"BAL" (Contén)

PERSOEIRO

Ilustrado. Aos catro meses do seu nacemento, a súa familia trasladouse a Pontevedra e alí residiu ata os quince anos. Dos seus primeiros estudios e formación non se sabe nada con certeza; pode ser que entre 1705 e 1709 seguise o ciclo de humanidades no colexio pontevedrés dos xesuítas, como formación previa para acceder aos estudios universitarios que estes ofrecían. En 1710 ingresou no mosteiro bieito de San Martín de Madrid, onde profesou o 24 de maio de 1711 e, en outubro dese mesmo ano, trasladouse ao mosteiro-universidade de Irache (Navarra) para realizar os estudios universitarios de Artes ou Filosofía. En 1714 regresou ao mosteiro de San Martín e entregouse por completo ao estudio, á escritura e á copia de moitos pregos da súa biblioteca. En outubro marchou ao mosteiro de San Vicente en Salamanca para iniciar os estudios de teoloxía na Universidad de Salamanca, no rexistro da cal xa consta como Martín Sarmiento. Á fin deste ano foi enviado ao mosteiro de Eslonza (León) como profesor...

PERSOEIRO

Militar e político italiano. En 1833 uniuse ao movemento revolucionario de Mazzini, Giovine Italia, polo que foi condenado a morte, pena que conseguiu evadir coa fuxida a Sudamérica, onde permaneceu doce anos, nos que participou en rebelións en Brasil e na guerra civil uruguaia. Volveu a Italia en 1848, e uniuse ao Risorgimiento en favor da liberación e unificación de Italia. Combateu os austríacos en Milán e defendeu a República contra as tropas francesas en 1849. Refuxiado no Piemonte, despois da caída de Roma, foi expulsado e viviu de novo no exilio entre 1850-1854. Ao seu regreso encabezou a expedición contra as forzas austríacas nos Alpes (1859) e dirixiu a expedición dos camisas vermellas na conquista de Nápoles e Sicilia. Proclamado o Reino de Italia baixo Víctor Manuel II, enfrontouse a este na cuestión da anexión da cidade de Roma. Loitou contra o rei e foi apresado en Aspromonte (Calabria), en 1862. Unha vez indultado, organizou un novo grupo de voluntarios en 1867 para anexionar...

1. Relativo ou pertencente a Garibaldi.

2. Que ou quen é partidario de Garibaldi.

PERSOEIRO

Médico inglés. Foi o primeiro en estudar as enfermidades humanas ocasionadas por disfuncións metabólicas determinadas xeneticamente, como a alcaptonuria, a frutosuria ou o albinismo.

PERSOEIRO

Xuíz. En 1980 accedeu á carreira xudicial. Xuíz de primeira instancia e instrución e, desde 1983 maxistrado, en febreiro de 1987 o Consejo General del Poder Judicial nomeouno inspector delegado nos tribunais de Andalucía. En febreiro de 1988 tomou posesión como maxistrado do xulgado central de instrución nº 5 da Audiencia Nacional, con competencia en casos de terrorismo, narcotráfico, branqueo de diñeiro, delincuencia económica organizada e extradicións. Concorreu ás eleccións ao Congreso de los Diputados de 1993 como independente no segundo posto da candidatura do PSOE por Madrid; elixido deputado, en xuño dese ano foi nomeado secretario de EstadoDelegado do Goberno para o Plan Nacional Sobre Drogas. En maio de 1994 dimitiu dos cargos políticos e reincorporouse á Audiencia Nacional. Destacou polo seu labor a prol do establecemento do Tribunal Penal Internacional e a loita contra a impunidade nos delitos contra os dereitos humanos, así como pola persecución dos delitos de narcotráfico e...

PERSOEIRO

Pintor italiano. Activo entre 1315 e 1349, colaborou con Giovanni Pisano no púlpito da catedral de Pisa. Logo trasladouse a Milán onde realizou o trono de san Pedro mártir en San Eustorgio.

1. Que está considerado en conxunto ou na súa totalidade.

2. Relativo ou pertencente ao globo terráqueo.

3. Método empregado para o ensino da lectura e da escritura, que comeza fixándose na palabra ou frase completa, para chegar, nun segundo momento, á descomposición en sílabas e letras.

1. Acción de globalizar.

2. Proceso cognoscitivo, propio da psicoloxía infantil, que consiste en percibir, dunha maneira complexa e xenérica, un conxunto e pasar, na seguinte fase, á análise dos compoñentes particulares. Emprégase o método global para o ensino da lectura e da escritura.

3. Intensificación da internacionalización da produción e dos intercambios, coa constitución dun mercado global. Esta tendencia á uniformización estivo facilitada polo progreso técnico, a internacionalización dos servicios e a homoxeneización das regulacións. A caída do Muro de Berlín desencadeou unha crecente mundialización dos enfoques políticos e incluso un desexo de internacionalización da xustiza. Paralelamente, xurdiu un movemento antiglobalización, de rexeitamento ao capitalismo e ao modelo neoliberal, que acusa o sistema de inxusto e amoral, e leva a cabo numerosas campañas e accións de protesta paralelas ás grandes reunións económicas e políticas internacionais.

