"RAG" (Contén)

1. Peixe de corpo oblongo, de beizos grandes, mandíbulas con fortes dentes e cor variable, entre verde e parda. As escamas son relativamente grandes. Vive nos fondos do litoral, entre1 e 20 m de profundidade, sobre algas e rochas.

2. Termo do barallete, ou xerga dos afiadores, que corresponde á voz ‘castaña’.

PERSOEIRO

Compositor e crítico musical. Estudiou violín e composición en España e Alemaña. En 1967 foi axudante de Stockhausen na composición colectiva Ensemble. Dirixiu o Organismo Autónomo Orquesta y Coro Nacionales de España (1981-1985), a Orquesta Nacional (1991-1995) e o Instituto Nacional de las Artes Escénicas y de la Música (INAEM). Autor de máis de 120 obras, recibiu o Premio Nacional de Música (1969 e 2002) e foi investido doutor honoris causa pola Universidad Complutense de Madrid (1998).

PERSOEIRO

Raíña de Castela, filla de Fernando I de Aragón e de Leonor de Alburquerque. Herdou da súa nai o señorío de Montalbán. Casou en 1418 co seu curmán Xoán II de Castela.

PERSOEIRO

Bispo de Dumio e arcebispo de Braga (570). Foi o artífice da conversión sueva. A partir do 550 contribuíu decisivamente á cristianización de Gallaecia, mediante a propiciación do monacato e a expansión da nova Igrexa. Gracias á súa intervención ao redor do 559, o Rei Teodemiro converteuse ao cristianismo. Tentou suprimir as supersticións e os restos do paganismo e do priscilianismo aínda presentes na sociedade rural e proporcionar á Igrexa Galaico-sueva unhas normas para poder desenvolver a grande obra de restauración da vida cristiá. Escribiu Parrochiale Suevorum ou Divisio Theodomiri e os Capitula Martini, colección canónica que redactou como colofón e complemento dos Concilios I e II de Braga. Modificou os canons e incluíu capítulos propios en que tratou a represión de diversas supersticións mencionadas no tratado De correctione rusticorum, onde pretendeu corrixir os hábitos e costumes pagáns vixentes en certas zonas de Galicia. Tamén fundou o mosteiro...

PERSOEIRO

Rei de Aragón (1396-1410) e de Sicilia (Martiño II, 1409-1410), segundo fillo de Pedro IV de Aragón e Leonor de Sicilia. Casou con María de Luna en 1372. Nomeado duque de Montblanc e lugartenente do reino polo seu irmán Xoán I de Aragón, enfrontouse á sublevación de Sicilia (1392), onde reinstaurou no poder o seu fillo (Martiño I de Sicilia) e a súa nora (María I de Sicilia), malia a oposición nobiliaria. Trala morte de Xoán I (1396), accedeu ao trono aragonés e á súa volta de Italia (1397) suavizou algunhas das medidas tomadas pola súa muller, que exercera como rexente, como o proceso contra o Consello de Xoán I. Presionado polos problemas económicos, esforzouse por restaurar o patrimonio real e no exterior tentou acadar a paz con Xénova (1402) pero o apoio dos xenoveses á sublevación de Sardeña impediuno. Apoiu o antipapa Benedicto XIII e posteriormente acolleuno nos seus reinos (1408).

GALICIA

Pintor. Coñecido como Din Matamoro, formouse en Madrid, Nova York e Roma, e desde 1985 vinculouse a Atlántica. Especializado en pintura e gravado, evolucionou desde o neoexpresionismo e incorporou distintos materiais nas súas obras.   Na súa produción destaca a compoñente autobiográfica e a súa estética cambiou coas súas vivencias, que incorporou ás súas obras. Empregou o gran formato cunha figuración distorsionada e cunha importante presenza da materia pictórica con cores fortes e brillantes. Trala súa estancia en Nova York, incorporou elementos do neopop e experimentou con materiais diversos como o látex. Explorou coa luz, a cor e a materia, mesturadas coas alusións ao cine como metáfora da lembranza (Pantallas, 1993). Da súa produción destacan Depuradora (1987), Eigthies (1988-1989), Coiro (1989), El agua se agitó y se puso blanca (1996), Bar (1996-1997) e Un par de versos I (1997). Recibiu a segunda medalla da Bienal de Pontevedra en 1990 e a súa obra está presente, entre outros, no...

PERSOEIRO

Bioquímico e político. Doutor en Farmacia pola Universidad de Madrid (1956) e director do centro de bioloxía molecular do CSIC, ocupou a carteira ministerial de Educación e Ciencia (1981-1982). En 1987 converteuse en membro do Parlamento Europeo e director xeral da UNESCO, cargo que renovou en 1993. Publicou, ademais de numerosos traballos científicos, os libros de poemas A contraviento (1985) e Terral (1997), e os ensaios Un mundo nuevo (1999) e UNESCO: un idéal en action (1996). Foi nomeado doutor honoris causa por distintas universidades, como as de Montevideo, Autónoma de Barcelona, Extremadura, València, Córdoba e Granada. En 1995 a Generalitat de Catalunya outorgoulle o premio Blanquerna.

PERSOEIRO

Escritor francés. De nome Remi Desplanches, elaborou a súa obra en occitano. Criado no posromanticismo, escribiu pezas de teatro e publicou diversos poemas, como De Rampalm a Guilhanèu (1928).

GALICIA

Escritor e profesor. Colaborou en diversas publicacións e xornais como Arco da Vella, El Ideal Gallego, Man Común, A Nosa Terra ou La Voz de Galicia. Autor das traducións ao galego de Xaime Quessada (1981), de Francisco Pablos, e A descuberta de Harry (1994), de Matthew Lipman, escribiu o poemario Xénese e apocalipse (1981) e Manuel para escritores e outras sátiras (1997).

1. Materia que se extrae de diversas especies vexetais de América e de Oceanía, semellante ao algodón, pero máis fina, que se emprega para encher coxíns.

2. Nome que reciben diversas especies do xénero Asclepias, das que se extrae esta materia.

DISTRITOS

Distrito de Sri Lanka (5.639 km2; 396.173 h [2001]). A súa capital é Monaragala (6.020 h [2001]).