"An" (Contén)

PERSOEIRO

Viaxeiro e escritor portugués. Formou parte da primeira embaixada portuguesa que arribou a Axum e ao País de Shoa, propiedade do negus David de Etiopía (1515-1527). Publicou a Verdadeira informação das terras do Preste João das Índias (1540), relato que acadou sona na súa época.

PERSOEIRO

Integrante do grupo de teatro de marionetas Viravolta desde a súa creación en 1983, co que realiza traballos de manipulación, interpretación e deseño de vestiarios, entre os que podemos citar Contos para ratos mortos (1984), Historias con demo (1985), A aventura do doutor Sabañón (1993), O candil marabilloso (1994) ou Guillermo Tell (1995).

GALICIA

Catedrática en Lingua Galega.
Membro da Comisión de Lingua do Consello da Cultura Galega e membro fundador do Instituto Rodrigues Lapa, pertence ao Comité Científico das revistas Verba e Cadernos da Lingua. Dende 1973 realiza o labor de investigación no Instituto da Lingua Galega (ILG), labor que compaxina coa actividade docente como profesora na Facultade de Filoloxía de Compostela. Participa en numerosos proxectos de investigación no eido da lingüística do idioma galego: Atlas Lingüístico Galego (dende 1974); Gramática descritiva da lingua galega (1995-1997); Gramática contrastiva do galego e do portugués (1996-1997), entre outros.
Colaborou na elaboración das Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego, proclamadas oficiais pola Xunta de Galicia en 1982. Entre as súas publicacións,...

PERSOEIRO

Fotógrafo. Despois de traballar como copista e no departamento do Tesouro de México, comeza a estudar pintura e música na Academia Nacional de Belas Artes de Cidade de México. Engordiño foi interesándose pola fotografía e pola arte indíxena mexicana. Ensinou fotografía na Escola Central de Artes Plásticas, no Instituto Cinematográfico Mexicano e no Centro Universitario de Estudios Cinematográficos. Traballou como cámara nos filmes Que viva México! (1930-1931) e Tehuantepec (1934). En 1931 recibiu o seu primeiro premio de fotografía. Ao ano seguinte expuxo individualmente na Galería Posada de México. Fundou o Fondo Editorial da Plástica Mexicana en 1959. En 1974 recibiu os premios Sourasky e o Nacional das Artes do Goberno de México. As súas exposicións percorreron medio mundo (México, Chicago, Nova York, Boston, Caracas, Francia, Milán, Londres, etc). Publicou os libros Manuel Álvarez Bravo (México, 1935), La pintura mural de la Revolución Mexicana (México,...

GALICIA

Monxe franciscano. Foi lector de vísperas e examinador sinodal do arcebispado. Publicou en 1679 Sermón en la festividad de Pentecostés, predicado en la Santa Apostólica y Metropolitana Iglesia del gloriosísimo Apóstol Santiago, único patrono y tutelar de las Españas.

GALICIA

Arquiveiro e bibliotecario en Madrid. Afeccionado ao debuxo, foi tamén un escritor prolífico. Publicou artigos históricos e literarios en xornais e revistas como La Suerte, El Buscapié, Galicia, La Ilustración Nacional, La Ilustración Cantábrica, Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, La Gaceta Popular, etc. Publicou os estudios Gramática y vocabulario del dialecto gallego (1863), Catálogo de la Biblioteca Provincial de León, Siglas y abreviaturas latinas con su significado y un catálogo de las que se usaban en los documentos pontificios, premiado en la Exposición Literaria y Artística de Madrid en 1885; os apuntamentos de viaxes Guía del viajero en Santiago (1876, 1885), Galicia, León y Asturias (1894); as novelas históricas Roland (premiada nun certame internacional en Tolosa) e Don Gutierre, folletín publicado en El Porvenir, de León entre 1895 e...

PERSOEIRO

Párroco de San Miguel dos Agros. Traduciu do latín a obra do cisterciense Antonio Andrés Krzesimowski Soledad de siete días: trato y conversación del alma con Dios, a quien aspira y a quien pretende unirse por medio de los Santos Sacramentos de Penitencia y Comunión (1761).

