"GR" (Contén)

1. Aparato que permite a proxección de películas cinematográficas ( cinematografía).

2. Aparello de reprodución cinematográfica inventado por Auguste e Louis Lumière en 1895 e presentado o 28 de decembro dese mesmo ano nun pequeno salón do Grand Café de París. O éxito derivado desta proxección foi inmediato e os irmáns Lumière presentárono en Francia en parte de Europa. Paralelamente, apareceron outros inventos similares como o cronofotógrafo, de Gaumont-Demeny; o cinetógrafo, de Meliés-Reulos; o cinetoscopio, de Edison; e o animatógrafo, de R. W. Paul que desapareceron ante a calidade do aparello dos Lumière. Empregouse nas primeiras proxeccións realizadas en España; o 14 de maio de 1896 presentouse en Madrid, na planta baixa do Hotel de Rusia, a cargo de Alexandre Promio, delegado da casa Lumière en España; na Coruña o 2 de setembro de 1896 no Teatro-Circo; e en Pontevedra o 17 de abril de 1897, a cargo de César Marques e Alexandre Pais de Azevedo, representantes da casa Lumière en Portugal.

1. Película cinematográfica das imaxes radiográficas que, ademais do estudio funcional, permite a obtención de numerosas imaxes dos fenómenos, por rápidos que sexan, como a deglutición ou o paso de contraste polos condutos circulatorios. As primeiras cinerradiografías intentounas en 1896 Mac Intyre, en Glasgow, Reynolds (1925), tamén en Glasgow, e Janker (1930), en Bonn. A cinerradiografía clínica actual foi posible grazas ao descubrimento do intensificador electrónico da imaxe Roentgen.

2. Método de experimentación empregado na fonética instrumental e inaugurado por Paul Menzerath. Sérvese dunha impresión radiolóxica sobre unha película, con luminosidade e velocidade elevadas, dos órganos de fonación en movemento oral.

PERSOEIRO

Rei de Persia (559-529 a C). Fillo de Cambises I, foi o fundador do Imperio Persa-aqueménida. Sucedeu ao seu pai como gobernador de Ansham e, logo de reunir baixo o seu mando as principais tribos persas, sublevouse contra Astiaxes e conquistou o territorio dos medos (549 a C), coa súa capital Ecbatana. Posteriormente emprendeu unha campaña na que derrotou a Creso, rei de Lidia, despois de conquistar a capital, Sardes (546 a C). Incorporou ao seu imperio as colonias gregas da Xonia (Mileto, Samos, Éfeso) e someteu Babilonia no 539 a C. Logo da conquista de Babilonia aprobou o edicto de liberación de razas e cultos, que permitiu a diversos pobos, entre outros os xudeus, abandonar Babilonia e volver ás súas terras. Emprendeu numerosas campañas contra pobos situados nos límites do imperio e morreu durante unha campaña nas fronteiras do noroeste de Persia. Destacou pola súa tolerancia e sabedoría política.

PERSOEIRO

Óptico e astrónomo norteamericano. Traballou na fabricación de lentes e telescopios. En 1862 descubriu o compañeiro de Sirio, predito anteriormente por F. W. Bessel, polo que recibiu o Premio Lalande da Académie des Sciences de París.

PERSOEIRO

Economista australiano. Foi membro da Econometric Society. Na súa obra The Conditions of Economic Progress (As condicións do progreso económico, 1940) fixou unha tipoloxía dos sectores económicos (primario, secundario e terciario) e construíu un modelo macroeconómico sobre flutuacións en A System of Equations (Un sistema de ecuacións, 1949).

PERSOEIRO

Arqueólogo. Profesor de arqueoloxía na Cambridge University, a súa especialidade foron as sociedades pospaleolíticas do NO de Europa; así mesmo, achegou unha compoñente socioliberal á teoría arqueolóxica. Escribiu, entre outras obras, Archeology and Society (Arqueoloxía e sociedade, 1939), World Prehistory: an outline (Prehistoria, 1962) e The Identity of Man as seen by an Archeologist (A identidade do home vista por un arqueólogo, 1982). En 1990 recibiu o Erasmusprijs.

PERSOEIRO

Pintor. Formouse na escola da Llotja de Barcelona (1822-1833) e en Roma, onde coñeceu a pintura dos nazarenos. Director das clases de pintura da Academia de San Carlos de México (1845-1868), realizou retratos segundo os canons académicos (José Bernardo Couto, 1849). Cultivou tamén a pintura relixiosa (O soño de Elías, 1837) e a pintura histórica (A tolemia de Isabel de Portugal, 1855-1856). Foi membro da Real Acadèmia Catalana de Belles Arts de Sant Jordi.

PERSOEIRO

Político norteamericano. Foi elixido gobernador do estado de Nova York polo Partido Demócrata (1882). En 1885 converteuse en presidente dos EE UU e foi reelixido en 1893. Reafirmou as competencias do presidente, en detrimento dos estados federais, e realizou unha política de oposición ao proteccionismo e aos dirixentes sindicais.