"Díaz" (Contén)

PERSOEIRO

Militar. Coñecido como o Marquesito, serviu como gardamariña na Armada e participou na Batalla de Trafalgar (1805). Incorporouse como capitán nun rexemento de cabalería e participou na Guerra da Independencia co rango de coronel. Reuniu e organizou as guerrillas dende San Cebrián de Campos (Palencia) e, en febreiro de 1809, liberou un depósito de prisioneiros dos franceses en Sahagún. Trala conquista da gornición de Aguilar de Campoo ascendeu a brigadier. Trasladouse a Asturias e levou a cabo varias expedicións marítimas contra os franceses polo Mar Cantábrico a bordo da fragata británica Aretusa. No 1812, coa formación do IV exército español, conseguiu o mando da 5ª División, pero tralo retorno de Fernando VII foi detido polas súas ideas liberais (29.5.1814) e condenado a reclusión no castelo de San Antón da Coruña. Chegou á cidade o 16 de xullo de 1814 e pouco despois comezou a preparar unha sublevación. Alegando motivos de saúde, trasladouse xunto coa súa muller, Xosefa...

PERSOEIRO

Sindicalista e político. En 1907 empezou a traballar como panadeiro e pouco despois ingresou na Confederación Nacional del Trabajo (CNT) de Sevilla. En 1927 ingresou no Partido Comunista de España (PCE), no que máis tarde ocupou a secretaría xeral (1932). En 1935 asistiu como delegado ao VII Congreso da Internacional Comunista de Moscova, onde foi elixido membro do Comité Executivo da Terceira Internacional. Cara a febreiro de 1936 fixou os trazos fundamentais da liña política que o PCE mantivo ao longo da guerra. Nas eleccións de 1936 foi elixido deputado por Madrid. Ao remate da Guerra Civil marchou á URSS, onde seguiu traballando como membro do Komintern. Os seus escritos e discursos durante a guerra foron recollidos no volume titulado Tres años de lucha.

GALICIA

Pintora, escultora e ceramista. Licenciouse en Belas Artes na especialidade de pintura pola Universidad de Barcelona. Comezou a súa carreira artística no campo da pintura traballando con ceras de cores. Nos anos oitenta formou parte do grupo Nome e do grupo Remol. Foi secretaria da Asociación de Artistas Plásticos de Santiago de Compostela. As súas primeiras obras cerámicas foron sinxelas figuras nas que algúns motivos decorativos procedían dos debuxos dos tecidos xaponeses. O seu horizonte creativo ampliouse co emprego de diferentes materiais como o ferro, o chumbo, o estaño e a pedra, para realizar esculturas de formas xeométricas que se relacionan co construtivismo e o minimalismo. Na década dos noventa, introduciu novos materiais como o arame, os plásticos, o cánabo e o látex para crear formas e volumes abertos que invitan o espectador a participar das obras. As caixas de malla de nailon, características da súa produción nos anos noventa, remiten á concepción minimalista da obra como...

GALICIA

Pintor neoclásico. Recibiu en Madrid formación científica no eido da astronomía, da física, das matemáticas e da química. Desempeñou diversos cargos no Arsenal de Ferrol e dirixiu, de xeito interino, a fábrica de moedas de Xubia (1813-1816). Iniciou a súa carreira artística a finais da década de 1790. A crise da produción naval iniciada coa Guerra de Independencia, levouno a dedicarse de cheo á pintura. Pintor de limitados recursos artísticos, empregou sobre todo tons ocres e terras. No seu estilo demostrou coñecer a obra de Mengs, do que se pensa que foi discípulo e de quen copiou o seu Descendemento para a capela do cemiterio de Ferrol (1817). Na catedral de Mondoñedo realizou entre 1829 e 1834 os cadros Inmaculada Concepción, Virxe do Rosario, Desposorios da Virxe, San Sebastián e San Fernando na toma de Sevilla. Para o Hospital da Caridade de Ferrol fixo, entre outras obras, os retratos Dionisio Sánchez Aguilera, Alejandro...

GALICIA

Xornalista e escritor. Emigrou a Bos Aires e colaborou nos xornais San Juan, Diario Nuevo, Debates, Los Andes e La Semana; ademais, fundou e dirixiu a revista El Alba e mais a Gaceta española, e foi redactor xefe do Nuevo Correo e cronista de El Progreso. Publicou Bajo el cielo argentino (1922), El delta del Panamá (1928), El presidente Irigoyen y su misión histórica (1929), Guía del delta (1929) e Romance de la Virgen de Luján (1944).

