"Ede" (Contén)

GALICIA

Home polifacético que combinou a súa profesión de mestre coa literatura, a fotografía, a música, a pintura e a política. Participou activamente no eido musical como profesor e compositor de pequenas pezas, e na fundación da Banda Municipal de Fisterra (1924); en 1928 fundou Ecos de Sil, orfeón e rondalla de Petín (Valdeorras) e no 1932 a Banda Municipal de Viana do Bolo, da que tamén foi director. No 1925 acadou a alcaldía de Fisterra, mantendo o cargo ata 1927. Colaborou en publicacións da época (Revista Gallega e Finisterre) con escritos e fotografías.

PERSOEIRO

Físico. Conde de Quaregna e de Cerreto. Dende o 1820, catedrático de Física na Universidade de Turín. As leis formuladas por Gay-Lussac (1805-1810) suxeriron a Avogadro o seu modelo dos gases, presentado no Journal de Physique (1811). As leis de Avogadro deron solución ao conflito entre a teoría atómica de Dalton e as experiencias de Gay-Lussac. As súas conclusións foron o inicio da química cuantitativa posterior. Se ben Ampère, independentemente, publicou no 1814 conclusións similares, a teoría de Avogadro non foi aceptada ata que Cannizzaro a presentou, no 1860, no congreso de química de Karlsruhe.

PERSOEIRO

Compositor, primeiro dos fillos de Johann Sebastian Bach, ao que considerou o máis dotado de todos e que recibiu unha educación musical profunda. Nas súas obras, pouco coñecidas, encóntranse elementos prerrománticos unidos a formas plenamente clásicas. Destaca a súa Misa alemá en re menor; ten tamén sinfonías, pezas para órgano e piano, etc.

PERSOEIRO

Editor e escritor alemán que ideou e publicou unha serie de guías turísticas coñecidas co seu nome.

PERSOEIRO

Poeta e xornalista. Publicou Dolores (1889), conxunto de poemas elexíacos escritos á morte da súa muller nos que se refire á súa crise persoal, ao amor e á dor. É o autor da escolma poética Horizontes (1897).

PERSOEIRO

Médico canadense. É autor de estudios básicos sobre a fisioloxía do páncreas que o levaron, xunto con C. H. Best e J. Macleod, ao descubrimento da insulina (1921). En 1923 compartiu o Premio Nobel de Medicina con Macleod.

PERSOEIRO

Escritor romántico francés. Atraído polo misterio, a súa obra reflicte unha imaxinación sombría, mestura de sensualismo e misticismo, e unha constante evocación do pasado. En Les diaboliques (1874), o sobrenatural chega a dominar os trazos psicolóxicos das personaxes. Dentro desta liña, publicou ademais: L’ensorcelée (A embruxada, 1854) e Un prête marié (Un crego casado, 1865). Os seus artigos periodísticos foron recollidos en Oeuvres et Hommes du XlXe siècle (Obras e homes do s XIX).

PERSOEIRO

Abolicionista, tamén coñecido co nome de Frederick Douglass. Foi un escravo fuxitivo que dedicou a súa vida á loita pola emancipación dos escravos.

PERSOEIRO

Compositor británico. Realizou estudios en Cambridge, no Royal College of Music e posteriormente foi profesor na Universidade de Newcastle. Partiu dun romanticismo inicial cara a un serialismo lírico. Entre a súa produción destaca o Cuarteto de Corda (1969).

PERSOEIRO

Escultor. Autor de A liberdade iluminando o mundo (1886) do porto de Nova York; a estrutura metálica é obra de Gustave Eiffel.

PERSOEIRO

Economista francés da escola “optimista”. Entre as súas obras destacan Cobden et la ligue (Cobden e a liga, 1845), Sophismes Économiques (Sofismas económicas) e, sobre todo, Les Harmonies Économiques (As harmonías económicas, 1850). A súa concepción do mundo está baseada nunha harmonía deísta que evita toda tensión entre os diversos sectores económicos. A súa teoría básica é a do valor-servicio, fundamentada no traballo aforrado ao consumidor. No estado español influíu, a través de Joseph Garnier, en todos os librecambistas.

PERSOEIRO

Pintor francés. En 1862 marchou a París, onde traballou no taller de Charles Gleyre, e no que coñeceu a Monet, Renoir e Sisley. Formou con eles o Grupo dos Catro, primitivo grupo impresionista. A súa obra é luminosa e ten moitos puntos de contacto coa pre-impresionista de Manet. Realizou pintura figurativa máis que paisaxe, como no Bosque de Fointanebleau (1865) ou Reunión de familia (1867), a súa obra máis coñecida. Morreu na guerra franco-prusiana.