"INE" (Contén)

1. Relativo ou pertencente ás corinebacteriáceas.

2. Bacteria da familia das corinebacteriáceas.

3. Familia de eubacteriais constituída por bacterias Gram-positivas, xeralmente en forma de bacilo inmóbil ou, máis raramente, con flaxelos perítricos, que de xeito ocasional forman filamentos. Son aerobias estritas e poden fermentar azucres. Presentan formas parasitas de animais e vexetais e formas saprófitas que viven no solo. O xénero representativo desta familia é Corynebacterium, ao que pertence o axente causante da difteria humana (C. diphteriae).

PERSOEIRO

Escritor, economista e político. Trala súa militancia no partido republicano de Salmerón, foi acusado de participar nos atentados cometidos polos anarquistas durante o ano 1896 en Barcelona. Despois de pasar uns anos en Madrid, regresou a Catalu-nya en 1903 como líder dos catalanistas republicanos. Foi un dos fundadores do Institut d’Estudis Catalans (1907), centro no que presidiu a sección de ciencias. En 1909 foi nomeado presidente da Unión Federal Nacionalista Republicana e director de El Poble Català. A partir dese momento incrementou a súa actividade política: foi rexedor do concello de Barcelona en 1909, deputado a Cortes en 1910 e 1914 e, aínda que abandonou a política en 1916 tralo fracaso do Pacto de Sant Gervasi (1914), tomou parte activa na campaña pola autonomía de Catalunya en 1918. En 1931, trala instauración da República, volveu á política como membro da comisión redactora do Estatut d’Autonomia. Foi conselleiro de Xustiza e Dereito da Generalitat en 1933 e deputado...

PERSOEIRO

Lingüista, fillo de Pere Coromines i Montanya. Estudiou na facultade de Filosofía e Letras de Barcelona, nos Estudis Universitaris Catalans e na Fundació Bernat Metge. Completou a súa formación en Montpellier (1927) con Maurice Grammont e Georges Millardet; en Madrid (1928) con Menéndez Pidal e Américo Castro; en Zúric (1929) con Louis Gauchat, Arnald Steiger e Jakob Jud; e en París (1930) con Oscar Bloc, Mario Roques e Antoine Meillet. Doutorouse en Madrid cun traballo sobre Vocabulario aranés (1931). Pompeu Fabra introduciuno (1930) nos traballos de lexicografía do Institut d’Estudis Catalans, centro do que pasou a ser membro a partir de 1950. Foi profesor de filoloxía románica na Universitat de Barcelona ata 1939, ano en que se exiliou. Estableceuse primeiro en París, e pouco despois, en Arxentina. Neste país foi profesor da Universidad de Cuyo (Mendoza) ata 1948, data do seu nomeamento como profesor de filoloxía románica na Universidade de Chicago. Dúas constantes básicas na...

GALICIA

Mestre artesán de instrumentos populares galegos e gaiteiro. Na infancia trasladouse a Lugo, realizou os estudios primarios en Rábade e de novo volveu á cidade de Lugo. Na súa mocidade, nun primeiro momento, compaxinou o seu traballo de axente comercial coa súa afección musical. Realizou as primeiras incursións no mundo da música tocando cos grupos Os Modernos e Os Montes, entre outras agrupacións, para, posteriormente, dedicarse por completo e de forma autodidacta á construción de instrumentos. Na década dos 70 ingresou no Obradorio de Instrumentos da Deputación de Lugo, substituíndo a Paulino Pérez; a continuación, fundou en Ortigueira e exerceu a docencia no Obradoiro Escola de Santa Marta de Ortigueira. Paralelamente, organizou exposicións de instrumentos populares dentro do marco do Festival do Mundo Celta de Ortigueira e creou o Grupo Didáctico de gaitas, zanfonas, pitos e requintas, primeira agrupación na que tocaron todos estes instrumentos xuntos. De novo en Lugo, formou a Cooperativa...

GALICIA

Prateiro. Ocupou a segunda tenda da praza das Praterías. Entre outras obras, realizou unha cruz de prata para a igrexa de San Fiz de Monfero, en Pontedeume (1571), e outra para Santa Baia de Lañas, na Baña (1574).

PERSOEIRO

Xurista, escritor e político. Licenciado en Dereito e Filosofía e Letras, doutorouse en Xurisprudencia (1875). Foi profesor de lexislación comparada na Universidad Central (1874), pero renunciou ao seu cargo xunto con Francisco Giner. Foi un dos membros fundadores da Institución Libre de Enseñanza (1876), na que deu clases de leis e de historia, ademais de dirixir o BILE. Influído polo krausismo e polo historicismo alemán, e politicamente autodeclarado como republicano federalista, mantivo unha vida política moi activa, caracterizada pola súa oposición ao sistema da Restauración. Considérase como o principal pensador do rexeneracionismo, que propuña reformas socioeconómicas e políticas, entre as que destacan a reforma agraria e a loita contra o caciquismo. Entre as súas obras cómpre salientar Colectivismo agrario en España (1898), Reconstitución y europeización de España (1900), Crisis política de España (1901), El problema de la ignorancia del derecho...

