"An" (Contén)

1. Bastón de sete a oito decímetros de longo, ornado con bandeirolas ou tiras de papel, cunha lingüeta de ferro nun extremo que os toureiros cravan de dous en dous (unha con cada man) no lombo do touro.

2. Aperitivo elaborado con ingredientes diversos (olivas sen óso e enchidas, pemento morrón, cogombros, anchoas, queixo, etc) todos eles suxeitos cun paociño.

1. Recipiente plano e algo cóncavo de formas distintas (circular, cadrado, rectangular, etc) que pode estar realizado en diversos materiais (metal, plástico, madeira prensada, etc) que se emprega no servizo de bebidas, alimentos, cartas, etc.

2. Peza plana e movible colocada en posición horizontal que serve para tapar unha cavidade e soportar obxectos.

3. Prato no que se bota a esmola nas igrexas.

4. Termo da xerga das palilleiras que designa ‘un tipo de encaixe que ten forma oval e se emprega para enfeitar mobles’.

5. Obxecto de plástico, metal ou doutros materiais que se emprega en aparellos como escáneres, impresoras ou fotocopiadoras, para introducir neles de xeito automático follas de papel ou plástico que serán reproducidas por diferentes medios ou que servirán para reproducir outros documentos.

PUNTA

Punta do litoral da parroquia de Céltigos, no concello de Ortigueira.

1. 1. Condición de bandido.

   2. Actuación de quen, afastándose dunha vida social normal, se dedica ao roubo, ao furto, a atentar contra as persoas e a outros actos de carácter delitivo, a miúdo formando unha banda armada cun propósito de actuación común baixo a dirección dun xefe. Os actos de bandidaxe constitúen, de xeito individual, delitos castigados polo código penal, e tamén existen lexislacións penais que castigan especificamente a bandidaxe como actuación de conxunto. Algunhas ordenacións xurídicas tipifican como tal certas actuacións con motivacións políticas ou sociais.

2. Acción criminal.

3. Práctica realizada polos bandidos, fuxitivos da xustiza, que eran perseguidos polo bando por actuar contra a lei e contra a comunidade. Desterrados da vila, quedaban obrigados a botarse ao monte, castigo que aparece nos expedientes de prisión xa dende o s XIII. A súa conduta violenta e criminal, que os diferenciaba dos bandoleiros, facía que a poboación os vise con malos ollos, conceptualizándoos como vulgares ladróns, sen bagaxe moral nin valores de convivencia, políticos ou relixiosos.

1. Fuxitivo da xustiza reclamado por bando.

2. Persoa que rouba, mata ou comete actos delitivos, polo xeral en lugares despoboados. SIN: bandoleiro.

3. Persoa que obra con astucia ou que se serve do engano e da estafa para aproveitarse dos demais, aínda que non o faga á marxe da lei.

PERSOEIRO

Patriota liberal. Xunto co seu irmán Emilio (1819 - 1844), oficiais ambos da mariña austríaca, fundaron unha sociedade secreta, a Esperia, que entrou en contacto coa Giovane Italia de Mazzini. Descuberto o seu proselitismo entre os mariñeiros italianos enrolados na armada austríaca, e o intento de apoderarse dunha fragata, desertaron e dende Corfú pasaron a Italia con diversos compañeiros para alentar a revolta que estalara en Calabria. Foron aprisionados e fusilados en Calabria, onde foran para capitanear unha revolta. Este feito conmoveu a todos os medios liberais de Europa.

GALICIA

Sacerdote e doutor en Historia, foi profesor na Universidade de Santiago de Compostela de Lingua e Literatura latinas. Nos anos vinte escribiu varios artigos para a revista franciscana Archivo Ibero-Americano sobre temas relixiosos. O seu traballo Los Arzobispos de Santiago y la Universidad Compostelana (1926) recibiu o Premio da Federación de Estudiantes Católicos de Santiago de Compostela no ano 1923.

PERSOEIRO

Escultor. Foi protexido dos Medici. Celoso de Michelangelo, en 1534 conseguiu que o seu grupo Hercules e Cacus se colocase á beira do seu David, diante do Pazo da Signoria de Florencia. Os baixorrelevos de mármore do coro do duomo florentino (1555-1557), dunha gran calidade, son a súa mellor obra.

CIDADES

Cidade de Balkesir, Turquía, na beira do mar de Mármara (77.200 h [1990]). Correspóndese coa cidade grega de Cízico.

CAPITAIS

Capital da provincia de Kalimantan Meridional, Indonesia, na beira do Martapura (482.931 h [1995]). Ten un porto fluvial exportador de petróleo, madeira, diamantes, ouro, ferro e carbón.

1. Disposición de carácter xeral en forma de orde que a autoridade lle impón directamente á poboación. É unha manifestación da potestade regulamentaria do poder público que se recoñece diante da administración como un dos medios para conseguir os seus fins. A publicación dun bando pode facerse mediante un cartel, un pregón ou outro medio de difusión. Hai bandos periódicos, ditados en datas fixas, bandos de urxencia para atender situacións imprevistas, e bandos de bo goberno para ordenar mellor a vida en común. Desde a Idade Media os bandos eran utilizados polas autoridades xurisdicionais, tanto reais como baroniais, para o bo goberno do seu territorio, ás veces en forma de orde que velaba polo interese xeral ou pola utilidade do señor, e outras veces garantían e protexían intereses de dereito privado. SIN: edito.

2. Cartel co que se fai público un bando.

3. Nos s XVI e XVII, pregón para os malfeitores e toda outra disposición de orde xudicial que se fai pública.

1. 1. Grupo de xente capitaneada por un xefe, que facía a guerra contra o señor, o soberano do país ou mesmo contra outro grupo.

   2. Grupo de persoas que toma parte nunha discusión ou nunha loita.

2. Parte que se separa dun grupo para formar unha nova organización.

3. Grupo de persoas que loita contra outro de ideas opostas ás súas.

4. Conxunto numeroso de aves que se desprazan en grupo. SIN: bandada.

5. Conxunto de peixes, normalmente da mesma especie, que se desprazan en grupo. OBS: Tamén se designa banco de peixe SIN: cardume, 2manda, touza.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Santiago de Compostela baixo a advocación de santa Eulalia.

PUBLICACIÓNS

Publicación que apareceu no ano 1903 na vila de Betanzos, subtitulada “Periódico republicano”. Este periódico que avogou pola reforma da agricultura e da instrución pública, ocupábase da vida do Centro Republicano Local.