"RL" (Contén)

PERSOEIRO

Filólogo estadounidense. Profesor na Harvard University (1896-1932), escribiu diversos estudios sobre Dante Alighieri, lingüística románica (Introdution to Vulgar Latin, 1907, traducida ao castelán por F. de B. Moll), fonética, gramática do francés e italiano e un traballo sobre o provenzal antigo.

PERSOEIRO

Dramaturgo, autor e actor teatral. Como director foron especialmente interesantes as recreacións que fixo das traxedias gregas e as adaptacións de Shakespeare. Escribiu diversas obras seguindo a norma imposta pola vangarda francesa, como The marrying of Ann Leete (1909), The Madras house (1909) ou The secret life (1923).

PERSOEIRO

Compositor alemán. Músico de cámara de Federico II de Prusia, organizou desde 1736 o teatro de ópera de Berlín. Escribiu oratorios, óperas, concertos e sinfonías.

PERSOEIRO

Escritor alemán, irmán de Wilhem Grimm. Profesor xunto co seu irmán na Universidade de Göttingen, iniciaron a filoloxía moderna alemá e dedicáronse ao estudo de lendas populares. Dentro da filoloxía cómpre facer mención á lei fonética, denominada de Grimm (1882). Esta lei explica as principais correspondencias entre as linguas xermánicas mediante unha mutación producida no período prehistórico do xermánico; as consoantes sonoras aspiradas do indoeuropeo perderon a súa aspiración, as antigas sonoras non aspiradas enxordeceron, mentres que as antigas xordas fricativizaron. Esta lei, complementada posteriormente coa lei de Verner, xustificou o principio de regularidade das leis fonéticas a partir do que se puido desenvolver a fonética histórica e comparada. Da súa produción destaca Deutsche Grammatik (1819-1837) e Deutsche Mythologie (1835). Co seu irmán escribiu os contos Kinder und Hausmärchen (1812-1814), Deutsche Sagen (1816-1818) e Deutsches Wörterbuch (1852).

PERSOEIRO

Pintor belga. Discípulo de Návez, formouse na pintura de inspiración romántica. Formou parte, xunto con Meunier, do grupo realista de Bruxelas. Das súas obras destaca La Bénédicité e Pèlerinage à Anderlecht. O seu fillo Henri-Jules Charles de Groux (Bruxelas 1867-Marsella 1930) cultivou a pintura simbolista. Instalouse en París en 1892 onde presentou o Cristo das ultraxes que o consagrou. Moitas das súas obras tratan temas wagnerianos cunha técnica descoidada e bruta. Destaca tamén polos seus escritos sobre o simbolismo.

PERSOEIRO

Físico suízo. Estudiou nas universidades de Neuchatel e Zúric. En 1915 foi nomeado director da Oficina Internacional de Pesos e Medidas de Sèvres. Fixo estudios sobre as unidades, o termómetro de mercurio, que codificou, e descubriu as aliaxes invar e elinvar. Das súas obras destacan Termometría de precisión (1889) e O níquel e as súas aliaxes (1898). En 1920 recibiu o Premio Nobel de Física, polas súas investigacións sobre as aliaxes de ferro e níquel.

PERSOEIRO

Médico francés. Estudiou nas universidades de Dijon e Lyon, onde se doutorou (1949). Traballou no Instituto de Medicina e Cirurxía Experimental de Montréal (Canadá), na Universidade de Houston (Texas), no Laboratorio de Endocrinoloxía Experimental do Colexio de Francia, do que foi director, e no Instituto Salk de Estudios Biolóxicos en La   Jolla (California). Descubriu a hormona liberadora de tirotropina e a somatostatina, hormonas segregadas polo hipotálamo, que actúan sobre a hipófise. Tamén fixo estudios sobre as endorfinas. En 1977 recibiu, xunto con Andrew Schally e Rosalyn Yalon, o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina.

CAPITAIS

Capital da provincia de Holanda Setentrional, Países Baixos, á beira do río Spaarne (148.484 h [2000]). Con numerosos canais, é o mercado dunha área de cultivo floral (bulbosas); ademais ten industria metalúrxica lixeira, alimentaria e de artes gráficas. Do seu patrimonio cultural destacan o Vleeshal (1603) e a catedral de Saint Bavo (s XIX).

PERSOEIRO

Economista. A súa achega teórica, recollida principalmente en Theory of International Trade (1936) e Prosperity and Depression (1937), representa unha reformulación da teoría clásica do comercio internacional en termos de custos de substitución.

FILOSOFOS

Filósofo e psicólogo suízo. Estudiou os problemas psicopedagóxicos a partir dun sistema ontolóxico propio. É autor de Wege und Irrwege der Erziehung (Camiños e desvíos da educación, 1918), Der Gegenstand der Psychologie (O obxecto da psicoloxía, 1921), Das Wesen der Philosophie (A esencia da filosofía, 1934) e Das Böse (O mal, 1960).

PERSOEIRO

Pintor. Foi catedrático de Paisaxe na Escuela Superior de Bellas Artes de Madrid. Reaccionou contra o paisaxismo romántico de Xenaro Pérez Villaamil e impuxo a paisaxe naturalista. Foi académico da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando (1860).

PERSOEIRO

Químico estadounidense. Estudiou no Oberlin College de Ohio. En 1886, ao mesmo tempo que Paul Héroult, inventou o procedemento electrolítico para obter aluminio a partir de alumina disolta en criolita fundida que se denominou proceso de Hall-Héroult. Dous anos máis tarde foi aplicado pola Pittsburgh Redution Company, da que Hall foi o vicepresidente en 1890, iniciándose así a utilización xeneralizada deste metal en toda clase de aplicacións.

PERSOEIRO

Actriz estadounidense. Coñecida como Jean Harlow, foi un dos máximos expoñentes do star-system da década de 1930, actuou nos filmes Hell’s angels (1930), Platinum blonde (1931) ou Saratoga (1937).

PERSOEIRO

Político inglés, conde de Oxford. Participou na Revolución de 1868 e foi deputado whig e despois tory. Foi secretario de Estado (1704-1708) e conseguiu a unión con Escocia. Xefe do goberno (1710-1714), reorganizou o fisco, fundou a Compañía da Mar do Sur (1711) e asinou o Tratado de Utrecht (1713). Destituído en 1717, foi acusado de traición e feito prisioneiro (1715-1717).

CIDADES

Cidade do condado de Essex, Inglaterra, suburbio residencial da conurbación de Londres (79.276 h [1993]). É unha das cidades novas creadas en 1947 para regular o excesivo crecemento demográfico metropolitano. A actividade industrial comprende artes gráficas, metalurxia e fabricación de instrumentos de precisión e médico-cirúrxicos.