PERSOEIRO

Arquitecto. Acadou o cargo de Arquitecto Municipal na cidade de Lugo, onde exerceu ata 1906. A esta etapa corresponden algunhas das súas construcións máis salientables, como a Sede Social da Central Eléctrica Lucense (1903) e a Casa de Constantino Velarde (1906). Nesa etapa lucense cómpre sinalar a súa concepción ecléctica da arquitectura moi achegada á estética de finais do século XIX. Posteriormente, trasladouse a Madrid, onde primeiro ocupou unha praza de docente na Escola de Artes e Industrias de Madrid e despois incorporouse ao Ministerio de Instrución Pública ata o final da súa carreira profesional.

PERSOEIRO

Xornalista. Colaborou en El Eco de Orense, de Valentín Lamas Carvajal, na sección “Mostacillas”, no que permaneceu ata 1894 para pasar despois a El Noticiero. Fundou e dirixiu en Ourense as revistas literarias As Burgas e El Miño. A súa produción está espallada por numerosas publicacións da época.

PERSOEIRO

Escritor e xornalista. Procedente dunha familia de ascendencia galega, chegou a Ourense en 1892, onde comezou unha intensa actividade nos medios xornalísticos (El Diario de Orense, La Defensa de Galicia, El Derecho, El Noticiero e As Burgas). En 1896 fundou e dirixiu o semanario satírico La Bruja. En 1909, marchou a Lisboa onde abriu un estudo de fotografía que trasladou, en 1910, a Río de Xaneiro. Alí participou na vida social e na actividade xornalística da comunidade galega. En Bos Aires fundou con Fortunato Cruces La Voz de Galicia (1913) e en 1915 volveu a Ourense e iniciou a súa segunda etapa xornalística na cidade en La Voz Pública, El Miño, onde mantivo a célebre sección “Agujetas”, e La Región. En 1923, ocupou o cargo de director do Diario de Orense, e colaborou como correspondente de El Sol, de Madrid. A partir de 1925 tivo que abandonar calquera actividade relacionada coa literatura e co xornalismo...

GALICIA

Pintor. Foi o máximo expoñente pictórico do que se coñece como Rexionalismo artístico galego, pero tamén do español, xunto con pintores da categoría de Julio Romero de Torres, Zuloaga, Zubiairre, Anglada, Valle, todos eles influenciados polo coñecido Rexeneracionismo do 98 de corte romántico. En 1892 trasládase a Madrid para iniciar estudios de Dereito e Filosofía e Letras, alternándoos cos de Belas Artes na Real Academia de San Fernando. Ingresou tamén no taller de Manuel Domínguez, pintor de cadros de historia. No 1897 abandonou os estudios de Dereito para dedicarse integramente á pintura, que domina tecnicamente á perfección, o que lle vai permitir obter en 1899 polo seu cadro de contido histórico El anarquista y su familia el día de la ejecución, unha bolsa na Academia de Belas Artes de Roma. Este período de catro anos reforzará nel o seu amor polos clásicos renacentistas e pola mitoloxía, pero tamén lle servirá para viaxar e admirar a arte flamenga do século XVI,...

PERSOEIRO

Décimo terceiro duque do Infantado, de Lerma, de Pastrana e de Francavilla, marqués de Tavara. Organizou un rexemento contra os franceses en Catalunya e na Guerra dos Taronhes (1800). Privado de Fernando VII, formou parte das xuntas da Terceira Rexencia (1812) e da Xunta Provisional de 1823. No 1824 foi Presidente do Goberno e Ministro de Estado.

PERSOEIRO

Vicerrei de Nápoles (1532-1553). Fillo do segundo duque de Alba e de Isabel de Zúñiga. Marqués de Villafranca del Bierzo polo seu matrimonio con María Pimentel-Osorio e paxe de Fernando II de Aragón. No 1512 participou na conquista de Navarra e posteriormente nas campañas de Flandres, Alemaña e Italia. En Nápoles implantou a Inquisición e realizou melloras urbanísticas, reduciu o poder da nobreza e combateu o bandoleirismo. No 1540 decretou a expulsión dos xudeus do Reino de Nápoles.