PERSOEIRO

Escritor. Estudiou na Universidad Central, da que foi vicerrector. Posteriormente, foi director de Educación e Belas Artes no ministerio de Instrución Pública, ministro de Relacións Exteriores (1914) e ministro de Fomento (1916), embaixador en Italia (1919) e presidente dos estados de Nueva España e Sucre (1925 e 1926). Representante do modernismo en Venezuela, colaborou coas revistas Cosmópolis e El Cojo Ilustrado. Na súa obra, de carácter costumista, reflectiu unha concepción aristocratizante e esteticista, impregnada da súa formación francesa. En París, comezou a súa andaina como escritor con Sensaciones de viaje (Medalla de Ouro da Academia venezolana, 1896) e, posteriormente, publicou Confidencias de Psiquis (1897), Cuentos de color (1898), Sangre patricia (1902) e Camino de perfección (1910).

GALICIA

Reloxeiro. Foi armeiro do rexemento provincial de Mondoñedo. Realizou reloxos de tipo lanterna dos que se conservan dous datados en 1777.

GALICIA

Inspector de educación primaria. Realizou os seus estudios na Escuela Superior de Magisterio de Madrid e, a partir de 1921, exerceu o cargo de inspector-xefe de educación primaria na provincia da Coruña. Non obstante , durante a ditadura de Primo de Rivera, foi apartado do seu cargo e enviado a Huelva polas súas ideas republicanas. Durante a Segunda República regresou á Coruña ata que, co inicio da Guerra Civil, foi trasladado a Ávila, sen poder exercer cargos directivos dentro da inspección. Pouco despois foi afastado definitivamente da inspección e non foi ata os anos cincuenta cando se reincorporou á súa función profesional. En 1920 gozou dunha estancia de estudios pedagóxicos no Instituto Rousseau de Xenebra e, no ano 1921, visitou de novo varios países europeos para coñecer as súas realidades escolares, momento no que foi tamén a Londres; en 1930 volveu facer unha nova viaxe por varios países. Foi membro da Agrupación al Servicio de la República, dirixida por Ortega y Gasset, e despois...

PERSOEIRO

Cantante e actriz. Coñecida como Marujita Díaz, comezou no cine con películas, como La revoltosa (1949), El sueño de Andalucía (1950), Una cubana en España (1951), Peubla de las mujeres (1952), El pescador de coplas (1953) ou Pelusa (1960).

PERSOEIRO

Médico galego. Foi profesor da Universidad de Valladolid, membro do Consejo de Castilla e presidente da Junta Suprema de Sanidad del Reino. Publicou en 1757 o Sistema físico-médico político de la peste.

GALICIA

Misioneiro. Catedrático de Humanidades da Universidade de Manila, foi vicario apostólico das misións de Tonquín. Entre outras obras publicou Relación de los principales sucesos y estado del Vicariato Central desde el año 1852 al 1857 (1858) e Cartas y pastorales (1908).

PERSOEIRO

Actor. Vinculado á compañía Sarabela Teatro, traballou nos espectáculos Madame de Sade (1991), A Esmorga (1995), Afección (1997), Os soños de Caín (1999), Romance de Micomicón e Adhelala (1999), O lapis do carpinteiro (2000) ou Sexismunda (2001). Co Centro Dramático Galego traballou no espectáculo Leoncio e Helena (1994). Ademais do seu labor actoral, desenvolveu unha intensa actividade no terreo do deseño de iluminación e no deseño escenográfico, fundamentalmente para Sarabela Teatro. Destaca o traballo realizado en O lapis do carpinteiro como iluminador, polo que recibiu o Premio María Casares á Mellor Iluminación no ano 2001. Cómpre tamén destacar o seu continuo traballo con grupos universitarios, escolares e da terceira idade, ben como escenógrafo ou iluminador, ademais de ser un importante colaborador na dinamización teatral que Sarabela Teatro realiza na cidade de Ourense.

