"Rin" (Contén)

1. Que ten moita fariña.

2. Qué e semellante á fariña pola súa natureza, textura ou aspecto.

1. Rexión do tubo dixestivo dos cordados que comunica a boca co esófago. Nos cefalocordados está constituída pola primeira porción do intestino e está provista a cada lado por un centenar de fendeduras branquiais. Nos peixes acada simultaneamente un papel respiratorio e dixestivo, polo que está provista de fendeduras branquiais e presenta numerosos dentes de carácter triturador. Nos vertebrados tetrápodos é un conduto muscular e membranoso que se sitúa detrás das fosas nasais, da boca e da larinxe, e diante da columna vertebral, e é común ás vías respiratorias e dixestivas.

2. Porción anterior ectodérmica do tubo dixestivo ou da cavidade central de moitos invertebrados. Nos cnidarios é unha invaxinación ectodérmica que penetra na cavidade central e ten un papel de selección dos alimentos. Nos invertebrados celomados é a parte máis anterior do tubo dixestivo e adoita ter un papel triturador e condutor do alimento; está provista normalmente dunha musculatura poderosa e ás veces de revestimentos ou de pezas trituradoras.

1. Relativo ou pertencente á farinxe.

2. Que se produce pola constrición da farinxe e mediante a retracción da raíz da lingua, como é o caso do árabe. En certas linguas, como o árabe e o bérber, existen moitas consoantes con faringalización (os arabistas denomínanas enfáticas).

1. Inflamación da farinxe, particularmente da súa mucosa.

2. Farinxite de curso crónico con atrofia da mucosa e das glándulas.

3. Farinxite que se caracteriza pola dor, especialmente na deglución, sequidade da gorxa, secreción e conxestión da mucosa e febre. Débese xeralmente a un arrefriamento.

4. Farinxite que ten un proceso crónico ou que resulta de inflamacións agudas repetidas. Caracterízase por unha secreción excesiva.

5. Farinxite que se caracteriza polo esfácelo total dos tecidos farínxeos.

PERSOEIRO

Sofista e filósofo escéptico. Discípulo de Dión Crisóstomo, viaxou por Grecia e Italia antes de establecerse en Roma, onde se converteu no favorito do Emperador Adriano. Consérvanse só algúns fragmentos das súas obras.

FILOSOFOS

Filósofo grego. Discípulo de Sócrates e protagonista dun dos diálogos platónicos, foi condenado no 414 a C por ser cómplice na parodia dos misterios.

1. Relativo ou pertencente á fera.

2. Que ten as propiedades ou características das feras.

GALICIA

Avogado e político. Catedrático de Dereito Romano na Universidade da Coruña, foi secretario do Instituto de Estudios xurídicos do CSIC en Roma (1970), director do centro da UNED en Pontevedra e decano da facultade de Dereito da Universidade da Coruña. En 1986 foi nomeado conselleiro de Cultura e Benestar Social.

GALICIA

Artista plástica. Licenciouse en Belas Artes na especialidade de pintura pola Universidade de Vigo (1995), da que é profesora. O seu traballo incidiu na relación tecido-texto que, desde 1995, respondeu ao seu sentido etimolóxico en tecidos epidérmicos que se sedimentaban sobre textos e grafías, formando unha pel-pintura de transparencias e, dende o 2001, baseouse na orixe histórica, na que o texto-tecido é un fío que contrae tramas e deixa de ser un recurso para converterse no tema. Dende 1994 realizou exposicións individuais e participou en numerosas mostras colectivas. Recibiu, entre outros galardóns, a bolsa de Novos Valores da Bienal de Pontevedra (1994), o XVI Premio de Pintura L’Oreal (2002) e a bolsa Pollock-Krassner Foundation de Nova York (2002). A súa obra está presente nas coleccións Caixanova, Museo de Pontevedra, concello de Hondarribia e na Colección L’Oreal.