PERSOEIRO

Poeta de transición entre a escola galaico-portuguesa e a poesía alegórico-dantesca italianizante. A súa vida e produción literaria esténdese ao longo dos reinados de Enrique II, Xoán I, Enrique III e Xoán II. Ligado dende sempre á Corte, acompañou a Fernando de Antequera cando se coroou como Fernando I de Aragón en Zaragoza no ano 1414. Empregou a poesía como medio de subsistencia, elaborando pezas en loanza dos seus protectores e mecenas (Álvaro de Luna, Fernando de Antequera ou Xoán II, entre outros). Tamén a vea satírica deixou bos exemplos na súa produción, como os ataques a Garci Fernández de Gerena, quen renegou da fe cristiá polo amor dunha moura. Os últimos estudios realizados sobre a súa obra distinguen dúas etapas poéticas, coincidentes coa evolución lingüística e literaria que se vive nesta época de transición (finais s XIV - comezos s XV), e que son resultado da convivencia e confrontación entre dúas concepcións distintas da poesía: na primeira fase, na que emprega maioritariamente...

PERSOEIRO

Escritor e político. Emprega os pseudónimos de Txillardegui e Larresoro. No campo da novela, cómpre salientar da súa produción a súa primeira obra Leturia ‘ren egunkari izkutua (Diario secreto de Leturia, 1957), seguida por Pere Leartza’ko (Pedro de Learza, 1960), Elsa Scheelen (1969) e Haizeaz bestaldetik (Alén do vento, 1979). Polo que se refire ao ensaio, destaca a recompilación de artigos Huntaz eta hartaz (Acerca disto e daquilo, 1965).

GALICIA

Economista e catedrático. Profesor mercantil desde 1964, en 1970 licenciouse en Ciencias Económicas e Empresariais e entrou a impartir clases na Escola de Empresariais de Vigo. En 1981 acadou o doutorado e pasou de profesor asociado a agregado, converténdose pouco despois (1983) no primeiro catedrático que tivo este centro como Escola Universitaria. Da súa experiencia profesional ao marxe da docencia destaca a súa etapa en Caixavigo, primeiro como director da área de empresas (1981-1986) e logo como director xeral da Escola de Negocios (1987-2000). Fundou tamén dúas empresas, Estrategia y Organización, S.A. (EOSA, 1993-2005) e DPI Consultores (2007-). Ten publicados oito libros de temas empresariais, entre os que destacan La PYME-competitividad: Gestión e Implantación (Alta dirección, Barcelona 1996) e Dirección por Implicación: El cambio estratégico (Pirámide, Madrid 2006), e máis dunha ducia de artigos publicados en revistas como Economía y Empresa ou Actualidad Financiera....

GALICIA

Avogado. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (1960), exerce como avogado na cidade de Vigo. Asesor xurídico do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, decano do Ilustre Colexio de Avogados de Vigo, Presidente do Consello da Avogacía Galega, membro da Comisión Permanente do Consejo General de la Abogacía Española e membro de honra da Academia de Xurisprudencia e Lexislación. Foi cofundador da Xunta Democrática de Galicia e do Movemento Socialista de Galicia, pertenceu ao secretariado do Partido Socialista Galego (PSG), Tenente de Alcalde do Concello de Vigo en 1979 pola coalición Unidade Galega e Secretario Xeral do Partido Galeguista (1981-1984). Deu a coñecer traballos en publicacións relacionadas coas súa profesión (Poder Judicial, Foro Gallego, Otrosí Vigo, Revista Xurídica de Galicia, etc), e colabora habitualmente na prensa galega. Entre os seus traballos relacionados coa literatura galega pódense citar O conflito...

GALICIA

Médico e escritor. Licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela e especializouse en Cardioloxía na Universidade de Caracas. Ademais de escribir artigos relacionados coa súa especialidade en publicacións científicas, dedicouse á literatura. En 1993 publicou a novela policial Sireno (1993), o relato “El interventor” na revista Revisión Pública (1994) e a novela O fracaso de Lázaro Evia (1996).