"AND" (Contén)

PERSOEIRO

Botánico alemán. Profesor de botánica nas universidades de Friburgo, Giessen e Berlín. Moi influído polas concepcións idealistas da filosofía alemá do seu tempo, escribiu obras teóricas sobre as relacións do individuo coa súa especie e coa sucesión das xeracións. En 1864 estableceu por primeira vez un sistema botánico que tiña relacións filoxenéticas.

PERSOEIRO

Físico alemán. Profesor nas universidades de Marburgo, Estrasburgo, Karlsruhe e Tübingen. Describiu as propiedades rectificadoras de certos cristais binarios e aplicounas á detección das ondas de radio. Inventou un tipo de tubo de raios catódicos. En 1909 recibiu, xunto con Marconi, o Premio Nobel de Física polos seus inventos relacionados coa radio e a telegrafía sen fíos.

GALICIA

Escritor, actor, locutor de radio e guionista. Como poeta, vinculado á Xeración poética dos 80, participou nos volumes De amor e desamor I (1984), De amor e desamor II (1985) e Igor de Albatros en Selene (1985); publicou os poemarios Banquete (1990), Entre ruinas (1996), Poemas obxeto e visuais (1999), O sangue dos árabes (1999) ou A caricia da serpe (1999). Escribiu a peza de prosa teatral A promesa (1991); A actriz (1993), coa que gañou o XII Concurso de Teatro Breve da Escola Dramática Galega e o diálogo O amargo camiño de Walter do Outono, incluído no volume colectivo O camiño das estrelas (1993). Como actor participou en diversos espectáculos como Un refaixo para Celestina (1993), Nin me abandonarás nunca (1995), Hostia (1996), Como en Irlanda (1996), Lisístrata (1997), O Bufón de El-Rei (1997) ou Memoria de Antígona (1998)....

GALICIA

Licenciado en Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela e en Filoloxía Galego-Portuguesa pola Universidade da Coruña. É secretario das Irmandades da Fala da Galiza e Portugal e pertence aos consellos de redacción das revistas O Ensino, Cadernos do Povo e Nós, onde publicou artigos sobre literatura e sociolingüística. Investigador da literatura medieval galego-portuguesa, especializouse nos xéneros menores. Publicou dúas edicións anotadas de Queixumes dos Pinos e de Cantares Gallegos, de Eduardo Pondal e Rosalía de Castro, respectivamente, e os poemarios Livro do caminho (1989), e O País dos Nevoeiros (1995). Xunto con Roberto Cordovani e Iolanda Aldrei, escribiu a peza teatral Eva Perón (1994), Premio Compostela de Teatro en 1995.

PERSOEIRO

Dramaturgo. Influído pola narrativa española e francesa, escribiu farsas populares e comedias. Entre outras obras publicou De klucht van de Koe (A farsa da vaca, 1612) e comedias como Het moortje (O mourisco, 1615) sobre O Eunuco de Terencio.

PERSOEIRO

Astrónomo ucraíno. Fixo estudios sobre a orixe dos meteoros e describiu a súa estrutura. Perfeccionou os estudios de Bessel sobre as colas dos cometas e estableceu tres tipos distintos segundo a curvatura e a composición.

PERSOEIRO

Escultor e arquitecto italiano. Traballou esencialmente en Roma, onde desenvolveu a súa actividade escultórica en monumentos funerarios como o do cardeal Ludovico Lebretto (1465), en Santa Maria in Aracoeli, de Roma, e os de Pietro Riario (1475-1477) e de Raffaello della Rovere, ambos na igrexa dos Santos Apóstolos, tamén na capital italiana. No campo arquitectónico atribuíuselle o palacio de Giovanni della Rovere ou da Cancelleria, en Roma.

PERSOEIRO

Compositor e director de orquestra. Realizou estudios musicais en Madrid da man de Emilio Arrieta e, posteriormente, dirixiu a Ópera del Teatro Real e a Ópera de la Unión Artística Musical, e foi director do Conservatorio de Madrid. A súa produción comprende óperas (La Dolores, Guzmán el Bueno), gran número de zarzuelas (La verbena de la Paloma, La bien plantá, El clavel rojo), un oratorio e diversas obras de música sinfónica, de cámara e vocal.