PERSOEIRO

Pintora e profesora. Formouse con Blas Lourés e realizou estudios de esmalte e talla na Escola de Artes e Oficios Mestre Mateo de Santiago. Especializouse na pintura ao óleo. As súas obras caracterízanse polo debuxo e a cor. Realizou exposicións nas principais cidades galegas, en León e Madrid, e participou, entre outras mostras colectivas, nas mostras Imaxes a carón da aula (1989-1992) e na Exposição Internacional de Artes Plásticas de Vendas Novas (Portugal, 2001). A súa obra está presente, entre outras coleccións, na Universidade de Santiago de Compostela e na Deputación de Lugo.

PERSOEIRO

Escritor galego. Emigrado a La Habana, exerceu a docencia e, baixo o pseudónimo Fernán Minero, publicou poesías na prensa. Colaborou en Follas novas, Suevia, Nós, Santos e meigas e Galicia, e escribiu o poema “Galicia!” e o poema sinfónico “Dorinda Galicia”.

1. Ave insectívora do xénero Parus -da familia dos páridos- ou do xénero Aegithalos caudatus -da familia dos exitálidos-, grosas e de tamaño pequeno, co peteiro pequeno e fino. A maioría das especies posúen a parte superior da cabeza e o anteface de cor negra. Cando buscan o alimento, constituído principalmente por insectos e arácnidos -aínda que tamén se alimentan de sementes e froitos-, poden pendurarse de xeito acrobático das ramas. Os dous sexos son semellantes e aniñan principalmente nos buracos das árbores. Distintas especies de ferreiriños, estreliñas e gabeadores forman durante o inverno bandos que se desprazan xuntos buscando alimento. Existen unhas 50 especies de ferreiriños. Estas aves tamén reciben a denominación popular de ferreirolo ou ferreiro, nomes que fan referencia ás voces que emiten cun timbre metálico e que lembran os sons do traballo nunha forxa.

2. Ave de 11,5 cm de lonxitude, de alas, cola e parte superior da cabeza de cor azul, meixelas brancas e dorso verde e partes inferiores amarelas. Habita bosques, parques e xardíns. É unha especie presente que habita campos con árbores, xardíns e bosques de toda Europa.

3. Ave de 11 cm de lonxitude, de cabeza, caluga e papo negros, coas partes superiores e as alas cinsento pardentas e cola gris escura. Habita en bosques caducifolios ou mixtos dende o N da Península Ibérica ata Escandinavia. En Galicia está presente, de xeito relito, en bosques de montaña por riba dos 1.000 m de altitude.

4. Ave de 12 cm de lonxitude, de plumaxe pardo cinsenta e cunha curupela negra cos extremos brancos. Aniña principalmente en buracos de árbores coníferas no Paleártico, especialmente nos niños abandonados dos petos.

5. Ave de 11,5 cm de lonxitude, de cabeza negra, coas meixelas e a caluga de cor branca, dorso pardo oliváceo ocre e as partes inferiores claras, agás o babeiro negro. Habita en bosques e xardíns do Paleártico e en Galicia está presente ata os 1.300 m de altitude.

6. Ave de 14 cm de lonxitude, dos que 7,5 cm corresponden á cola, de cabeza branca cunha lista negra e ancha por enriba do ollo, que continúa ata o lombo, tamén negro, e unha cola moi longa de cores negra e branca. Fabrican un niño, con arañeiras, pelo, liques e plumas, ovado e completamente pechado, agás o buraquiño de entrada, sobre árbores ou arbustos. No inverno desprázanse en grupos familiares que dormen xuntos formando un grupo apretado. Habitan nas fragas da maior parte de Europa. En Galicia está presente como subespecie sedentaria Aegithalos caudatus taiti.

7. Ferreiriño de 14,5 cm de lonxitude, de cabeza de cor negra coas meixelas brancas e a caluga e a gorxa negras, unidas por un colar que se estende polo peito e ventre nunha franxa central. As alas presentan plumas primarias e secundarias de cor negra e unha franxa branca. As partes inferiores son de cor amarela. É unha especie propia de campos, fragas e xardíns, sedentaria na maior parte de Europa e que en Galicia é común ata os 800 m de altitude.

PUBLICACIÓNS

Publicación aparecida en agosto de 1858 na Coruña. Dirixida por Xosé Mª de Andueza, imprimiuse nos obradoiros tipográficos de Domingo Puga.