"Mur" (Contén)

PERSOEIRO

Frade mercedario e bispo de Tui (1472-1487) e Ciudad Rodrigo (1487-1492). Estudiou teoloxía na Universidade de Salamanca. Cara ao 1421 ingresou na orde mercedaria na que desempeñou, entre outros, os cargos de comendador en Huete (1456) e en Guadalajara (1464) e, co apoio da familia dos Mendoza o de provincial de Castela no 1466. Capelán de Enrique IV (1465) e bispo de Tui (1472), coa chegada ao poder dos Reis Católicos adquiriu novos cargos, entre outros o de oidor real da chancelería de Valladolid (1475). Participou na vida política galega e enfrontouse co arcebispo Fonseca e con Pedro Álvarez de Soutomaior. Enviado como embaixador a Roma (1479), defendeu a posición dos monarcas respecto ás provisións dos bispados. Volveu á súa diocese en 1482, na que organizou a administración e lle deu unhas ordenanzas á cidade de Tui (1484). No 1487 foi elixido bispo de Ciudad Rodrigo, onde permaneceu ata a súa morte. Entre os seus escritos destacan Constituciones sinodiales del obispado de Tuy...

PERSOEIRO

Bispo de Canarias (1496-1506). Formouse en Salamanca co apoio do seu tío Diego I de Muros e xunto co seu curmán Diego III de Muros. Licenciouse en Dereito Civil e Canónico e serviu como secretario do cardeal P. González de Mendoza, feito que facilitou o seu ascenso. Acumulou diversos beneficios, entre os que destacan as coenxías en Santiago de Compostela e Sevilla, e os cargos de arcediago de Carmona e de Castela, chantre de Santiago e párroco de Muros. Nomeado bispo de Canarias en xullo de 1496, dedicouse á organización eclesiástica e adminitrativa da súa diocese, enfrontándose cos conquistadores e cos oficiais reais. Xunto co seu curmán, foi un dos patróns do novo Estudio Xeral (17.7.1501), orixe da Universidade de Santiago de Compostela. Doou a casa da súa familia en Santiago de Compostela, na que se estableceu o estudio, e diversos casares dentro do arcebispado. No 1504 acadou co seu curmán a confirmación do estudo por unha bula do Papa Xulio II. Entre os seus escritos destaca Constituciones...

PERSOEIRO

Deán de Santiago de Compostela e bispo de Mondoñedo (1505-1512) e Oviedo (1512-1525). O seu tío Diego I de Muros outorgoulle unha coenxía en Santiago (1474). En 1476 trasladouse a Salamanca, onde estudiou artes, teoloxía e dereito, e entrou en contacto co cardeal P. González de Mendoza. Converteuse no seu secretario e colaborou na creación do colexio de Santa Cruz. Foi cóengo de Sigüenza (1490) e, logo da morte do cardeal (1495), volveu a Santiago onde foi deán do cabido. Os Reis Católicos encargáronlle a fundación do Hospital Real e converteuse no seu administrador. Xunto co seu curmán Diego II de Muros, foi un dos patróns do novo Estudio Xeral (17.7.1501), orixe da Universidade de Santiago de Compostela, ao que lle achega as rendas de diversas propiedades na vila e no alfoz de Muros. No 1504 acadou co seu curmán a confirmación do estudo por unha bula do Papa Xulio II. Foi nomeado bispo de Mondoñedo en 1505, pero conservou o dominio dos asuntos en Compostela. No 1512 foi promovido ao bispado...

PERSOEIRO

Xenetista estadounidense. Estudiou na Universidade de Illinois onde se doutorou en 1907. Logo duns anos de estudo e investigacións, que realizou na estación experimental de Connecticut (1905-1909) sobre a herdanza no trigo, no tabaco e na pataca, exerceu como profesor na Universidade de Harvard dende 1909. Escribiu Mankind at the Crossroads (Humanidade nas encrucilladas, 1923) e Heredity and Human Affairs (Herdanza e casos humanos, 1927).

PERSOEIRO

Militar, político e xornalista. Formado no colexio militar de Toledo, integrouse en 1856 no Batallón de Cazadores das Navas. En 1859 foi destinado a África no rexemento de Zamora e en 1863 trasladouse a Puerto Rico e desde alí aos EE UU. Membro activo no movemento revolucionario de 1868 e no movemento republicano federal de 1869, foi encarcerado en Béjar. Profesor do Ateneo Militar, foi o iniciador en 1872 do movemento revolucionario en Andalucía. Trala proclamación da República foi nomeado gobernador de Madrid e posteriormente ministro de Guerra. Restaurada a monarquía, exiliouse primeiro en Portugal e despois en París. Redactor do Noticiero de España e colaborador dos xornais madrileños El Imparcial, El descanso dominical e Gente Vieja, e do tinerfeño El Diario de Tenerife. Entre as súas obras destacan Dicionario Militar (1897), Memorias autobiográficas e Calandraca (1898). Recibiu a Cruz de San Fernando...

