"An" (Contén)

CAPITAIS

Capital de Albania e do rrethi homónimo (300.000 h [estim 1991]). Está situada ao pé do Dajt, no inicio dunha chaira suavemente descendente ata o mar. É un centro cultural e económico. Ten fábricas de cemento, de maquinaria, de vidro e porcelana, de papel, téxtiles e alimentarias. Non se converteu nun centro importante ata que foi erixida en capital do novo estado de Albania en 1920.

1. Relativo ou pertencente a Tirana ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Tirana.

1. Poder dunha soa persoa exercido dunha maneira opresiva. Na evolución social e política da Grecia antiga representa un estadio de transición entre o dominio da nobreza (aristocracia) e o estado popular (democracia). O fenómeno da tiranía produciuse dunha maneira xeneralizada en todas as cidades gregas, a excepción de Argos e Esparta, a finais do s VII e durante o s VI a C, e en Sicilia no s V a C. A perda de poder da aristocracia terratenente, fronte a unha nova clase enriquecida pola industria e o comercio, a depauperación dos pequenos propietarios e a presenza de numerosos refuxiados provenientes de Xonia favoreceron que algún nobre, co apoio das clases máis desherdadas, tentase reunir nas súas mans todos os poderes efectivos. Para contrarrestar este feito, os tiranos protexeron os campesiños, diminuíron os impostos para favorecer os máis pobres e chegaron a cancelar as débedas. Destacaron as tiranías de Periandro en Corinto, de Clístenes en Sición, de Teáxenes en Megara, de Pisístrato...

2. Abuso opresivo de poder ou autoridade.

3. Dominio irracional que exerce unha paixón ou un afecto sobre a vontade de alguén.

1. Relativo ou pertencente ao tiranicidio ou ao tiranicida.

2. Persoa que mata a un tirano.

1. Acción de matar a un tirano.

2. Doutrina que sostén a licitude da morte violenta do tirano. Admitida por escritores gregos e romanos, no s XII foi recollida por Xoán de Salisbury. Tomé de Aquino afirmou a súa ilexitimidade, pero pensaba que o castigo do tirano era competencia exclusiva das autoridades públicas. O pensamento político e xurídico do Renacemento distinguiu entre o exercicio opresor da tiranía e a súa falta de lexitimidade (ex defectu tituli). Os teólogos xesuítas precisaron a definición de tirano en función do deber de exercer o poder polo ben dos seus súbditos e xustificaron a resistencia armada contra o monarca tirano e o tiranicidio.

1. Relativo ou pertencente á tiranía.

2. Que exerce a tiranía.

1. Relativo ou pertencente aos tiránidos.

2. Ave da familia dos tiránidos.

3. Familia de aves, da orde dos paseriformes, co corpo de tamaño medio e o peteiro agudo e forte. Son fruxívoras e insectívoras, alimentándose principalmente de insectos que cazan, a maioría das veces, agardando desde un poleiro. Habitan en espazos abertos e é unha das familias máis numerosas de aves do trópico americano.

1. Gobernar de maneira tiránica un territorio.

2. Tratar a alguén con tiranía.

1. Que ou quen abusa do seu poder e exerce a súa autoridade dunha maneira opresiva, inxusta e cruel.

2. Que ou quen impón a súa vontade de maneira autoritaria sobre os demais.

3. Persoa que exerce unha tiranía.

1. Que está sometido á tensión dunha ou varias forzas.

2. Aplícase á relación entre persoas que se caracteriza por unha situación de distanciamento emocional e a súa proximidade cara a unha ruptura.

3. Cada unha das dúas tiras que sosteñen desde os ombros unha peza de vestir e que poden ser de material elástico. OBS: Adoita empregarse en plural.

4. Corda ou correa que une a gornición dunha cabalaría á carruaxe ou a outro obxecto do que tira.

5. 1. Peza de ferro, de madeira ou doutro material, que traballa por tracción e que, fixada polos seus extremos a outras dúas pezas que tenden a separarse, impide o seu distanciamento.

   2. iga que une e mantén inmóbiles dúas paredes paralelas que tenden a derrubarse.

   3. Peza horizontal que nunha armadura de cuberta une os pés de cada dous elementos verticais consecutivos para impedir que se separen a causa da carga.

   4. Peza de ferro que une e separa dúas pezas opostas dunha máquina.

1. Relativo ou pertencente a Marco Tulio Tirón.

2. Conxunto de signos taquigráficos que constitúen o primeiro sistema coherente de abreviación, ideado, segundo a tradición, por Marco Tulio Tirón, e moi difundido e ensinado nas escolas durante o Imperio Romano e que durou ata a Idade Media. Existe unha recompilación, que se denomina Comentarii, conservada só en grupos de manuscritos dos ss IX e X. Cada palabra forma unha nota, composta normalmente dun signo principal, correspondente á radical, e dun signo auxiliar que fixa a terminación. A carón deste sistema de notae desenvólvese un sistema de abreviación máis simple baseado na representación silábica. Existen aínda as notae iuris, usadas nos antigos manuscritos xurídicos, con formas particulares. Foron a miúdo prohibidas a causa dos equívocos e fraudes ata que Xustiniano as prohibiu definitivamente. Caeron en desuso e foron redescubertas no s XVI, aínda que ata o s XIX non apareceu unha clasificación exitosa, feita polo francés Chassant.

1. Relativo ou pertencente aos tisanópteros.

2. Insecto da orde dos tisanópteros.

3. Orde de insectos pterigotos hemimetábolos de pequenas dimensións co corpo alongado, o protórax groso e catro ás membranosas, longas e estreitas. Son frecuentes as ás reducidas e as especies ápteras. Son insectos terrestres, cosmopolitas, sobre todo fitófagos, algúns depredadores, que habitan entre a vexetación viva ou morta.

1. Relativo ou pertencente aos tisanuros.

2. Insecto da orde dos tisanuros.

3. Orde de insectos apterigotos, de pequena ou mediana dimensión, co corpo fusiforme e de cor escura, ás veces con reflexos metálicos que se producen nas escamas. Teñen antenas longas con múltiples artellos, ollos compostos, aparato bucal mastigador e 11 segmentos abdominais. Viven en ambientes moi diversos: húmidos, secos, escuros, claros, baixo pedras, en formigueiros ou entre a roupa. A orde comprende especies cosmopolitas, omnívoras e tamén fitófagas.

PERSOEIRO

Biblista e teólogo alemán. En Santa Catarina do Sinaí descubriu o Codex Sinaiticus do s IV, que editou en 1862, xunto con outros códices da Biblia e dos apócrifos. Publicou sete edicións críticas do Novo Testamento grego (1841-1972).