"Cis" (Contén)

PERSOEIRO

Arquitecto español. Embarcou cara a México no ano 1573, onde dirixiu as obras da Catedral de Puebla e consolidou a Igrexa de Santo Domingo, na capital. No ano 1581 trasladouse a Quito e no 1582 ao Perú, onde trazou os planos da Catedral de Lima. Así mesmo, durante a súa estadía no Perú deseñou os fortes de Callao e o pazo dos vicerreis en Lima.

PERSOEIRO

Doutor en Farmacia e Ciencias Biolóxicas pola Universidad Complutense de Madrid, onde foi profesor de Botánica (1934). En 1943 ocupou a cátedra de Botánica da Universidade de Santiago de Compostela e en 1964 a de Fitoxeografía da Universidad Complutense de Madrid. Durante a década 1964-1974 simultaneou o traballo na universidade coa dirección do Real Jardín Botánico de Madrid. Entre as publicacións que dedicou á flora galega destacan: Mantissa Stirpium Gallaeciae (1950), Anotaciones a la flora criptogámica gallega (1952), Adiciones y correcciones a la flora de Galicia (1959) e Notas sobre la flora gallega (1959).

GALICIA

Dominicano. Foi lector de Teoloxía e mestre de novicios. Publicou Meditaciones Breves, Vida de San Vicente Ferrer (1714) e Manual práctico del misionero y modo de administrar los Santos Sacramentos cuando son muchos los que han de recibirlos.

PERSOEIRO

Avogado e político conservador. En 1913 foi ministro de Instrución Pública, en 1919 de Gobernación e en 1922 de Facenda e de Estado. Opúxose á ditadura de Primo de Rivera (1923-1930) e ao acabar esta separouse do seu partido. En 1932 defendeu o xeneral Sanjurjo, que se sublevara contra o goberno republicano. É autor de Derecho Mercantil (1875).

GALICIA

Teólogo, canonista e orador. Foi bispo de Astorga (1729). Publicou numerosos sermóns relacionados con Santiago de Compostela e deixou manuscrita Historia del Apóstol Santiago.

PERSOEIRO

Indiano. Chegou á Banda Oriental do Río de la Plata como soldado; sen embargo, trala súa invalidez instalouse alí como un dos poboadores de Montevideo.

PERSOEIRO

Poeta fillo de emigrantes galegos. Cultivou unha lírica intimista, de tema relixioso, que intenta chegar a un clasicismo formal en El buque (1935), Poemas elementales (1942), El ángel de la guarda (1949) e Tres poemas católicos (1959), entre outras. Seguindo a corrente ultraísta publicou Orto e Bazar (1922). Amosou sempre unha actitude de apaixonada defensa e compromiso constante coa problemática da lingua galega; neste campo publicou Discurso encol do Idioma Galego (1953) e Lembranzas de Castelao, Pimentel, Cabanillas.

PERSOEIRO

Economista. Catedrático de Economía na Universidade de Salamanca (1906-1922). De ideas reformistas, divulgou o socialismo, particularmente as ideas de Marx. Na obra La Hacienda Pública y los impuestos (1917) fixo unha das primeiras aproximacións da renda global española. Analizou tamén a incidencia económica da Primeira Guerra Mundial no estado español en Consecuencias económicas de la guerra (1923).

PERSOEIRO

Biólogo. Catedrático de Ciencias Naturais do Instituto Nacional Masculino de Ensino Medio de Lugo (1943) e catedrático de Zooloxía de Vertebrados da Facultade de Ciencias de Madrid (1956). Realizou diversas estadías nas universidades de Porto, Coimbra e Lisboa por mor da preparación da súa tese de doutoramento sobre o xénero Armeria, que defendeu en 1950 e na que describe o endemismo galego Armeria merinoi. Cofundou en 1954 a Sociedad Española de Ornitología, da que foi secretario e editor na revista da asociación Ardeola ata 1972. En 1948 publicou no Boletín de la Real Sociedad de Historia Natural dous artigos sobre as aves das illas Sisargas onde pon por primeira vez de manifesto a valía ornitolóxica do arquipélago e onde describe a forma ibérica de arao como Uria aalge ibericus, de validez taxonómica discutida. En numerosos artigos e notas deixou constancia das súas observacións ornitolóxicas en Galicia.

PERSOEIRO

Militar. Capitán xeneral de Galicia dende o 11 ata o 29 de maio de 1808. favorable á entrada dos franceses en terras galegas en 1808. Publicou un bando no que denunciaba os acontecementos sucedidos o 2 de maio en Madrid e quixo evitar que se reproducisen en Galicia, para o que redactou un informe que enviou aos principais concellos galegos o 11 de maio. Cando a Xunta Suprema do Reino de Galicia someteu á súa xurisdición ao capitán xeneral, este foi enviado fóra de Galicia.

PERSOEIRO

Físico. Interesouse polo estudo das propiedades magnéticas da materia. En 1935 deseñou un electroimán capaz de subministrar campos magnéticos intensos, denominado bobina ou solenoide de Bitter, formado ao intercalar un helicoide plano de cobre con outro feito dun material illante e mais outro que leve unha rañura axial para a refrixeración do conxunto. Ideou un método, o das figuras de Bitter, para demostrar os dominios dun material ferromagnético, que consiste en esparexer limaduras de ferro sobre a superficie puída do electroimán.

PERSOEIRO

Biólogo. Dirixiu a estación experimental da fundación Carnegie en Cold Spring Harbor (Nova York, 1936-1940) e a de Xenética do Smith College en Northampton a partir de 1943. Descubriu a fotoperiodicidade e o efecto da colquicina na obtención experimental de poliploides.

PERSOEIRO

Historiador agostiño da literatura castelá. A súa obra máis importante é La literatura española en el siglo XIX (1891-1894), onde tamén estudia a literatura galega en catro capítulos dende a época medieval ata os autores do Álbum de la Caridad (1862).

PERSOEIRO

Arcebispo. Foi primeiro bispo de Ourense e despois de Santiago de Compostela. Foi unha das persoas que máis alentaron o cultivo das patacas en Galicia entre 1574 e 1581. Ademais deste cultivo experimental, amosou preocupación polos males do clero, sobre todo debido ao absentismo, polo que foi partidario de poñer en marcha as reformas establecidas no Concilio de Trento.