1. Considerar algo en conxunto ou de xeito global.

2. Estenderse algo por todo o mundo, ou por unha zona moi ampla.

PERSOEIRO

Compositor alemán. Estudiou con G. B. Sammartini en Milán e estableceuse en Viena como kapellmeister do teatro imperial. Estreou óperas cómicas de estilo francés e reformou a ópera evitando os excesos vocais que dificultaban a comprensión do texto e adecuando as teorías do neoclasicismo incipiente. Estreou en Viena Orfeo ed Erudice (1762), Alceste (1767) e Paride ed Elena (1770) e, en París, Iphigénie en Aulide (1774), Alceste (1776) e Iphigénie en Tauride (1779).

PERSOEIRO

Valido de Filipe III (1618-1621), primeiro duque de Uceda (1609) e marqués e duque de La Cea, fillo do duque de Lerma. Trala caída do seu pai (1618) ascendeu ao cargo de valido. Durante o seu goberno, influenciado por Luis de Aliaga e Baltasar de Zúñiga, reanudou a política bélica exterior, coa participación de Castela na primeira fase da Guerra dos Trinta Anos, e apoiou os intereses da nobreza latifundista. Á morte de Filipe III (1621), foi procesado e desterrado da corte polo novo monarca.

GALICIA

Médico e político. Encargouse da dirección provincial do SERGAS entre 1991-1993. Foi concelleiro e alcalde de Mos, polo Partido Popular, e deputado por Pontevedra ao Parlamento de Galicia na V lexislatura (1997-2001).

PERSOEIRO

Escritor. Colaborou en diversas publicacións e publicou Campanas en la tarde (1922), Fernando Fader (1943), Libro de canciones de Rosalía de Castro (1954), El ángel harapiento (1937), Tiempo de amor perdido (1940), Sólo en el tiempo (1943), Canciones de la primera noche (1946) e as póstumas El río que no vuelve (1959), La estrellita de Troley (1968) e Cornamusa (1969).

PERSOEIRO

Escritor e avogado. Licenciado en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, fundou e dirixiu a revista Alba. Da súa produción destacan obras como Raíz de las horas (1951), Os namoros (1961), El ágape de Dios. Historias para un cántico (1964), Poesía gallega contemporánea (1954), Antología de la poesía gallega contemporánea (1959), Por entre el arpa y la saudade (1965) e Teatro galego (1968).

PERSOEIRO

Escritor. Desde 1619 pertenceu á orde dos xesuítas, estudiou filosofía e teoloxía e foi catedrático de Filosofía na Universidad de Gandía e de Sagrada Escritura na Universidad de Zaragoza. Representante do conceptismo barroco, empregou os pseudónimos de Lorenzo Gracián e García de Marlones. Publicou, entre outras obras, El héroe (1637), El político (1640), Agudeza o Arte de ingenio (1642), El discreto (1646), El oráculo manual y arte de prudencia (1647), El Criticón (1651-1657), novela alegórica costumista que amosa o desengano e escepticismo ante a vida, nun estilo perfeccionista e conciso, típico do conceptismo, e El comulgatorio (1655).

CUMIOS

Cumio dos Vosges, no departamento do Alto Rin, Francia, coñecido tamén por Ballon de Guebwiller (1.426 m).

PERSOEIRO

Poeta cubano. Colaborou nas publicacións Camagüey Gráfico, El Camagüeyano, Lys, Mediodía, Gaceta del Caribe, Mediodía, Orto e Hoy. Da súa produción destaca Cerebro y corazón (1922), Motivos de son (1930), Sóngoro cosongo. Poemas mulatos (1931), West Indies Ltd. (1934), El son entero (1947), La paloma de vuelo popular (1958), Prosa de prisa (1962), Tengo (1964), El gran zoo (1967), Cuatro canciones para el Che (1969), El diario que a diario (1972) e La rueda dentada (1972). Presidente fundador en 1961 da Unión Nacional de Escritores y Artistas de Cuba (UNEAC), recibiu o Premio Lenin da Paz (1954), o Premio Viareggio (1972) e o Premio Nacional de Literatura (1983).

GALICIA

Militar e político. Iniciou a súa carreira como garda mariña en 1819, ascendeu a alférez de fragata en 1824 e foi destinado como capitán a La Habana en 1846. Tras ser nomeado capitán xeneral da Armada en 1856, ocupou o ministerio de Mariña en 1866. Foi presidente da sección de Ultramar en 1868 e conselleiro de Estado ata a Revolución de 1868, en que dimitiu. Retomou este cargo coa Restauración, presidiu a sección de Guerra e Mariña e obtivo o cargo de almirante.