"Cid" (Contén)

1. Relativo ou pertencente á dinastía seléucida.

2. Membro da dinastía que reinou en Siria e nos territorios orientais do fraccionado imperio de Alexandre o Grande desde 312 a C ata 64 a C. Fundada por Seleuco I, converteuse nun dos imperios máis grandes do mundo antigo que se estendía desde o Mediterráneo ata a India e comprendía toda Asia Menor, Siria, Mesopotamia e Persia. Englobou as civilizacións máis diversas, sobre todo a potencia dominadora dos aqueménidas. Tras a morte de Seleuco I (280 a C), o imperio, centrado en Siria, foi perdendo pouco a pouco os territorios máis afastados. Renaceu baixo Antíoco III (223-187 a C), que recuperou algúns territorios, impúxose aos partos e aos gregos de Bactriana e penetrou en India. Antíoco IV mantivo a autoridade das provincias orientais, e desde Xudea fixo fronte aos exipcios. Tras a morte de Alexandre Balas (145 a C), o declive foi rápido e despois de 140 a C perderon Persia, Babilonia, Palestina e Líbano. Coa anexión de Siria polos romanos (64 a C) desapareceu.

1. Relativo ou pertencente á dinastía selxúcida.

2. Membro da dinastía turca que gobernou entre os ss XI e XIII en Asia Menor e o Próximo Oriente. Foi fundada polo seu epónimo Selǧūq ibn Duqāq. A dinastía non se consolidou ata que Togrïl Beg non venceu os gaznévidas, se estableceu en Corasmia (1038) e foi recoñecido sultán (1055) polo califa de Bagdad. Despois dos esplendorosos gobernos de Alp Arslān e de Malik Šāh, axudados ambos os dous polo seu visir Niẓām al-Mulk, o imperio selxúcida iniciou o seu descenso e disgregación: os atabegs independizáronse e apareceron diversas dinastías locais en Siria, Mesopotamia, Armenia e Persia. Da rama principal, unicamente o goberno de Sanǧar triunfou recordando o esplendor inicial da dinastía. A rama dos zengitas da Alta Mesopotamia expandiuse por Siria, e enfrontouse cos croatas, ata que, pouco despois da morte (1174) de Nūr al-Dīn, a dinastía foi derrocada por Saladino I.

1. Composto nitroxenado que deriva formalmente da urea.

2. Composto formado por substitución dalgún átomo de hidróxeno da semicarbacida por radicais orgánicos.

CORDILLEIRAS

Cordilleira de México que se estende paralela á costa do golfo de California e á costa do Pacífico, ao longo de 1.250 km en dirección NO-SL, desde o río Yaqui ata o Verde Grande. De clima tropical, con variacións zonais e altitudinais, actúa como barreira, o que contribúe á secura do altiplano mexicano. Acada a máxima altitude en Nevado de Colima (4.240 m), en Jalisco.

1. Relativo ou pertencente aos simplicidentados.

2. Mamífero da antiga suborde dos simplicidentados.

3. Antiga suborde de mamíferos, da subclase dos terios, que pasou a integrarse na suborde dos miomorfos.

1. Relativo ou pertencente aos sirícidos.

2. Insecto da familia dos sirícidos.

3. Familia de insectos, da orde dos himenópteros, co corpo grande e alongado, antenas longas cun número de articulacións que pode chegar a 30, ás longas, abdome subcilíndrico co último segmento rematado en punta e oviscapto longo e estreito. Grazas ás súas poderosas mandíbulas, as larvas poden abrir galerías na madeira de moitas coníferas.

1. Relativo ou pertencente aos sorícidos.

2. Mamífero da familia dos sorícidos.

3. Familia de mamíferos insectívoros que teñen aspecto de rato. Presentan fociño alongado e aguzado, ollos pequenos, orellas xeralmente visibles, patas curtas e pentadáctilas e cola ben desenvolvida. O seu pelame é de cor acastañada e está formada por pelo curto, moi denso. Son animais sen letargo, áxiles, xeralmente nocturnos. Aliméntanse sobre todo de insectos, pequenos roedores e peixes ou anfibios. Habitan en case todo o mundo, a excepción de Australia e dunha gran parte de América do Sur. A esta familia pertencen as especies coñecidas como musarañas.