"To" (Contén)

Texto galego do s XIV que se conserva no manuscrito 10.233 da Biblioteca Nacional de Madrid, ao que lle falta o primeiro caderno (con 8 folios). É unha tradución da Crónica Troyana castelá de Afonso XI e foi mandada traducir polo conde Fernán Pérez de Andrade o Bo. Fíxose en Betanzos ou Pontedeume, no escritorio de Fernán Martís, capelán do conde, e concluíuse o 20 de xaneiro de 1373; no proceso de copia interviñeron, amais do crego, outros escribas. Entre 1155 e 1165 Benoît de Sainte-Maure escribiu en Francia o Roman de Troie, obra en verso que comeza coa conquista do vélaro de ouro e remata coa morte de Ulises, seguindo textos latinos que contiñan refundicións dos textos épicos gregos e adaptando a historia ao gusto medieval. Do texto en verso fixéronse versións en prosa, que chegaron á Península, pero, xunto a elas, o poema de Sainte-Maure tamén circulou por Castela (utilizouse, por exemplo, na General Estoria de Afonso X) e por Portugal (ou Galicia), onde se fixo unha versión,...

Técnica fotográfica empregada para o rexistro de movementos mediante exposicións realizadas en tempos regulares.

Relativo ou pertencente á cronohistoria.

Estudio das alteracións da saúde conforme aos ritmos biolóxicos.

Concepto introducido na teoría literaria por Mikhail Bakhtin a finais da década de 1930. Procedente da teoría da relatividade de Einstein, sinala a relación de dependencia que existe entre as dimensións de tempo e de espazo na obra literaria e, en particular, na novela, onde constitúe o núcleo organizador da acción. Bakhtin desenvolveu unha teoría da novela, segundo a que os distintos cronotopos, isto é, as distintas interseccións espacio-temporais, condicionan a aparición dos subxéneros novelescos, en especial na súa etapa inicial. A tradición occidental recoñece, entre outros cronotopos, o cronotopo do encontro, determinado pola temporalidade, e cronotopo do camiño, espazo por excelencia do encontro. Na literatura galega distínguese un cronotopo do pazo ou un cronotopo da lareira, como lugar de encontro na sociedade tradicional que propicia o acceso a outros mundos a través da narración de historias.

Fillo de Pan e de Eufeme, ama de cría das musas, coas que vivía no Helicón. A petición destas, Zeus transformouno en constelación.

Arbusto ou pequena árbore de follas lanceoladas, con flores pequenas, agrupadas en acios solitarios e froitos capsulares dehiscentes. Natural do arquipélago malaio, de Australia e doutras illas de Oceanía, cultívase para a obtención do aceite de crotón, amplamente empregado antano coma revulsivo, vesicatorio e purgante drástico. Tamén recibe o nome de rícino.

Heroe mítico co que se relaciona a fundación da cidade de Crotone.

Cada un dos isómeros cis- e trans- do 2-butenal, de fórmula CH3-CH=CH-CHO. Son líquidos pouco solubles en auga, inflamables, de cheiro sufocante e lacrimóxenos, que ferven a 104°C. Obtéñense por condensación aldólica de dúas moléculas de acetaldehido e empréganse como intermediarios en síntese orgánica e como solubilizantes. Tamén recibe o nome de aldehido crotónico.

Provincia de Calabria, Italia (1.717 km2; 175.010 h [estim 1999]).

Radical de fórmula CH3-CH=CH-C-C-.

Reacción de condensación, con deshidratación, dun aldehido ou dunha cetona con outro aldehido ou outra cetona.

Fillo de Axenor, rei de Argos. Tivo dous fillos, Estenaleo e Psámate. Froito da súa unión con Apolo, Psámate enxendrou a Lino, meniño que abandonou ao nacer. Este, tras ser recollido por uns pegureiros, morreu devorado polos seus cans. Cando Psámate lle contou a seu pai a desgracia, mandouna executar. Apolo, anoxado, envioulles unha peste aos arxivos. Consultado o oráculo para porlle fin a esta praga, o pobo arxivo dedicoulles un culto a Psámate e a Lino. Axenor foi desterrado e fundou unha cidade en Megáride e, logo de morrer, Apolo enviouno ao Tártaro.

Que provoca un derramamento de sangue.