"Obre" (Contén)

Primeiro periódico obreirista do Estado español que apareceu en Madrid o 5 de agosto de 1855 e que cesou en febreiro de 1856. Xurdiu nunha época de revoltas políticas que, trala revolución de xullo de 1854, remataron con dez anos de goberno moderado.

Que empobrece.

Acción de empobrecer ou empobrecerse.

Que ennobrece.

Acción de ennobrecer.

Novela publicada en 1995 por José Saramago, autor portugués distinguido co Premio Nobel de Literatura en 1998. Segundo o seu autor, esta novela é a primeira dunha triloxía “involuntaria” sobre a súa visión do mundo actual, conformada por Todos os nomes (1997) e A caverna (2000), na que desenvolve, mediante un discurso alegórico, a historia dunha sociedade atacada de súpeto por unha inexplicable cegueira   e na que pinta unha paisaxe desoladora da condición humana. Comeza co berro esgazado dun home que, atrapado no seu automóbil, se decata de que está cego. Este protagonista, do que non se sabe o nome e que se identifica na novela coa fórmula “o primeiro cego”, descóbrese rodeado por unha brancura total que lle inutiliza os ollos. Esta é a orixe dunha curiosa peste ocular que, pouco a pouco, pero decididamente, se estende pola cidade anónima da novela. Cando resulta evidente que o mal é contaxioso, o goberno decide illar as víctimas nun antigo manicomio abandonado. A esposa do oftalmólogo...

Co título completo de Entremés famoso en que se contiene la contienda que tubieron los labradores de la feligresía de Caldelas con los portogueces sobre la pesca del río Miño. Año de 167... Compuesto por el licenciado Gabriel Feyxó de Araújo. Año de 1671, trátase da primeira peza teatral conservada da literatura galega e a única mostra dramática dos Séculos Escuros. Composta por 433 versos e dividida en nove escenas, recrea as disputas que teñen lugar entre galegos e portugueses a causa da pesca con redes no río Miño, un conflito de base histórica protagonizado polo galego Gorgorio Roleiro, que defende as normas consuetudinarias da pesca no Miño baseándose en documentos antigos, e un fidalgo portugués que utiliza a forza para acadar o seu obxectivo. A obra comeza cos respectivos monólogos do portugués e do galego nos que ambos insultan ao bando contrario e expoñen as causas da liorta, que desemboca na morte dun portugués. Finalmente, debido ao temor que sente Roleiro ante a xustiza e o...

Organización creada en 1932 coa finalidade de impulsar o deporte e a cultura popular. Tivo como principais animadores a militantes comunistas de Vigo, A Coruña, Santiago, Ferrol e, sobre todo, Pontevedra. Na primavera de 1936 cobrou especial protagonismo coa creación na cidade olívica do Comité Regional Pro-Olimpiada Popular de Barcelona, paralela aos Xogos Olímpicos que se ían celebrar en Alemaña e que se presumían manipulados polo réxime nazi. Trala suspensión da Olimpiada Popular de Barcelona por causa da Guerra Civil, os deportistas galegos e a expedición cultural, na que figuraban os gaiteiros de Soutelo, pasaron a contenda na zona republicana.

Organismo federativo das sociedades obreiras de Ferrol, fundado en xaneiro de 1919 e no que figuraban tanto sindicatos de carácter socialista como anarcosindicalista ou sen orientación definida. Foi coetáneo coa época de achegamento entre a CNT e a UGT, trala folga xeral de 1918, na que ambas centrais sindicais actuaron conxuntamente. En decembro de 1919 varios delegados de sociedades vinculadas á Federación participaron no Congreso da CNT en Madrid, no que esta organización se amosou contraria á fusión coa UGT, optando por tratar de absorber o sindicato socialista. En Ferrol xurdiron tamén diferencias entre anarcosindicalistas e socialistas, que remataron coa creación do Sindicato Único de Obreros Metalúrgicos en febreiro de 1920, xermolo da CNT ferrolá. No II Congreso da Federación, en abril do mesmo ano, decidiuse por maioría o ingreso na UGT. A maior parte dos seus afiliados pertencían aos diferentes gremios de traballadores da construción naval, sumando un total de 2.063 afiliados...

