"To" (Contén)

1. 1. Que ten sempre o mesmo ton pouco variado.

   2. Que cansa pola súa uniformidade e pola repetición das mesmas cousas.

2. 1. Relativo á aplicación entre dous conxuntos ordenados que crecen ou decrecen. A estrita monotonía refírese ao caso de estrito crecemento ou decrecemento.

   2. Aplícase a unha sucesión de números ou de funcións que crecen ou decrecen.

PERSOEIRO

Relixioso. Foi prior da orde dominicana en Nueva España e arcebispo de Santiago de Compostela desde 1685. Apoiou de forma constante a Carlos II e logo a Filipe V durante a Guerra de Sucesión Española (1702-1714). Converteuse nun destacado mecenas do Barroco compostelán, realizando importantes doazóns á catedral e a San Domingos de Bonaval. Das construcións feitas baixo o seu mecenado destacan a capela do Pilar da catedral, as obras do pórtico da Quintana, iniciadas en 1695, e a restauración de San Domingos de Bonaval. Fóra de Santiago de Compostela, sufragou a reconstrución das colexiatas de Iria Flavia e da Coruña, así como o palacio arcebispal de Pontevedra. En 1710 publicou Pastoral.

PERSOEIRO

Pintor italiano. Formouse en Venecia no círculo dos Bellini e estableceuse arredor de 1480 en Vicenza, onde fundou unha escola de pintura. Foi autor dunha Madonna in trono (1483), dunha Sacra conversazione e dunha Pietà (1500), así como de numerosos retablos de altar.

MONTES

Monte situado na parroquia de Abuíme (O Saviñao). O seu cumio acada os 613 m de altitude.

MONTES

Monte situado na parroquia de Bouzoa (Taboada). O seu cumio acada os 840 m de altitude.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Arteixo. Pertenceu a un antigo mosteiro beneditino homónimo, que dependía do priorado de Cambre. Presenta planta basilical de tres naves, rematadas en tres ábsidas semicirculares. Empregou para a separación das naves columnas anexadas a piares, na parte da entrada, e piares compostos na zona das ábsidas. A cuberta é a dúas augas. Sufríu algunhas reformas que afectaron especialmente á fachada, á que se lle engadiu unha espadana barroca como remate. No lateral dereito construíuse unha sancristía. Da fachada románica só se conserva a zona das ábsidas, decoradas con canzorros.

MONTES

Monte situado na parroquia de Seceda (Folgoso do Courel). O seu cumio acada os 1.161 m de altitude.

GALICIA

Xurista e político. Foi director da Caixa de Aforros y Monte de Piedad de Lugo, presidente da Deputación de Lugo (1924-1925) e deputado por Renovación Española (1933). Escribiu Isabel la Católica y su época (1905), Informe que la Cámara Agrícola de Lugo presenta a la comisión del Congreso de los Diputados nombrada para dar ditámen acerca de la proposición de ley del señor Vincenti sobre redención de foros y subforos (1908) e La parroquia de San Pedro y la iglesia de San Francisco de Lugo. Estudio histórico y arqueológico (1917). Foi membro numerario da Real Academia Galega.

PERSOEIRO

Artista mexicano. Formouse na Academia de San Carlos de México, onde ingresou en 1906 e onde coñeceu a Diego Rivera. Viaxou a Europa en varias ocasións; en España asistiu aos obradoiros de I. Zuloaga e J. Sorolla, e en París relacionouse con artistas como Picasso, J. Gris ou Cocteau. No eido da ilustración, evolucionou cara ao decorativismo, mentres que como pintor tendeu ao eclecticismo. De novo en México en 1920, conseguiu altos cargos artísticos oficiais, fundou e dirixiu o Museo de Arte Popular (1934) e cultivou o muralismo. Destaca o seu mural Fiesta de la Santa Cruz (1924), o óleo Desesperación (1949) e o mosaico La muerte de las artesanías (1964). Publicou Pintura Mexicana del período 1800-1860 e Retablos mexicanos (1951). Recibiu o Premio Nacional das Artes de México en 1967.

GALICIA

Xornalista. Foi colaborador de El Eco de Santiago ata 1920, cando marchou a Madrid. Alí traballou en Vida Nueva. Publicou Monicreques (1910), Valores nuevos de la política. Basilio Álvarez y los agrarios gallegos (1916), La patria del almirante e El más valiente (1922).

PERSOEIRO

Escritor. Exiliado en México (1944), en pouco tempo obtivo o recoñecemento literario. Foi o máximo expoñente do grupo da revista Acento, de moda na década de 1950. A súa obra mostraba con ironía e cunha linguaxe clara a confrontación permanente do home cos seus sentimentos. Publicou narrativa, da que destacan La oveja negra y demás fábulas (1969), Movimiento perpetuo (1972), Lo demás es silencio (1978) e La letra e. Fragmentos de un diario (1987), e o libro de entrevistas Viaje al centro de la fábula (1992). Recibiu o Premio Juan Rulfo (1997), o Premio Nacional de Literatura de Guatemala (1997) e o Premio Príncipe de Asturias de las Letras (2000).

PARROQUIA

Parroquia do concello da Teixeira baixo a advocación de santa Mariña.