"AN" (Contén)

PERSOEIRO

Militar, político e xornalista. Formado no colexio militar de Toledo, integrouse en 1856 no Batallón de Cazadores das Navas. En 1859 foi destinado a África no rexemento de Zamora e en 1863 trasladouse a Puerto Rico e desde alí aos EE UU. Membro activo no movemento revolucionario de 1868 e no movemento republicano federal de 1869, foi encarcerado en Béjar. Profesor do Ateneo Militar, foi o iniciador en 1872 do movemento revolucionario en Andalucía. Trala proclamación da República foi nomeado gobernador de Madrid e posteriormente ministro de Guerra. Restaurada a monarquía, exiliouse primeiro en Portugal e despois en París. Redactor do Noticiero de España e colaborador dos xornais madrileños El Imparcial, El descanso dominical e Gente Vieja, e do tinerfeño El Diario de Tenerife. Entre as súas obras destacan Dicionario Militar (1897), Memorias autobiográficas e Calandraca (1898). Recibiu a Cruz de San Fernando...

PERSOEIRO

Bailarín e coreógrafo. Coñecido como Antonio Gades e dedicado ao baile flamenco, ingresou na compañía de Pilar López a comezos dos anos cincuenta e chegou a ser o seu primeiro bailarín. No seu estilo fusiónanse a herdanza expresionista do ballet europeo con elementos cultos e populares. Tras deixar a compañía de Pilar López, traballou en Italia como bailarín e coreógrafo no Teatro da Ópera de Roma, no Festival de Spoleto e na Scala de Milán. Na década dos setenta estreou coa súa compañía en Roma Bodas de sangre, obra que o consagrou internacionalmente. En 1994 estreou en Italia Fuenteovejuna, baseada na obra de Lope de Vega e gañadora do Premio de Dirección Coreográfica de la Asociación de Directores de Escena (ADE). Foi director do Ballet Nacional Español (1978-1980) e, ao deixar o cargo, creou xunto cos compoñentes do Ballet o Grupo Independiente de Artistas de la Danza (GIAD). Dos seus espectáculos destacan Carmen, Fuego, Bodas de sangre...

PERSOEIRO

Militante anarcosindicalista. Tomou contacto co obreirismo organizado en Bos Aires, a onde emigrara moi novo. Cando traballaba de cargador no porto, participou en diversos conflitos laborais e integrouse na Federación Obrera Regional Argentina (FORA). En 1919, tralos sucesos da Semana Trágica bonaerense, foi deportado e trasladado a Tui. Na década dos anos vinte, como representante dos traballadores dos serradoiros, colaborou na conformación do Sindicato General de Trabajadores, que dominou a actividade societaria tudense ata a Guerra Civil; foi un dos fundadores do Sindicato Provincial de Aserradores, de carácter unitario e que reunía sociedades obreiras do ramo radicadas en Tui, Ponteareas, Vigo, Vilagarcía, Salvaterra, Caldelas e Guillarei. En 1922 foi encadeado no transcurso dos acontecementos de Sobredo e posteriormente deportado; trasladouse a Santiago de Compostela, onde residiu no período da Ditadura de Primo de Rivera.

PERSOEIRO

Político. Elixido deputado pola Fonsagrada en 1879, presentou a solicitude ao goberno para a construción do ferrocarril do NO.

PERSOEIRO

Político. Emigrado a Arxentina, foi procurador nos tribunais de xustiza. En 1856 elixírono concelleiro suplente no municipio de Barracas, onde exerceu tamén como xuíz de paz, administrador de correos (1859-1875) e presidente do Consejo Escolar. Foi alcalde do municipio e en 1880 iniciou a construción dun novo templo parroquial, da nova casa do concello, do teatro Ribadavia e do mercado. Foi comisionado da Asociación Protectora de los Inválidos, socio fundador da Sociedad de Socorros Mutuos de Barracas e simpatizante da asociación Libre Italia e da loxa masónica Hijos del Progreso.

GALICIA

Escultor. Realizou o tabernáculo da capela do Hospital Real e traballou nos retablos da igrexa da Ensinanza baixo a dirección de Bertomeu Fernández. Con este nome documéntase tamén outro pintor compostelán que realizou en 1766 unha imaxe da virxe do Rosario para Vimianzo e, entre outras obras, tres remates para un colateral e un frontal do altar da mesma igrexa e unha imaxe de santo Antonio.

GALICIA

Arquitecto e político. Licenciado na Escola Tècnica Superior de Arquitectura de Barcelona (1972), exerceu como profesional en Santiago de Compostela. En 1973 formou con outros profesionais o grupo interdisciplinar Oikos. Traballou en asociación con Pedro de Llano (1977-1983) co que realizou, entre outras obras, edificios de vivendas en Santiago e Ribeira, a casa Fernández Foxo en Esteiro e a casa Teixeiro en Teo; no eido do urbanismo e da rehabilitación arquitectónica o pavillón polideportivo e a facultade de Físicas da Universidade de Santiago de Compostela. Cómpre destacar os seus traballos “Notas sobre el desarrollo urbano de Santiago en la década de los 60”, en Ciudad y territorio (1977); “Santiago, un centro histórico en proceso de peatonalización”, en Galicia. A destrución e a integración do patrimonio arquitectónico. III Xornadas de arquitectura galega (1981); “Santiago de Compostela. Spain” en Soft Urbanism. 15 projects. Artpolis’96 (1996); “Compostela...