GALICIA

Diplomático e poeta. Licenciado en Dereito, colaborou no xornal La Integridad. Publicou Modificaciones introducidas por el Código Civil en la legislación anterior sobre hijos naturales (1892). Recibiu o II Premio dos Xogos Florais de Tui (1891) polo poema “O derradeiro trobador”.

PERSOEIRO

Escritor e impresor. Na súa xuventude estivo cativo en Turquía e viaxou por Italia, Francia, Grecia, Portugal e España. Autor de obras de teatro, autos e vidas de santos, desenvolveu un importante labor editorial en Galicia. Chamado a Ourense polo bispo Francisco Manrique de Lara para as impresións dos libros Breviario Compostelano (1542?) e Las Constituciones Sinodales del Obispado de Orense (1544). Así mesmo, da súa extensa produción destacan Los veinte Triunfos (1530?), Palinodia de la nefanda y fiera nación de los Turcos (1547), Jardín del alma cristiana (1552), El astrolabio natalicio, Terno dialogal, Terno farsario, Terno comediario, El bosque nocturno de los animales e El vergel diurno de las aves.

GALICIA

Debuxante e humorista. Licenciado en Filoloxía Inglesa, exerce como profesor de ensino secundario en Navia de Suarna. Colaborou nas revistas Plis-Plas, Tempos Novos, Sapoconcho, Ideas e BD Banda, e no xornal La Voz de Galicia, tanto no suplemento de humor Xatentendo.com como na colección Relatos de Verán. Ademais, na revista para nenos Golfiño, publicou na sección de pasatempos “O Zooxogo” e “A viaxe no Tempo”, no apartado de cómic “Luzbell, historias do demo-bombilla” e na sección de arte “A páxina de MOS”. Ilustrador do CD-ROM didáctico Coas raíces no chan, elaborou debuxos para os libros Métodos estatísticos e numéricos (2000), Apúntate aos dereitos humanos (2000) e Todo vai na natureza (2001). Participou nunha mostra realizada na sala de exposicións do Edificio Liceo de Betanzos (1998) e en dúas conxuntas do Museo do Humor de Fene (2000 e 2001).

PERSOEIRO

Escritor portorriqueño. Participou na Guerra de Corea e alí foi correspondente. Premio Nacional del ministerio de Cultura de Tradución publicou, entre outras obras, El asedio y otros cuentos (1958).

PERSOEIRO

Actriz. Coñecida como Rafaela Aparicio, debutou no teatro en 1931. Interpretou papeis secundarios nos anos cincuenta e sesenta. O seu primeiro gran papel foi en El extraño viaje (1964), seguido de Ana y los lobos (1972), Mamá cumple cien años (1975), El Sur (1983) e El año de las luces (1986), entre outras. Foi galardoada cun Premio Goya en recoñecemento á súa carreira profesional (1988) e co de mellor actriz (1990).

PERSOEIRO

Médico e político. Licenciado en Medicina pola Universidad Central de Madrid (1963), foi Director provincial do SERGAS en Lugo e deputado do Parlamento galego polo Partido Popular desde as eleccións do 2001, pola circunscrición de Lugo.

GALICIA

Xornalista. Estudiou xornalismo na Universidad Complutense de Madrid. Comezou a súa andaina profesional en 1977 en El Ideal Gallego. A partir de 1981 pasou a ocupar a delegación de La Voz de Galicia en Santiago de Compostela, onde coordinou a área de información autonómica. Despois de formar parte do equipo directivo de La Voz de Galicia na Coruña e de exercer como correspondente de El País, en 1986 puxo en marcha a Axencia Galega de Noticias (AGN), onde ocupou o cargo de director xeral. En 1988, da man de Rey Novoa, incorporouse como redactor xefe a El Correo Gallego, onde tamén exerceu como subdirector. Foi o responsable de poñer en marcha O Correo Galego. Nestes dous últimos periódicos desempeña funcións de coordinación xeral.

PERSOEIRO

Poeta. Licenciada en Filosofía e Letras pola Universidade de Santiago de Compostela, instalouse en Bos Aires, onde transcorreron a súa infancia e adolescencia. De regreso a España estableceuse na Coruña como docente de ensino medio de lingua e literatura españolas. Colaboradora da publicación Galicia en Madrid, é autora de Balada para el recuerdo (1984) e O’ vento (Premio Poesía da Casa de Galicia de Las Palmas, 1981).