Organización creada en Madrid en 1900 coa finalidade de coordinar as sociedades de resistencia que se reclamaban do espírito da Federación Regional Española da AIT. Trasladou o seu comité á Coruña logo do seu V Congreso celebrado en 1905. O Comité Federal, designado na Coruña, estaba composto por Juan No, Santiago Serapio, Sabino Alfonsín, Coronel e Ricardo Cotelo, e tentou manter os vínculos mediante un boletín mensual nun ambiente desfavorable ocasionado polas continuas persecucións das autoridades. Abandonado polas diversas seccións afiliadas, o comité deixou de funcionar en 1908 e desapareceu a federación.

Organización creada en novembro de 1871 a partir dos núcleos iniciais da AIT en Galicia que perdurou ata a Guerra Civil. Nos seus comezos contou coa adhesión de catro seccións de oficio (carpinteiros, canteiros, zapateiros e xastres) e máis de 150 afiliados. Realizaron os primeiros paros xerais a prol da xornada de 8 horas en 1890 e 1891 e convocaron unha folga xeral de 1901. En 1910 adheriuse á CNT. Exerceu o liderado cidadá na folga antimonárquica de 1917, e, no comezo dos anos 20, nas loitas dos estibadores. Disolta polas autoridades cara ao 1927, reapareceu en 1930. Durante a Segunda República duplicou os seus efectivos logo da convocatoria, entre outras, da folga da construción de 1933 na que se reivindicaba a xornada laboral de seis horas e o subsidio de enfermidade.

Organización xurdida entre 1914 e 1915 e baseada na efémera Federación de Marineros del Morrazo. Con forte presenza en Marín e Cangas, tentou integrar as sociedades de mariñeiros, maquinistas e patróns de cabotaxe de toda Galicia. Alentada por militantes socialistas, como o marinense Xosé Hervés e o canteiro residente en Cangas Lorenzo Corbacho, tentou intervir no control das artes depredadoras e na erradicación da dinamita nas faenas pesqueiras. Desapareceu en 1922, logo de ter desenvolvido unha intensa conflitividade mariñeira nas rías de Vigo e Pontevedra a finais da segunda década do s XX.

Grupo obreiro fundado en 1972 afín á Unión do Pobo Galego (UPG). A súa penetración centrouse maioritariamente en Vigo nas empresas Citroën, Barreras e Vulcano; na comarca de Ferrolterra, aínda que sen chegar ás grandes empresas Astano e Bazán; na Coruña, onde reclutou militantes procedentes de Comisións Obreiras, nos sectores de sanidade e da construción; e noutras comarcas achegou membros procedentes dos sectores obreiros cristiáns. En 1975 a UPG tomou conciencia da importancia de contar cun grupo sindical propio e constituíu o Sindicato Obreiro Galego. Editou O Eixo, Obradoiro, Adiante e Ferramenta Galega.

Revista de carácter político aparecida na Coruña a partir de 1977. Editada inicialmente polo Partido do Traballo de España e órgano do comité nacional de Galicia, co tempo pasou a depender do Partido do Traballo de Galicia. Dirixida por Xosé A. Caramés, a partir de abril de 1977 ocupou ese cargo Xosé L. Burgos. Incluíu artigos referidos aos problemas económicos e políticos de Galicia, así como referencias á universidade galega e temas de carácter social. No seu interior, inseriu un informe referido a diversos sectores económicos de Galicia.

Revista de carácter vangardista editada en Santiago de Compostela a partir de 1986. Coordinada por José A. Alonso, Suso Iglesias, Pepe Barro e Lois Rodríguez, recibiu o apoio da Xunta de Galicia e da Universidad Internacional Menéndez Pelayo (UIMP). Prestaba unha especial atención á fotografía e á pintura, e incluíu artigos relacionados co vídeo e a música.