PERSOEIRO

Escritor. De tendencia surrealista, publicou en 1919 a primeira recompilación de poemas titulada Mont de piété (Monte de piedade) e fundou xunto con Louis Aragon e Philippe Soupault a revista Littérature, órgano do dadaísmo, onde publicou Les champs magnétiques (Os campos magnéticos). En 1924 dirixiu a revista La révolution surréaliste e publicou Manifeste du surréalisme (Manifesto do surrealismo). As obras Légitime défense (Lexítima defensa, 1926) e Second manifeste du surréalisme (Segundo manifesto do surrealismo, 1930), foron a reacción fronte á tendencia inicial a unha socialización do surrealismo e ao control marxista en poesía, reacción que en 1935 lle fixo romper co partido comunista francés. En 1941 ante a prohibición de Anthologie de l’humour noir (Antoloxía do humor negro, 1940), marchou a América. Volveu a Francia en 1946, combateu contra o realismo socialista e contra Albert Camus, e fundou diversas revistas...

PERSOEIRO

Político. Socialista activo, dirixiu a Lanterne e foi cofundador de L’Humanité. En 1901 accedeu á secretaria xeral do Partido Socialista Francés; un ano despois foi elixido deputado e promoveu a lei de separación do Estado e da Igrexa. No 1909 sucedeu a Georges Clemenceau como presidente do Consello. Entre 1912 e 1914 foi ministro de Xustiza e, entre 1915 e 1917, de Asuntos Exteriores. Defendeu a unión dos partidos durante a Primeira Guerra Mundial e na posguerra recomendou unha política flexible con Alemaña. Dimitiu no 1922, aínda que volveu á presidencia do Consello en 1925 e ao ministerio de Asuntos Exteriores entre 1926 e 1932. Foi un personaxe clave, xunto co alemán Stresemann, na elaboración dos tratados de Locarno (1925) e do Pacto Briand-Kellogg (1928). Recibiu o Premio Nobel da Paz en 1926.

PERSOEIRO

Pintor ourensán. Concorreu á Exposición de Bellas Artes de Madrid no ano 1892 con dous bodegóns de obxectos de China e Xapón de pequeno tamaño.

PERSOEIRO

Escritor sudafricano. Moi influído polo nouveau roman, escribiu novelas e pezas teatrais de contido psicoloxista e de feitura experimental en lingua afrikaans e inglesa. Publicou Kennis van die Aand (Coñecemento da noite, 1973), prohibida polo goberno do seu país durante anos, An Instant in the Wind (Un momento no vento, 1976), Rumours of Rain (Rumores de chuvia, 1978), A Dry White Season (Unha estación seca e branca, Prix Médicis, 1979) e The Wall of the Plague (O muro da praga, 1984), entre outras obras.

PERSOEIRO

Santa nacional de Irlanda que veu substituír a antiga divindade Brigantia, deusa da fertilidade, das artes e da ciencia. Bautizada por un discípulo de san Patricio, fundou o convento de Kildare, onde foi abadesa. Esta santa labrega acadou sona pola súa vaca: repartía entre os mendigos penlas de manteiga que ela mesma facía; un día visitárona tres bispos, e deulles leite a fartar muxindo tres veces no mesmo día a súa única vaca. O seu culto está moi espallado entre os países celtas como Gales, Bretaña armoricana, etc. Os irlandeses asimílana á propia Virxe, de feito é coñecida como a “Señora de Eirín”. En iconografía represéntase con vestiduras de abadesa, hábito branco e veo negro, e, como atributos persoais, leva un cirio na man e unha chama sobre a cabeza; ás veces tamén aparece como unha leiteira batendo a manteiga ou unha labrega coidando dunha vaca.

PERSOEIRO

Escritor romántico, editor e folclorista. Propugnou o uso exclusivo do catalán na produción literaria, e foi un dos iniciadores do movemento catalanista. Entre outras obras publicou: La masia dels amors (O casarío dos amores, 1866), Lo coronel d’ Anjou (O coronel de Anjou, 1872).

PERSOEIRO

Escultor checo. Fillo do escultor de orixe alemá Jan Brokof. Estudiou en Praga e Viena. Realizou esculturas monumentais de pedra como a ponte de San Carlos de Praga, esculpiu os atlantes do palacio Morzin e o sepulcro de Jan Václav Vratislav de Mitrovice (Praga). Desenvolveu un estilo caracterizado pola placidez monumental e o equilibrio nobre e serio. Traballou tamén a madeira policromada.

PERSOEIRO

Mineraloxista e xeólogo. Foi director da Manufacture de Sèvres (Manufactura de Sèvres, 1800) e profesor de mineraloxía na Sorbonne (1808). É autor dun Traité élémentaire de minéralogie (Tratado elemental de mineraloxía, 1807) e, con Cuvier, dunha Description géologique des environs de Paris (Descrición xeolóxica dos arredores de París, 1822).