"Ede" (Contén)

PERSOEIRO

Fisiólogo e psicólogo neerlandés. Profesor nas universidades de Nimega e Utrecht, estudiou, ao mesmo tempo, a psicoloxía animal e a humana contempladas dende a fenomenoloxía. Rexeitou o dualismo cartesiano alma-corpo e baseou as súas observacións nas relacións que manteñen o suxeito co medio e non nas situacións experimentais. Entre outras obras, publicou Psychologie der Tieren (1920), Traité de psychologie animale (Tratado de psicoloxía animal, 1952) e Prolegomena van een anthropologische Fysiologie (Prolegómenos dunha fisioloxía antropolóxica, 1965).

PERSOEIRO

Mestra e escritora. Estudiou na Escola Normal de Maxisterio de Santiago de Compostela. Fundou en 1950 a agrupación infantil Caraveliños, para a que escribiu tres sainetes incluídos en Contos que van pra feira (1962) e outras dúas pezas dramáticas que apareceron publicadas en Churruscadas (1979). En Contos pra nenos (1975) editou, xunto a textos narrativos e poéticos, dúas novas pezas: Sono de Nadal e A fermosa durminte, esta última, adaptación do coñecido conto de Perrault.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Palas de Rei. Datada nos primeiros anos do s XIII, da antiga fábrica románica só se conservan as portas e parte da nave. Ten planta rectangular coa cuberta a dúas augas. O acceso á capela maior practícase por medio dun arco de medio punto. Destaca a portada principal con dúas arquivoltas que están protexidas por unha moldura saínte e axadrezada. No tímpano está gravado un arco entrelazado que debuxa unha cruz de arcos iguais.

MUNICIPIOS

Municipio do Vallès Oriental, no centro da depresión do Vallès, ao N do macizo de Montseny (10.805 h [1996]). Predomina a agricultura de secaño (cereais e forraxes). Tamén é importante a cría de gando bovino e porcino. A industria está bastante diversificada, pero os sectores principais son o téxtil e o plástico, formados por pequenas e medianas empresas. Nos últimos anos produciuse un aumento de poboación, como consecuencia do carácter turístico que acadou o municipio. No seu patrimonio arquitectónico destacan edificacións medievais como a capela de Sant Corneli (s XI) e o Casal Bell-lloch (s XVIII). Tamén son importantes os espacios naturais como o parque dos Pinetons e o de Pompeu i Fabra.

PERSOEIRO

Margrave (1738-1806) e gran duque (1806-1811) de Baden. Da liñaxe dos Baden-Durlach, reunificou o país cando se extinguiu a dos Baden-Baden no 1770. Gobernou segundo os principios do despotismo ilustrado, aboliu a servidume no 1783 e inspirouse nas ideas fisiocráticas do marqués de Mirabeau e Du Pont de Nemours para mellorar a agricultura.

MUNICIPIOS

Municipio da comarca do Bierzo, integrado na provincia de León, na Comunidade Autónoma de Castela e León (3.533 h [1996]). Situado ao O de Ponferrada, está drenado polo río Cua. A economía local está baseada na agricultura e na gandería. Respecto á primeira, cultívanse cereais, froiteiras, legumes e hortalizas, ademais de vide. Deste último cultivo proceden as uvas empregadas na elaboración de viños acollidos á Denominación de Orixe do Bierzo. Tamén se elaboran licores e conservas de froitas. Con respecto á gandería, destacan os armentíos ovino, bovino e porcino. No termo municipal, concretamente no lugar de Carracedo del Monasterio, atópase o recinto do mosteiro de Santa María, cenobio beneditino fundado en 990 polo Rei Vermudo II baixo a advocación de San Salvador, que foi destruído polos musulmáns e posteriormente restaurado polo Emperador Afonso VII (1138), quen o doou aos monxes cistercienses.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Sevilla, Andalucía, situado no sector occidental da provincia, no límite con Huelva (2.257 h [1996]). Baña o termo o río Cavallón. Ten unha produción agrícola mediterránea baseada nos cereais, na oliveira e na viña. Pertenceu á orde de Calatrava ata o s XVI.

PERSOEIRO

Político e avogado. Estudiou dereito na Universidad de San Bernardo de Madrid, cidade na que fundou a Federación de Abogados Laboralistas no ano 1958. Membro do PSOE desde 1954, obtivo acta de senador por Ávila nas eleccións de 1977 e foi elixido presidente do Senado tralos sufraxios de 1982.

GALICIA

Bandoleiro. Coñecido como Toribio, en 1901 protagonizou o asalto á casa reitoral das Grañas no que foi asasinada a criada. Por esta acción estivo preso no cárcere de Ortigueira, de onde fuxiu para botarse ao monte. Capturárono e condenárono a morte, mais a presión popular conseguiu modificar a pena por 30 anos de cárcere que cumpriu a partir de 1903. Estivo tamén nos cárceres da Coruña, Santoña e San Miguel de los Reyes. En 1925 liberárono e volveu á súa vila natal. Foi unha importante fonte de inspiración para os cantares de cegos e para numerosos literatos que novelaron as súas fazañas, como Ramón del Valle-Inclán, Emilia Pardo Bazán, Ramón Otero Pedrayo, Augusto Riera ou Heraclio Puentes.

PERSOEIRO

Compositor. Realizou estudios musicais en Florencia e en 1939 emigrou aos EE UU, onde exerceu a docencia dende 1946 no conservatorio de Los Angeles e compuxo música para cine. Da súa produción sobresaen concertos para unha e dúas guitarras e óperas baseadas en obras de Shakespeare.

PERSOEIRO

Poeta brasileiro. De tendencia romántica, participou no movemento condoreirista, que propoñía renovar a lírica do Brasil, e atacou o réxime escravista do Brasil. En 1870 publicou a obra Espumas flutuantes. Postumamente se publicaron Voces de África (1880), Os escravos (1883), O Gonzaga ou a Revolução de Minas (1875) e A canção do Africano (1893). En 1966 editouse un volume de Poesías completas.