"Nande" (Contén)

GALICIA

Filólogo. Licenciado en Filosofía e Letras, foi vicepresidente da Asociación de Tradutores Galegos e, desde 2000, presidiu a Organización Española para el Libro Infantil y Juvenil (OEPLI) e foi subdirector xeral de Promoción Cultural da Consellería de Cultura. Coordinador e autor de libros de texto, escribiu Gillermo Tell. Lenda suíza (1984) e traduciu, entre outras obras, Os dentes do león (1984), Polgariño (1991), Ética para o meu fillo (1996) ou O colar do rei (1996). Recibiu o Premio Francisco Fernández del Riego á cooperación no labor editorial (2005).

PERSOEIRO

Relixioso. Foi arcipreste da catedral de Santiago de Compostela e provisor e vigairo da arquidiocese; desde 1907 foi bispo de Mondoñedo. Foi senador pola provincia eclesiástica de Santiago (1914-1915, 1923).

PERSOEIRO

Músico, escritor e relixioso franciscano. Formado cos mestres Koechlin, Bertelin e Palau, en Tetuán fundou e dirixiu a Coral Polifónica Hispano Arábiga. Das súas composicións destacan Misa de Requiem (Ego Sum), Miserere, Cantares de amanecer e Cantigas Galaicas, con textos de Rosalía de Castro. Publicou Origen de la música marroquí (1957).

PERSOEIRO

Político, xornalista e mestre. Emigrou ao rematar o bacharelato á Arxentina e ao seu regreso traballou como mestre, presidiu (1935) a ATEO e participou na actividade sindical da FETE. En 1931 ingresou no PCE, feito que o levou durante a Guerra Civil Española a fuxir cara a Portugal e Francia. Regresou a España, uniuse ao bando republicano e creou Solidariedade Galega Antifeixista, da que foi secretario xeral. Colaborador de diversas publicacións, como El Eco, El Soviet e Escuela del Trabajo, en 1938 foi director da revista Nueva Galicia. Fundador de Alianza Nazonal Galega, do Padroado da Cultura Galega de México e da revista Loita, participou na creación da Unión do Pobo Galego (1964), do Partido Galego do Proletariado (1976), de Galicia Ceibe e, con D. Gurriarán, A. Souto e C. Velo, da revista Vieiros. Mantivo diversos contactos co grupo Brais Pinto nalgunha das súas visitas a España. Destaca a súa obra póstuma Castelao, a U.P.G e outras...

GALICIA

Compositor e editor de música. Director de Arte Tripharia, foi fundador e presidente das Juventudes Musicales de Vigo, e fundador do grupo Letrinae Música. Publicou o proxecto Escuela Internacional de Música Nuevo Baztan e as obras Borobó (1999) e Tálamo e túmulo (2000).

GALICIA

Político e mariño, marqués de Suanzes. Pertenceu ao Corpo de Enxeñeiros da Armada desde 1917. Foi director da Sociedad Española de Construción de Cartagena (1921) e dos estaleiros de construción e da factoría de Ferrol (1927-1934). Foi ministro de Industria e Comercio (1938-1939, 1945-1951) e creou o INI en 1941, do que foi o seu primeiro director durante dúas décadas. Escribiu La Industrialización de España en 1949 (1949). Recibiu o premio de enxeñaría na modalidade de aplicacións técnicas e industriais da Fundación March (1961) e a Medalla de Oro de Madrid (1962).

GALICIA

Escritor. Colaborador de diversos medios de comunicación, foi autor de La llaga (1948), Calle de Echegaray (1950), O acomodador e outras narracións (1969), El agua y el vino (1988), Dios está lejos (1988) e Allariz (1991). En 1965 obtivo o Premio Isaac Fraga pola obra teatral Las monedas de Heliogábalo.

