"atü" (Contén)

1. Mamífero xenartro, da familia dos dasipódidos, que se caracteriza por ter unha armadura dorsal moi consistente.

2. Mamífero xenartro que acada entre 75 e 100 cm de lonxitude, coas orellas moi grandes, a unlla do terceiro dedo da man moi desenvolvida, e unha gran mobilidade na súa armadura. Ten costumes nocturnos e escavadores, e aliméntase de insectos. Habita nos bosques próximos aos cursos de auga, nas rexións tropicais de América do Sur, ao L dos Andes.

1. Proceso de tatuar ou tatuarse.

2. Debuxo que se tatúa na pel.

3. Tatuaxe empregada para facer desaparecer as manchas leucomatosas da córnea mediante a penetración de tinta chinesa.

PERSOEIRO

Bioquímico estadounidense. Investigou a acción química dos xenes, fixo experimentos xenéticos con Neurospora crassa e estudos sobre a transmisión e a alteración das características hereditarias en Escherichia coli e outras bacterias. En 1958 recibiu, xunto con Beadle e Lederberg, o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina polas súas investigacións sobre a acción química dos xenes.

GALICIA

Boxeador. Formado en Donostia, foi campión de Galicia do peso mosca en 1931 e aspirante ao Campionato de España en 1935. Morreu na fronte durante a Guerra Civil.

1. Magnitude termodinámica que pon en evidencia a enerxía térmica dun corpo en relación a outro. Desde un punto de vista físico, a temperatura dunha substancia defínese como a medida da enerxía cinética media das moléculas que a forman. Pode medirse nas mesmas unidades ca a enerxía aínda que, tradicionalmente, se crearon as escalas de temperatura en paralelo coas unidades de enerxía, como a escala Fahrenheit, a Celsius, a Reaumur, a Kelvin, tamén de­nominada escala absoluta, ou a Rankine.

2. 1. Expresión numérica do grao de calor do organismo que depende do equilibrio entre os mecanismos termóxenos (metabolismo, contracción muscular) e os termolíticos (perda de calor por convección, radiación e evaporación). Acéptanse como cifras normais unhas oscilacións térmicas de entre 36,5°C e 37,2°C.

   2. temperatura basal

      Temperatura do cor­po dun individuo en xaxún, en repouso e nun ambiente duns 20°C.

3. Situación ou estado dun ambiente determinado.

4. Temperatura que se mide en graos kelvin.

5. 1. Temperatura dun gas por riba da que é imposible licualo unicamente por un aumento de presión.

   2. Temperatura máxima á que un material supercondutor pode manifestar esta propiedade.

6. Temperatura que ten nun momento dado o aire da atmosfera terrestre. A inclinación dos raios solares e a duración do día determinan as variacións periódicas da temperatura (diúrna e anual).

SEMANARIOS

Semanario publicado en Pontevedra a partir de 1889 que cesou en 1891. Subtitulouse “Semanario churrusqueiro” e “Semanario de intereses e literatura rexionales” (nº10). Fundado por Francisco Portela, reapareceu (outubro de 1889) promovido por Rufino Rivera. Cunha orientación popular, incluíu composicións literarias (contos, poesías e relatos humorísticos).

1. Conxunto de títulos que posúe unha persoa, unha liñaxe, unha cidade ou unha entidade.

2. Conxunto de títulos posuídos polo emperador romano. Na documentación epigráfica indicábanse sempre segundo esta orde: imperator, caesar, filación e nome propio (cognomen), augustus, títulos militares, pontifex maximus, última potestade tribunicia, último saúdo imperial e último consulado. Engadíanse a miúdo os títulos de pater patriae, censor e procónsul (se exercía estes cargos) e, finalmente, divus (se estivera divinizado).

3. Lista de títulos posuídos polas cidades, os municipios e as colonias romanas, derivados, normalmente, dos xentilicios dos xenerais, do nome do emperador reinante ou do augurio formulado no momento da fundación. Estes preceden o nome autóctono latinizado.