"RL" (Contén)

1. Relativo ou pertencente aos carlistas ou ao carlismo.

2. Partidario de Carlos María Isidro de Borbón, dos seus sucesores e das súas pretensións á coroa de España.

ENTRADA LARGA

Conxunto de acontecementos bélicos motivados pola designación de Isabel II como raíña de España e sucesora de Fernando VII, que enfrontou os seus partidarios e os do infante Carlos María Isidro de Borbón. Entre 1833 e 1876 tiveron lugar tres guerras carlistas ademais doutros feitos revolucionarios.
Primeira Guerra Carlista (1833-1839)
Guerra civil, tamén chamada dos Sete Anos, motivada polo conflito sucesorio suscitado ao morrer Fernando VII. A causa principal da guerra foi a división do país en absolutistas, que apoiaban a causa do infante Carlos María Isidro de Borbón (Carlos V para os carlistas), irmán de Fernando, e en liberais, agrupados ao redor de Isabel II, filla de Fernando e María Cristina de Borbón, representada pola súa nai como raíña gobernadora e rexente durante a súa minoría de idade. De aquí os nomes de carlistas e isabelinos, ou cristinos, asignados a uns e outros. O mundo rural era absolutista, pero non tivo a forza necesaria para manifestarse dun...

PERSOEIRO

Mordomo do palacio real dos francos (741-747). Primoxénito de Carlos Martel, que lle asignou Austrasia, Alemaña e Turinxia. Actuou xunto ao seu irmán, Pipino o Breve, contra as revoltas de Grifón, dos duques de Aquitania, de Alemaña e de Baviera, e no restablecemento do Rei Khilperico IV. Foi o principal impulsor da reforma e evanxelización de san Bonifacio no 745 e fundou a abadía de Fulda. No 747 renunciou ao poder en favor do seu irmán e entrou no mosteiro de Mont-Soracte, e no 750 en Montecassino.

PERSOEIRO

Rei de Francia (879-884), fillo de Luís o Tatexo. Sucedeuno xunto ao seu irmán máis vello, Luís III. No 880 os dous irmáns repartíronse o reino e a Carlomán correspondeulle Aquitania e Borgoña coas súas marcas. Cando morreu o seu irmán no 882 converteuse en único rei.

PERSOEIRO

Rei de Sardeña (1831-1849). Fillo de Carlos Manuel de Savoia, príncipe de Carignano. Participou no levantamento de marzo de 1821; trala abdicación do seu primo, Víctor Manuel I, instituíuse rexente do reino e proclamou a constitución das Cortes de Cádiz do 1812. Ante a intervención de Austria e a entronización de Carlos Félix no 1821, tivo que retirarse. Loitou xunto cos Cen Mil Fillos de San Luís fronte aos liberais españois en 1823. En 1831 foi proclamado rei e adoptou unha actitude ambigua respecto ao movemento do Risorgimento: reprimiu a axitación mazziana (1833-1834) e adoptou medidas liberais. Encabezou a guerra pola unidade e foi derrotado en San Donato, no 1848, e en Novara, no 1849. Abdicou a favor do seu fillo Víctor Manuel II.

PERSOEIRO

Gran duque de Saxonia-Weimar-Eisenach, fillo do duque Ernesto Augusto II e de Ana Amalia de Brunswick, rexente do ducado logo da morte do duque en 1758. Gobernou persoalmente desde 1775 e converteu a corte de Weimar no primeiro centro intelectual de Alemaña, con colaboradores como Goethe e Herder; ao mesmo tempo, promocionou a Universidade de Jena, onde ensinaron Schiller, Schelling e Hegel. Foi un dos líderes do Fürstenbund, ou Liga dos Príncipes, establecida por Federico II de Prusia para facer fronte a Xosé II. Participou co exército prusiano na guerra contra a República Francesa. Non obstante , unha vez que as tropas de Napoleón conquistaron Weimar, uniuse á Confederación do Rin, formada por todos os estados xermánicos baixo protección de Napoleón en 1806. Pola contra, en 1813 integrou no exército que se sublevara en Prusia contra a ocupación napoleónica. Polo Congreso de Viena (1814-1815), logrou a ampliación do seu estado e o título de gran duque. No ano 1816 concedeu a primeira constitución...

