"To" (Contén)

Tempo verbal do modo indicativo que expresa anterioridade a un referente pasado (Cando chegou ao concerto, xa empezara a actuación). Pode expresar un valor modal de cortesía (Quixera pedirlle un favor), un desexo (Quen me dera poder viaxar polo mundo adiante!), unha acción que cumpría ter feito (Se non o remataches, rematáralo) e tamén se pode empregar para indicar un distanciamento (Xura que llo levara). Morfoloxicamente presenta, nos verbos regulares, un sufixo modo temporal /ra/ para as tres conxugacións (and-a-ra-s, varr-e-ra-s, part-i-ra-s); este sufixo é tónico na P4 e P5 (and-a-ra-mos, and-a-ra-des). OBS: Tamén se denomina antepretérito de indicativo.

Deus da riqueza, na mitoloxía grega. Represéntase como un mozo ou un neno que leva o corno da abundancia no cortexo de Deméter, a súa nai, e Perséfone. Está relacionado co mundo agrario, a fertilidade dos campos e os metais. Na comedia de Aristófanes, Zeus cegouno para que visitase indistintamente a bos e malos.

Persoa que ten poder ou influencia debido á súa riqueza.

Relativo ou pertencente á plutocracia ou aos plutócratas.

Masa de orixe magmática que ascende desde o interior da Terra e cristaliza en profundidade, antes de chegar á superficie, dando lugar a rochas eruptivas intrusivas.

Noveno dos planetas do sistema solar, atendendo á súa proximidade ao Sol, do que está a 5.913.520.000 km, cuxa órbita dura 249 anos, cunha inclinación de 17°. A existencia de Plutón foi probada por P. Lowell, a partir de consideracións teóricas, aínda que foi descuberto polo seu discípulo C. W. Tombaugh, en febreiro de 1930. É un planeta moi pouco brillante, de magnitude aparente 14,7 e só visible coa axuda de grandes telescopios. En 1978 descubriuse o seu satélite Caronte. Posto que o diámetro de Plutón é duns 3.000 km, o sistema Plutón-Caronte está considerado un planeta dobre. A temperatura media superficial, duns -230°C, non permite o mantemento dunha atmosfera estable. De orixe indeterminada, parece ter una fina atmosfera composta por nitróxeno, metano e monóxido de carbono, que se conxela conforme se afasta do Sol.

Sobrenome ritual de Hades, deus dos mortos e dos Infernos na mitoloxía grega, fillo de Cronos e Rea. Tense confundido con Pluto, deus da riqueza, e asimilouse ao deus latino Dis Pater, ambos os dous de orixe agraria. Na mitoloxía romana era fillo de Saturno e Ops.

Relativo ou pertencente ao planeta Plutón.

Teoría, en desuso, segundo a que as rochas da codia terrestre estaban formadas por fusión ígnea.

pneuma(to)-.

Radiografía dunha articulación, despois dunha inxección previa de aire, con finalidade diagnóstica.

Tumor gasoso, especialmente referido ao enfisema do escroto.

pneumocolon.

Apertura aerífera que se forma na superficie dos pneumatóforos e doutras raíces epixeas.

Proceso polo que os minerais dunha rocha endóxena se transforman tras a acción das emanacións gasosas que proceden do magma.