"Gil" (Contén)

GALICIA

Eclesiástico e historiador. Formado en filosofía e teoloxía nos conventos de Sarria e Poio, ingresou en 1906 nos mercedarios. Os seus intereses históricos centráronse no estudo da presenza dos misioneiros en América e Filipinas. Director de La Merced, das súas obras destacan La Merced en Perú (1945), La traida de libros y vestuarios en el siglo XVI de los misioneros, desde sus conventos a Sevilla, pasados por el Tesorero de la Casa de Contratación (1954) e Aviamiento y catálogo de los misioneros que en el siglo XVI pasaron de España a Indias y Filipinas según los libros de Contratación (1956).

ARQUIPELAGOS

Arquipélago do Océano Pacífico central, que en 1979 se integrou no estado independente de Kiribati.

PERSOEIRO

Biólogo molecular norteamericano. Foi profesor na Universidade de Harvard e, xunto con outros científicos, fundou a empresa biotecnolóxica Biogen. No campo da xenética participou no desenvolvemento das técnicas de recombinación xenética; débenselle os nomes de exón e intrón e o método para determinar a secuencia de bases nos ácidos nucleicos. Compartiu o Premio Nobel de Química de 1980 con F. Sanger e con P. Berg, polos traballos que permiten establecer un método de identificación da secuencia de bases do ADN e do ARN, no que certos reactivos químicos non enzimáticos escinden as cadeas só polas posicións que ocupa un nucleótido determinado.

PERSOEIRO

Médico e físico inglés. Foi un dos iniciadores do estudo experimental dos fenómenos magnéticos. Descubriu o magnetismo terrestre e ideou o primeiro electroscopio. A súa obra máis importante é Tractatus sive physiologia nova de magnete magneticisque corporibus et de magno magnete tellure (1600).

PERSOEIRO

Pianista ucraíno. Discípulo de Heinrich Neuhaus en Moscova, formou un trío con Leonid Kogan e Mstislav Rostropovič. Especializouse na obra pianística de Beethoven e música de cámara.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Sevilla, Andalucía, situado ao SO da Estepa (3.840 h [1996]). A economía baséase na agricultura, con algunhas industrias derivadas, e na extracción de pedras calcarias e graníticas. Do seu patrimonio cultural destacan a sepultura calcolítica de Cueva Artificial, o xacemento romano de Los Argamazones e a igrexa da Inmaculada Concepción (s XVII).

FILOSOFOS

Filósofo escolástico. Membro da orde dos eremitas de santo Agostiño e xeneral da orde en 1292. Posiblemente foi discípulo de san Tomé de Aquino (1269-1272). Caracterizouse polos seus ataques aos pensadores árabes e xudeus e por afirmar que a alma individual tiña unha pluralidade de formas coñecidas. Das súas obras destacan De regimine principum e Errores Philosophorum.

PERSOEIRO

Sociolingüista galés. Interesado polos estudios da relación entre lingua e psicoloxía social, organizou, con W. P. Robinson, as primeiras Conferencias Internacionais sobre Lingua e Psicoloxía Social (Bristol, 1979). Desta primeira iniciativa xurdiu a Association for Language and Social Psychology (1997), da que Giles foi presidente (2000). Tamén examinou as diferentes actitudes lingüísticas e formulou a “teoría da acomodación” (CAT). Publicou Speech Style and Social Evaluation (1975), Handbook of Language and Social Psychology (1990) e Language: Contexts and Consequences (1991). Membro da British Psychological Society, da American Psychological Society e da International Communication Association.

PERSOEIRO

Filólogo e gramático. Pertenceu ao grupo de educadores que realizaron, cara ao 1920, a experiencia pedagóxica do Instituto-Escuela de Madrid. Traballou no Centro de Estudios Históricos baixo a dirección de Ramón Menéndez Pidal. Preparou edicións críticas de clásicos casteláns (Mateo Alemán, Vicente Espinel, Francisco de Moncada, Diego de San Pedro) e fixo numerosos traballos de investigación. É autor do Curso superior de sintaxis española (1943) e Tesoro lexicográfico 1492-1627 (1960), dicionario de dicionarios que abrangue desde o de Nebrija ao primeiro dicionario da Academia Española de 1726-1739. Coordinou a preparación do Dicionario general ilustrado de la lengua española Vox. Tamén estudiou a linguaxe infantil, sobre todo, a partir do bilingüismo de Puerto Rico, e distintos aspectos da lingüística e literatura catalanas. Foi membro da Academia Española e correspondente do Institut d’Estudis Catalans (1955).

PERSOEIRO

Astrónomo e xeodesista escocés. Director do observatorio da Cidade do Cabo a partir de 1879, foi un dos primeiros en empregar o procedemento fotográfico para reproducir o aspecto do firmamento. Estableceu un sistema para calcular a distancia entre a Terra e o Sol e determinar a masa do planeta Xúpiter.

PERSOEIRO

Escultor, gravador, tipógrafo e escritor. Formouse na Chichester Technical and Art School (1897-1900). Comezou como entallador de caracteres de imprenta e en 1910 iniciouse na escultura. Defensor da talla directa, foi autor do viacrucis da catedral de Westminster (1913) e do grupo Prospero e Ariel na Broadcasting House (1929-1931). Escribiu Christianity Art (1927) e Autobiography (1940).

PERSOEIRO

Trompetista, cantante, compositor e director de orquestra de jazz estadounidense. Coñecido co pseudónimo de John Birks, xunto con Charlie Parker foi un dos iniciadores do estilo renovador do bop e tocou nas orquestras de Teddy Hill, Cab Calloway e Earl Hines. Como instrumentista destacou polo virtuosismo das súas improvisacións e nos anos cincuenta foi un dos introdutores dos ritmos afrocubanos no jazz.

PERSOEIRO

Lingüista suízo. Catedrático de Dialectoloxía da École des Hautes Études de París (1883-1926), onde estudiou con Gaston Paris. Colaborou no Atlas Linguistique de la France (ALF, 1902-1910), obra dirixida por Edmond Edmont que supuxo o inicio dunha nova corrente metodolóxica dentro da lingüística: a xeografía lingüística ou xeolingüística, consistente no estudo cartográfico das falas vivas. Foi o primeiro profesor de linguas galorromanas e fundou, con Jean-Pierre Rousselot, a Revue des patois gallo-romans (1887-1892), para a publicación de monografías lingüísticas; ademais iniciou a xeografía lingüística. Cómpre destacar as súas obras Généalogie des mots qui désignent l’abeilly (1918), La faillite de l’étymologie phonétique (1919), Pathologie et thérapeutique verbales (1921) e La géographie linguistique (1922).

CIDADES

Cidade do condado de Kent, en Inglaterra, Reino Unido, na desembocadura do Medway (95.200 h [1982]). Situada preto de Rochester e Chatham, constitúe, xunto con estas cidades, as tres Medway towns.

PERSOEIRO

Caricaturista inglés. Consagrouse na sátira política contra o Rei Xurxo III e a súa corte e contra Francia, especialmente contra a Revolución Francesa e Napoleón.

PERSOEIRO

Arquitecto alemán. Foi arquitecto maior da Pomerania e traballou en Berlín para a aristocracia. O seu fillo Friedrich Gilly (Altdamm 1772-Karlsbad 1800) foi un dos iniciadores do neoclasicismo e profesor na Academia de Arquitectura de Berlín. Das súas obras destaca o proxecto do monumento a Federico II o Grande.