GALICIA

Fotógrafo e realizador cinematográfico. Estudou dereito en Salamanca e fixo exposicións en Madrid e París. Representante universal da fotografía galega, publicou en Mundo Gráfico, La Nación, Life ou U.S Camera. Correspondente en Xapón (1953) e Galicia (1960), fixo series fotográficas sobre a cultura tradicional e interesouse polo teatro Noh. Como director de fotografía participou en Los Carunchos de Florida (1938), Oro entre barro (1939) ou Malabo (1942). Como director rodou Mariñeiros (1936), documental que non se conserva, e La mujer y el jockey (1939). Publicou 50 fotos de Salamanca (1932), con prólogo de Miguel de Unamuno, Nieve en la Cordillera (1942) e The Life and Death of the Fightin Bull (1966).

GALICIA

Escritor. Cronista de Vigo, colaborou nos principais xornais vigueses e galegos, e escribiu poesía e obras históricas e biográficas. Publicou as odas A la Guerra de la Independencia (1862), A D. Pedro Calderón de la Barca (1881), Al trabajo (1882), Albores. Poesías premiadas e inéditas (1883), e a lenda La corona de fuego (1893); ademais das obras históricas La reconquista de Vigo (1880), El combate del Callao. Descripción del bombardeo y biografía del almirante Méndez Núñez (1884), Biografía del ilustre marino, hijo de Vigo, D. Casto Méndez Núñez (1890), Los héroes de la reconquista de Vigo (1891) e Estudio biográfico-político del Excmo. Señor Don José Elduayen, Marqués del Pazo de la Merced (1896).

GALICIA

Médico e político. Foi un innovador no campo das operacións, da difusión das novas metodoloxías biomédicas e da divulgación médica. Foi reitor da Universidade de Santiago de Compostela (1893-1896 e 1898-1900), militou no Partido Liberal e foi senador pola Universidade de Santiago de Compostela (1886-1899). Foi membro e presidente (1870-1871) da Real Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago. Escribiu La terapéutica que se impone (1899).

PERSOEIRO

Profesor. Foi docente da Escola Normal de Santiago de Compostela, onde contribuíu tanto á renovación como á galeguización do profesorado mozo que formaba, e foi un dos creadores de Vanguardia Pedagógica. Publicou Problemas que nos plantea la escuela y el niño de Galicia (1935), en que se fai unha análise da situación escolar galega, adiantando orientacións de reforma cara á construción dunha escola galega.

GALICIA

Diplomático. En 1916 trasladouse a Santiago de Compostela onde se licenciou en Dereito (1927). Participou en 1923 na fundación do Seminario de Estudos Galegos do que foi secretario de actas ata 1928. Ingresou co traballo “Algunhas moedas castelás atopadas no Valadouro”. En 1936 converteuse en conselleiro permanente do Seminario en calidade de director da sección de Ciencias Sociais, Xurídicas e Económicas. Durante este tempo realizou investigacións históricas que publicou no Boletín da Real Academia Galega, Nós e Arquivos do Seminario, ademais do “Vocabulario popular galego-castelán” que publicou en Faro de Vigo. En 1929 trasladouse a Berlín onde iniciou estudos de ciencia política e entrou en contacto co marxismo. No curso 1930-1931 converteuse en profesor de dereito da Universidade de Santiago de Compostela, en que incluíu un pequeno curso da historia do dereito galego, e en 1931 trasladouse a Madrid para realizar o doutoramento. Ese mesmo ano participou...

GALICIA

Xornalista e escritor. Foi profesor axudante de dereito político na Universidad Complutense de Madrid, facultativo do Instituto Bibliográfico Hispánico ou integrante da Dirección General del Libro y Bibliotecas. Como xornalista colaborou en El Compostelano, El Correo Gallego, La Noche, “As nosas páxinas galegas” do ABC e en Mundo Gallego, foi redactor xefe da revista Chan (1963-1985) e redactor da axencia EFE. Colaborou en diversas revistas especializadas como Revista Internacional de Sociología, Revista de Estudios Políticos ou Boletín da Real Academia Galega e tamén en Bibliografía de traduciones españolas de obras sociológicas y sociales publicadas de 1870 a 1915. Escribiu, entre outras obras, La idea de progreso social en Concepción Arenal (1957). Como tradutor recibiu o Premio Nacional de Tradución Fray Luis de León en 1966 por Felipe II, de C. Petrie. Foi correspondente da Real...