PERSOEIRO

Matemático, economista e filósofo francés. Profesor de matemáticas nas universidades de Lyon e Grenoble, e inspector xeral e reitor da Académie de Dijon, está considerado como o iniciador do tratamento matemático da economía. A súa obra máis destacada é Recherches sur les principes mathématiques de la théorie des richesses (Anotacións sobre os principios matemáticos da teoría das riquezas, 1838), na que trata os problemas do cambio e das relacións entre a demanda e o prezo. Trasladou o seu interese polo cálculo de probabilidades á filosofía, campo no que destacou con Materialisme, vitalisme, rationalisme (Materialismo, vitalismo, racionalismo, 1875).

PERSOEIRO

Pedagogo francés. Licenciouse en Letras na Université de La Sorbonne. Foi inspector de ensino primario e profesor de pedagoxía na Sorbonne. Influído por J. J. Rousseau e E. Durkheim, pertenceu ao movemento de renovación de estruturas e de métodos de ensino, e consideraba que a esencia da educación é a socialización. Pertenceu ao grupo dos fundadores da Escola Nova, xunto con Claparède, Ferrière e outros. Creou a Revista Nouvelle Éducation, instrumento de difusión das ideas da Escola Nova. Substituíu a pedagoxía do ensino pola pedagoxía da aprendizaxe: o profesor non lles expuña o saber aos alumnos senón que se traballaba en grupo para realizar as descubertas colectivamente. Desenvolveu a práctica dos grupos de traballo libre, que se forman segundo o ritmo de actividade intelectual, o nivel común de aptitudes e os intereses dos rapaces. Entre as súas obras, cómpre destacar Une méthode de travail libre par groupes (Un método de traballo libre por grupos, 1945), L’enseignement...

PERSOEIRO

Escultor francés. Superou o clasicismo estático de François Girardon, ao introducir o movemento nas súas obras. No palacio de Versailles realizou un gran número de estatuas para o xardín e traballou na súa decoración interior: relevo de Luís XIV no Salon de la Guerre. Cultivou o xénero mitolóxico (Diana), o retrato (Luís XIV) e realizou monumentos funerarios entre os que destacan o de Mazzarino e o de Colbert. Foi retratista oficial da familia real e director da Académie Royale.

PERSOEIRO

Soprano francesa. Considerada como unha especialista en Wagner, debutou en 1950 na Opéra de París. Posteriormente actuou, entre outros escenarios, no Covent Garden de Londres (1960) e na Metropolitan Opera House de Nova York (1962).

SERRAS

Aliñación montañosa do O da Serra do Xurés (ou Gerês) que marca o límite internacional de Portugal e España (na parroquia de Río Caldo do concello de Lobios). Na parte galega, é dicir, na vertente setentrional, forma parte do Parque Natural da Baixa Limia-Serra do Xurés, mentres que na parte portuguesa se inclúe no Parque Nacional da Peneda-Gerês. Esténdese en dirección O-L ao longo duns 3 km e o seu cumio acada os 1.266 m.

PERSOEIRO

Militar, biólogo e naturalista. Profesor na década dos oitenta da Escola Naval Militar de Marín. Foi presidente da primeira xunta rectora do Parque Natural das Illas Cíes dende 1981 ata 1985 e un dos promotores da súa declaración como espazo protexido. Participou como naturalista nas dúas primeiras expedicións españolas á Antártida (1988-1989 e 1989-1990), e elaborou o primeiro catálogo español de cetáceos, pinnípedos e aves daquel continente. Publicou numerosos artigos dedicados á divulgación dos valores naturais de Galicia en Faro de Vigo, Diario de Pontevedra e La Voz de Galicia, que asinou co seu nome o co pseudónimo Rasele. Formou parte, xunto con Borobó, Maximino Sar, E. Fernández de la Cigoña, Blanco Tobío, Fariña Jamardo, Hipólito de Sa e outros, do grupo Los Endovélicos de Galicia. Entre os seus libros destacan Fauna gallega y algo más (1978), que marcou o comezo dunha literatura ecoloxista en Galicia; Más allá de la corredoira...

1. Que se compón de liñas curvas.

2. Que segue unha liña curva.

PERSOEIRO

Actriz e directora de escena. Desenvolveu unha longa actividade no apartado do teatro para a infancia e a mocidade. En 1970 fundou a compañía La pomme verte, coa que realizou espectáculos como La chasse au Snark (A caza do Snark, 1971) ou La rêve du papillon (O soño da bolboreta, 1976). Desde entón mantivo unha intensa actividade como directora e en 1996 participou no corenta aniversario do Festival de Aviñón. No terreo da pedagoxía teatral, publicou diversos traballos, entre os que destaca o volume L’enfant, le théâtre, l’école (O neno, o teatro, a escola, 1975), escrito en colaboración con Yvette Jenger e Josette Voluzan.