PERSOEIRO

Arcebispo (1564) e cardeal (1560) de Milán. A tradición conta que durante a gran peste de 1575 andou en procesión de penitencia por Milán, cunha corda ao pescozo e cun cilicio, socorrendo os apestados. Interveu no Concilio de Trento (1545-1563), dirixiu a Contrarreforma en Suíza e reformou a súa diocese fundando colexios e seminarios. Malia a súa actitude de severidade e austeridade, foi moi popular, especialmente trala peste de 1576, que orixinou unha gran mortaldade. Escribiu numerosos sermóns e instrucións; entre eles, Actas sinodiais, Sermóns, Instrucións e cartas. Canonizado en 1610, a súa festividade celébrase o 4 de novembro. En iconografía represéntase vestido de cardeal, co capelo e a capa purpúreas, e leva como atributos o báculo arcebispal coa dobre cruz, un crucifixo na man e unha corda ao pescozo.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Bos Aires, Arxentina (20.126 h [1991]). Recibe o nome do gobernador electo da provincia que foi responsable da súa fundación na segunda metade do s XIX. Situado a 260 km ao SO de Bos Aires, á beira da liña do ferrocarril e da estrada que conducen a La Pampa, converteuse nun centro estratéxico para a exportación dos produtos agrícolas e gandeiros da rexión. Ademais, as vantaxes que lle proporciona esta boa accesibilidade con respecto á urbe bonaerense, permitíronlle desenvolver un diversificado tecido industrial, favorecido pola creación en 1962 dun parque empresarial no que se elaboran, entre outros, fariñas, produtos lácteos, calzado e curtidos, confección, produtos químicos, ferramentas e mobles.

PERSOEIRO

Príncipe de Asturias, fillo de Filipe II de España e de María de Portugal. Proxectou fuxir aos Países Baixos e, aínda que non existían probas de que mantivese contactos cos rebeldes de Flandres (como denunciaron os seus coetáneos Guillermo de Orange e Antonio Pérez), Filipe II fíxoo encarcerar no Alcázar de Madrid, onde morreu aos poucos meses. A súa figura recreada a miúdo na literatura, foi tratada no s XVII por autores como Jiménez de Enciso, Vélez de Guevara e Thomas Otway, e do s XVIII por Alfieri e Schiller, entre outros.

PERSOEIRO

Príncipe de Gales (1948), duque de Rothesay e conde de Chester. Fillo da Raíña Isabel II e de Philiph Mountbatten, duque de Edimburgo. En 1981 casou con lady Diana Spencer, coa que tivo dous fillos, os príncipes Guillerme (1982) e Enrique (1984), e da que se divorciou en 1996.

PERSOEIRO

Poeta. Coñecido como Carlos I, foi duque de Orleans entre os anos 1407 e 1465. Sobriño de Carlos VI e pai de Luís XII de Francia, militou no bando dos armañacs. Feito prisioneiro na Batalla de Azincourt, residiu 25 anos en Inglaterra onde escribiu gran parte da súa obra lírica en francés e inglés. En 1440 regresou a Francia e retirouse ao seu castelo de Blois, que converteu en centro de reunión de literatos e artistas.

PERSOEIRO

Príncipe de Viana e fillo do infante Xoán (futuro Xoán II) e Branca, filla do rei de Navarra Carlos III o Nobre. Morto o rei, foi proclamado príncipe de Viana, título dos herdeiros do trono de Navarra. Exerceu de gobernador xeral de Navarra entre o 1440 e o 1450. Trala morte da súa nai (1441) converteuse en rei de Navarra co nome de Carlos IV, pero unha cláusula do testamento materno impediulle exercitar o mandato mentres vivise o seu pai. Por este motivo, mantivo diversos enfrontamentos con el ata que, finalmente, o recoñeceu como primoxénito pola Concordia de Villafranca, asinada o 21 de xuño de 1461. Convertido en símbolo da oposición catalá ao autoritarismo de Xoán II, a historiografía romántica catalá converteuno nun santo e mártir co nome de Carlos de Aragón. Ao seu redor xiraba unha corte brillante e refinada. Dispuña dunha importante biblioteca e coñecía o catalán, o latín e o francés, pero a súa lingua literaria era o castelán. A súa obra máis importante é a Crónica...

PERSOEIRO

Margrave (1738-1806) e gran duque (1806-1811) de Baden. Da liñaxe dos Baden-Durlach, reunificou o país cando se extinguiu a dos Baden-Baden no 1770. Gobernou segundo os principios do despotismo ilustrado, aboliu a servidume no 1783 e inspirouse nas ideas fisiocráticas do marqués de Mirabeau e Du Pont de Nemours para mellorar a agricultura.

PERSOEIRO

Rei de Sardeña (1821-1831). Fillo de Víctor Amadeo III, da dinastía de Savoia, e irmán de Víctor Manuel III, a quen sucedeu. Aboliu a Constitución concedida polo rexente Carlos Alberte e restableceu o goberno absolutista.