GALICIA

Escritora. Integrante da Xeración das Festas Minervais e incluída no movemento da Nova Narrativa, foi alumna de R. Carballo Calero en Ferrol, quen a iniciou no coñecemento da literatura galega e no gusto pola escrita. Tras a consecución do Premio de Poesía da Asociación da Prensa de Vigo con “Nuestra primavera, tojos” (1958) e a súa participación en diversos recitais poéticos, incluíu algunhas composicións en diversas publicacións periódicas, como Aturuxo, Vida Gallega e Vieiros. No eido teatral foi actriz do grupo vangardista Teatro-Estudio de Ferrol e escribiu os dramas A outra banda do Iberr (1965) e Un hotel de primeira sobre o río (1968, Premio Castelao de Teatro). Creadora do primeiro programa radiofónico presentado integramente en galego desde a Guerra Civil española, Raíz e Tempo (1963), participou na gravación de discos sobre Castelao e Cunqueiro. Da súa obra lírica, en que reivindica o papel da muller e a súa loita por Galicia, e que...

PERSOEIRO

Procurador e promotor turístico. Foi decano do Ilustre Colegio de Procuradores da Coruña (1978-1998) e o primeiro presidente do Consello Galego dos Procuradores. Tenente de alcalde da Coruña (1950-1963), foi presidente da Asociación de Amigos do Turismo de Galicia e cónsul de Portugal. Preside a agrupación folclórica Aturuxo e foi fundador do Club Naútico de Camariñas. Recibiu, entre outros galardóns, a Medalla de Prata de Galicia (2004). É académico de honra da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación.

PERSOEIRO

Pintor e escultor. De formación inicialmente autodidacta, traballou como deseñador gráfico, ilustrador e escenógrafo. As preferencias temáticas expostas nas súas pinturas, cunha estética pop, foron a representación da muller e das súas formas corporais núas (El espejo, 1966) ou as composicións con maletas e sombreiros, que transmiten certa nostalxia (La maleta del holandés, 1991; El cuarto hombre, 1996; ou La mirada, 1998). Nas súas últimas obras (Carmen, 2002) tratou o cubismo. Das súas esculturas destacan El viajero (1991), Y sin embargo hay algo que se queda (1994) e Culis Monumentalibus (2001).

GALICIA

Historiador. Foi documentalista da Cámara Oficial de Comercio, Industria e Navegación da Coruña. Profesor de Historia Contemporánea na Universidade de Vigo, das súas obras destacan La masonería y La Coruña. Introdución a la historia de la masonería gallega (1984), Galicia y la masonería en el siglo XIX (1990) e Laicismo, educación y represión en la España del siglo XX: Ourense 1909-1936/39 (1993).

PERSOEIRO

Trobador galego. Activo no primeiro cuarto do s XIII, pertenceu á nobreza menor, como vasalo de Gil Vasquez de Soverosa, e casou con Teresa Martins, da familia dos Mogudos. As súas composicións aparecen xunto coas de Fernan Rodriguez de Calheiros, polo que se pensa que puideron ter algunha relación de amizade ou parentesco. Autor de 29 cantigas, das que 25 corresponden ao xénero de amor; destas, 13 localízanse no inicio do Cancioneiro da Ajuda, polo que poden corresponder a algunhas das primeiras manifestacións deste xénero. Ademais do emprego de temas convencionais, salienta o uso constante da hipérbole e o seu estilo elegante, aínda que algo monótono. En canto ás cantigas de amigo, moi semellantes na temática ás de amor, a doncela láiase da separación do amado. Nunha delas, “Meu amigo, pois vós tan gram pesar” reprodúcese certo enfado da dama co amado, un motivo pouco usual, que tamén empregou Fernan Rodriguez de Calheiros, polo que invita a pensar na relación existente entre...