"AGN" (Contén)

1. Relativo ou pertencente ao ferromagnetismo.

2. Aplícase á substancia que presenta ferromagnetismo.

PERSOEIRO

Erudito. Da súa produción destaca a tradución do Asno de ouro de Apuleio, a tradución libre dunha adaptación española do Pancatantra titulada Prima veste dei discordi degli animali (1540) e Regionamenti d’amore, concibidos, en canto á estrutura, a imitación do Decameron.

PERSOEIRO

Micólogo. A partir dos doce anos centrou o seu interese nos fungos e aos dezasete identificaba máis de 300 especies, polo que se constituíu xa nun especialista na materia. Constitúe, xunto con C. H. Persoon, un dos fundadores da micoloxía ao establecer unha taxonomía para os fungos baseada na coloración da esporada, na morfoloxía do himenio e, por primeira vez, en características microscópicas, aínda que de xeito limitado. Entre as súas 26 publicacións, nas que cita máis de 3.000 especies de fungos, destacan: Systema mycologicum, sistens fungorum ordines, genera et species huc usque cognitas (1821-1832); Lichenographia Europaea reformata (1831); Hymenomycetes Europaei (1874); e Icones selectae Hymenomycetum nondum delineatorum (1877).

PERSOEIRO

Economista. Iniciado no campo das matemáticas, foi un dos configuradores da econometría. Editou a revista Econometrica e publicou, entre outras obras, New methods of measuring marginal utility (1932) e Theory of prodution (1965). Foille concedido o primeiro Premio Nobel de Economía en 1969, que compartiu con Jan Tinbergen.

DEPARTAMENTOS

Departamento de Costa de Marfil (4 500 km2; 276.217 h [1998]). A capital é Gagnoa (42.285 h [1998]).

PERSOEIRO

Misioneira. Coñecida como Madre Tareixa de Calcuta, ingresou aos dezaoito anos na orde das Irmás da Nosa Señora do Loreto (Irlanda). As súas superioras enviárona a Darjeeling (India) en 1928, onde cursou estudios de maxisterio. En 1931 aceptou os votos de pobreza, castidade e obediencia, e cambiou o seu nome polo de Tareixa en homenaxe a unha carmelita francesa. En 1937 tomou os votos finais e once anos despois recibiu autorización de Roma para percorrer as rúas de Calcuta sen perder a súa condición de monxa. En 1950 a diocese de Calcuta aprobou as actividades da súa congregación, as Misioneiras da Caridade, e en 1952 abriu a Casa de Moribundos Indixentes Nirmal Hriday, en Kalighat, que estendeu a todos os continentes. Recibiu o premio Xoán XXIII da Paz (1971) e en 1979 foille outorgado o Premio Nobel da Paz. En 2003 foi beatificada.

PERSOEIRO

Fisiólogo. Nacionalizouse sueco en 1940. Estudiou medicina na Universidade de Helsinqui, onde se graduou en 1927. Traballou na Universidade de Pensilvania, no laboratorio Sherrington de Oxford, na Universidade de Helsinqui, no instituto Nobel de Estocolmo e na facultade de Medicina do instituto Karolinska de Estocolmo, onde foi xefe do departamento de neurofisioloxía. Os seus estudios centráronse na neuroloxía da visión, concretamente na acción dos receptores da retina. Entre as súas obras destacan Os mecanismos sensoriais da retina (1947) e Os receptores da percepción sensorial (1955). En 1967 recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina e Fisioloxía, que compartiu con Haldan Keffer Hartline e George Wald, polos seus traballos e descubrimentos sobre a fisioloxía da visión e o control das neuronas motoras.

PERSOEIRO

Papa (590-604). É un dos grandes padres da Igrexa Latina, foi prefecto urbano de Roma (572-574) pero retirouse á vida monástica no monte Celio (Roma). Nuncio de Pelaxio II en Constantinopla (579-586), sucedeuno na sé de Roma. Elixido papa no 590, acadou a paz cos longobardos a través de pactos e concordias (592) e estableceu as bases do Estado Pontificio ao gobernar de xeito autónomo as súas rexións. Denegoulle ao patriarca de Constantinopla o dereito a nomearse patriarca ecuménico e afirmou a primacía da Igrexa de Roma. Apoiou as misións evanxelizadoras entre os anglos (596) e colaborou na conversión dos francos. Esforzouse por reformar os costumes da Igrexa co tratado Regola pastorale. Os seus escritos, homilías, cartas e Diálogos foron moi populares durante a Idade Media. Codificou o canto gregoriano, que se converteu no canto oficial da Igrexa Latina e que substituíu o anterior canto ambrosiano. Na iconografía leva ornamentos papais (casula ancha, palio, tiara papal...

PERSOEIRO

Príncipe herdeiro de Noruega, fillo de Harald V de Noruega. Foi nomeado herdeiro en 1991 e ocupou a rexencia en 2003 durante a enfermidade do seu pai.