1. Óso das extremidades posteriores dos vertebrados tetrápodos. Na parte superior articúlase coa cintura pelviana, para formar a cadeira, e na inferior coa tibia, a través de dous cóndilos. É longo e delgado e serve de inserción aos músculos locomotores das extremidades.

2. Terceiro segmento das patas dos arácnidos e dos insectos, que se sitúa entre o trocánter e a tibia.

MUNICIPIOS

Municipio da Comunidad Autónoma de Murcia, situado ao pé da serra de Carrascoy (9.046 h [1996]). A economía é agrícola (hortalizas, algodón, cereais e oliveiras) e gandeira, con industrias derivadas da alimentación e do metal. Do seu patrimonio cultural destacan o xacemento argárico de Carrascoy, os restos dunha calzada romana e a ermida da Purísima Concepción.

PERSOEIRO

Físico. A partir de 1952 investigou na Universidade de Chicago. En 1955, no California Institute of Technology, traballou sobre as partículas elementais e a táboa periódica dos elementos e deu a coñecer a teoría dos quarks. En 1969 recibiu o Premio Nobel de Física. Publicou The eightfold way (1964), en colaboración con Ne’eman, e o libro de divulgación científico-filosófica The quark and the jaguar (1994).

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Toledo, Castela-A Mancha, situado a 12 km ao SO da capital provincial e ao S do Tajo (1638 h [2001]). Ten agricultura (cereais, viñas, oliveiras), gandería (gando lanar) e industrias derivadas (produtos alimentarios, xénero de punto). Do seu patrimonio cultural destaca o castelo de Guadamur (s XV).

PERSOEIRO

Sexto soberano da dinastía I de Babilonia, fillo de Sinmuballit. Aproveitouse dun período de decadencia de Asiria e emprendeu unha longa campaña contra Rim-Sim de Larsa na que lle arrebatou paulatinamente os territorios de Isine, Uruk (1786). Entre 1782 a C e 1763 a C mantivo unha etapa de intensa actividade diplomática coas potencias da época (Asiria, Larsa, Mari e Ešnunna). Desde o 1762 practicou unha política expansiva na que conquistou Larsa, Mari (1760 a C) e Ešnunna (1755 a C) e someteu toda Mesopotamia. O seu imperio abarcou os territorios de Sumer, Acad e Elam. No interior tentou integrar os diferentes pobos nunha estrutura nacional, unificada ao redor da lingua, a administración e a xustiza. Unha proba deste impulsou foi o Código de Hammurabi, baseado na lei do talión que identificaba o castigo co dano causado, e que recolle as diferencias sociais como principio para avaliar as penas e os castigos.

CIDADES

Cidade do ken de Toquio, na illa de Honshū, Xapón, situada 25 km ao L da capital (135.065 h [1991]).

PERSOEIRO

Realizador cinematográfico. Os seus filmes profundizan na realidade social de Xapón. Das súas películas destacan Nusurameta yokujo (Desexo roubado, 1958), Ningen Johatsu (O esvaecemento dun home, 1967), Narayama Bushiko (A balada do Narayama, 1982, Palme d´Or de Cannes, 1983), Zegen (1987, Palme d´Or de Cannes), Unagi (O anguía, Palme d´Or de Cannes 1997) e Akai hashi no shita no nurui mizu (Auga temperada baixo unha ponte vermella, 2001).

(Okazaki, Honshū 1924) Xenetista xaponés. Destacou como vangardista da xenética de poboacións. Conseguiu construír, por primeira vez, o modelo matemático de todo o proceso de cambios de frecuencias xenéticas en poboacións finitas, sometidas á selección natural.

CIDADES

Cidade do kraj de Khabarovsk, Rusia (300.000 h [1997]). A base da súa economía é a industria naval, siderúrxica, mecánica e petroquímica.

PERSOEIRO

Escritor e mestre. Membro do consello editorial da Revista Galega de Educación, foi coordinador, xunto con Gonzalo Navaza, do Dicionario Xerais da Lingua (1986) e director dos libros O libro de Merlín (1985), O noso galego (1985), Nobelos de papel (1988), Ámote, mundo! (1988) e Canles (1989). É coautor do libro Animación á lectura (1992).