"car" (Contén)

1. Planta herbácea de follas espiñentas, que serven como protección fronte aos herbívoros, á vez que reduce a superficie foliar e minimiza a transpiración. Pertence á familia das asteráceas, das apiáceas ou das dipsacáceas. Os cardos poden presentar espiñas no talo e nas brácteas dos capítulos. En Galicia as plantas denominadas como cardos da familia das asteráceas pertencen aos xéneros Carduus, Carlina, Carthamus, Cirsium, Cnicus, Cynara, Galactites, Onopordum, Picnomon, Scolymus, Silybum e Xanthium. O xénero Carduus está constituído por plantas de ata 150 cm de altura, con capítulos en grupos terminais de flores, en flósculos violáceos globosos con numerosas brácteas rematadas en espiña e froitos con pelos que portan pequenos dentes. En Galicia son comúns en terreos incultos e nas beiras dos camiños as especies: C. carpetanus, planta perenne de follas cubertas de tomento polo envés; e C. tenuiflorus, planta anual de follas sen pilosidade aparente. O xénero Carlina está formado por...

2. Motivo decorativo característico do gótico que reproduce as follas do cardo.

3. Persoa de temperamento arisco e intratable.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Barcelona, Catalunya, á beira do río Cardener (5.882 h [1996]). A súa principal actividade económica é a minería. En 1912 descubríronse xacementos de sal potásico. As minas desta zona empezaron a producir silvinita e carnalita en 1929. A explotación da Unión de Explosivos Río Tinto chegou a producir máis dun millón de toneladas de materia bruta. En 1990 a mina parou oficialmente, aínda que segue a extracción de sal industrial. Tamén é importante a gandería porcina, ovina, cabrúa e de animais de granxa. Hai tamén fábricas téxtiles e de fíos metálicos. Sobre un outeiro está o castelo de Cardona, coa igrexa románica de San Vicente.

PERSOEIRO

Explorador. Descubriu con Joan M. Mundó o Salto del Ángel en 1928 e, en solitario, as fontes do Canoní. Trala morte do seu compañeiro, proseguiu as exploracións na selva coa finalidade de fixar puntos xeodésicos para a cartografía de Venezuela. Participou, traballando como guía, na expedición franco-venezolana para o descubrimento das fontes do Orinoco (1951).

PERSOEIRO

Pintor. As súas composicións son heteroxéneas, cheas de rostros humanos, elementos caligráficos e inscricións. Estivo relacionado co Grup Parpalló e formou parte dos grupos plásticos Crónica de la Realitat e Intrarealisme. Entre as súas obras salientan: Retaules de la gent (Retablos da xente, 1956), Massacres (Masacres, 1967) e Naufragis (Naufraxios, 1979). En 1971 obtivo o premio de debuxo Ynglada-Guillot.

1. De cor morada.

2. Aplícase a cor parda e algo clara do gando vacún.

3. Que é áspero como a textura dos cardos.

PERSOEIRO

Pintor portugués. Formouse na Academia de Belas Artes de Lisboa e en 1906 trasladouse a París onde traballou como debuxante e caricaturista. Coñeceu as propostas de Modigliani e do cubismo. Baixo a influencia de Delanunay, evolucionou cara á abstracción decorativa e colorista plasmada en Cavaleiros. En 1913 participou nos EE UU, xunto con outros artistas cubistas, na mostra Amor e Show. Regresou a Portugal en 1914 e axiña entrou en contacto co grupo futurista. As súas últimas obras estiveron marcadas pola mestura das propostas vangardistas europeas.

PERSOEIRO

Pintor portugués. Cultivou a pintura mural, o retrato e as escenas de xénero. Entre as súas obras destaca A Morte do boi.

PERSOEIRO

Enxeñeiro. Especializado na construción de pontes realizou, entre outras, a da Arrábida (1963) e a de São João (1991), ambas as dúas no Porto.

PERSOEIRO

Sociólogo e político. Profesor da Universidade de São Paulo, exiliouse tralo golpe de Estado de 1964. Traballou en Francia, Arxentina e Chile como director adxunto da Comisión Económica para América Latina (1964-1969). Xa de volta no seu país, fundou o Centro Brasileiro de Planificación e Análise (CEBRAP), do que foi director desde 1969 a 1982. Entre 1983 e 1992 foi representante por São Paulo no Senado brasileiro. En 1988 fundou o Partido da Social Democracia Brasileira (PSDB). Como ministro de Facenda (1993-1994), promoveu un plan de estabilización económica cunha nova unidade monetaria (o real), dolarizou a economía brasileira e reduciu a taxa de inflación mensual do país. Nas eleccións de 1994 foi elixido presidente da República e durante o seu mandato Brasil adheriuse ao Tratado de Non Proliferación de Armas Nucleares (NPT). Foi reelixido presidente en 1998. Entre outras obras, publicou: Dependência e desenvolvimento en América Latina (1969), Política e desenvolvimento em América Latina...

PERSOEIRO

Escritor. Exiliouse a México onde realizou a súa obra. Publicou os libros de poemas Luna Park (1924) e El hombre y la encrucijada (1950), e diversas obras de ensaio como Guatemala, las líneas de su mano (1955) e Guatemala con una piedra adentro (1983), nas que expresaba a nostalxia do seu país. Recolleu as súas ideas estético-literarias en Perfiles (1964) e Dibujos de ciego (1969).

PERSOEIRO

Militar e arqueólogo. Estudiou na escola militar e acadou o grao de coronel. No eido da arqueoloxía, destacou no estudo dos castros do Ferro, como o de Briteiros e Sabroso, e na investigación sobre a ourivería prehistórica e sobre as relacións entre Galicia e Portugal na época castrexa. Foi director do Museo Arqueológico da Sociedade Martins Sarmiento en Guimarães. Colaborou en publicacións galegas como Nós e publicou Notícia resumida das ruínas arqueológicas de Briteiros e Sabroso (1929) e Citânia e Sabroso (1930), entre outras obras. Foi membro e presidente da Sociedade Martins Sarmiento.

PERSOEIRO

Poeta e crítico literario italiano. En 1853 trasladouse á escola normal de Pisa, onde se graduou en 1855. Exerceu a docencia e traballou co editor Barbera na edición de clásicos, ata que en 1860 obtivo a cátedra de Literatura Italiana na Universidade de Boloña, posto que ocuparía ata o ano 1904. Nun principio profesou ideas republicanas, pero posteriormente optou pola monarquía e foi nomeado senador en 1890. Concibiu a poesía como unha volta á propia tradición clásica, como un canto, oposto ao sentimentalismo popularista dos últimos románticos. Opúxose ao verismo e a todo tipo de esteticismo influído por correntes alleas á tradición propia, como o decadentismo ou o parnasianismo. A súa poesía ten como base unha adhesión aos obxectivos da revolución garibaldina e exalta o heroísmo dos homes e os feitos relacionados co pasado histórico. Na súa produción destaca Juvenilia (1850-1860), onde recolle os poemas de xuventude; o célebre poema A Satana (A Satanás, 1863), no que...

CIDADES

Cidade galesa, considerada na tradición literaria da materia da Bretaña como residencia frecuente do rei Artur. Aparece, sobre todo, nos textos franceses máis antigos e adoita identificarse con Carliste, cidade de Cumberland, ao norte de Inglaterra.