GALICIA

Relixioso. Emigrou á Arxentina e ingresou no convento de Santo Domingo de Bos Aires en 1858. Ordenado sacerdote en 1863, graduouse en teoloxía en Roma. Regresou a Bos Aires e ocupou os cargos de mestre de novicios e estudiantes e lector de teoloxía no convento de San Telmo. Foi prior no convento de Córdoba entre 1883 e 1886. Publicou La Devoción y la Cofradía del Santísimo Nombre de Jesús (1877).

GALICIA

Crítico musical. Pertenceu á xunta directiva das Xuventudes Musicais de Vigo e colaborou en distintas publicacións especializadas sobre temas musicais (Na Gaits, A Nosa Terra). Publicou Milladoiro. Moito máis que un grupo de música folk (1999) e Crónica do folk galego (2000), en colaboración con Óscar Losada.

PERSOEIRO

Mestra. A súa traxectoria teatral está ligada á compañía de monicreques Faba Na Ola, coa que realizou diversos traballos como adaptadora, manipuladora ou directora entre finais dos anos oitenta e principios dos noventa. É autora de diversos guións escénicos para teatro de bonecos, entre os que destaca A illa das sorpresas, e coautora do libro Como facermos títeres, sombras, carautas e cabezudos (1992).

GALICIA

Fotógrafo. Licenciado en Belas Artes pola Universitat de València e diplomado en arquitectura técnica pola Universidade da Coruña. Desenvolve o seu labor nos ámbitos do vídeo, arquitectura, teatro e fotografía. Expuxo a súa obra en Donostia (1994), na Sala de Exposiciones da Universitat de València (1995), no IVAM de València (1996), na Fundació Antoni Tàpies de Barcelona (1996) e na VII Fotobienal celebrada en Vigo en 1996. Participou en diferentes festivais de vídeo, como os celebrados no Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (1995), no Festival de Vídeo de Navarra (1995) e no Centro Galego de Artes da Imaxe (1996).

GALICIA

Deseñador gráfico, pintor e gravador. Foi xefe de estudo gráfico da axencia de publicidade AHA (1983-1986), debuxante de GRAFORSA (1987-1991), director de arte do Grupo Córcega Galicia Comunicación (1997-1998) e de Edicións Espiral Maior (1998-2002). Realizou traballos gráficos para a Universidade da Coruña, Xunta de Galicia, concellos da Coruña e Sada, Asociación de Escritores en Lingua Galega, Trofeo Teresa Herrera e diversas empresas coruñesas. Colaborou en Aetinape (1986-1996), La Voz de Galicia (1998-1999) e Obradoiro (1995-2000). No eido da pintura e do gravado, inclinouse pola abstracción aínda que tamén traballou a figuración deformada. As súas composicións caracterizáronse pola cor e o grafismo xestual con trazos fortes e vigorosos. Foi membro fundador dos grupos GALREXO (1974) e Galicia Estudio (1978). Realizou, entre outras, as carpetas de gravados Ortigas da memoria, con poemas de C. Sánchez (1984), Mulleres (1987) e participou na...

GALICIA

Microbióloga. Graduada en ciencias biolóxicas (1977) e licenciada en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela (1979), doutorouse en Bioloxía nesta mesma universidade (1980). Ampliou os seus estudios en EE UU, nas universidades de Maryland e Oregon. Catedrática de Microbioloxía e Parasitoloxía da universidade compostelá dende 1991, desenvolve o seu labor investigador no eido da acuicultura, concretamente na patoloxía bacteriana e vírica, na patoloxía fenotípica, antixénica e molecular de microorganismos patóxenos dos peixes, no desenvolvemento de métodos de diagnóstico de patóxenos nos peixes, na epizootioloxía e na quimioterapia e vacinación. Ten patentadas tres vacinas empregadas en acuicultura: GAVA-3, para o control da vibriose en rodaballo e salmónidos; DI, para o control da pasteurelose en dourada e robaliza; e ET-2, para o control da estreptococcia en rodaballo. Participou en numerosos congresos nacionais e internacionais. Membro do comité de revisores de diferentes revistas...

GALICIA

Dominicano. Ingresou no Colegio de Misioneros para Ultramar de Ocaña (1848) e rematou os seus estudios na Universidad de Manila. Ordenouse sacerdote en 1854, foi destinado ás misións de Tung-King e foi reitor do colexio-seminario de Ninh-Cuong. En 1858, como consecuencia das persecucións aos católicos, fuxiu a Macau ata que en 1863 volveu á docencia e se encargou do vicariato central do Tung-King. É autor de Relación de los sucesos de la persecución religiosa del emperador de Tunquín Tú Buc (1863).

PERSOEIRO

Pintor. En 1681 sucedeu a Pedro de Mas como pintor da catedral de Santiago de Compostela.

PERSOEIRO

Terceiro abade da orde do Císter (1109-1133). Formouse na abadía de Sherborne e foi un dos monxes de Molesme establecidos en Cîteaux con san Roberto. Acadou do Papa Pascual II o Privilegium romanorum, que permitiu o desenvolvemento do convento sen temor á intervención señorial ou episcopal. En 1119 redactou a Charta charitatis, documento onde quedaron establecidas as normas de vida e goberno da nova orde. Escribiu tamén Exordio parvo.

PERSOEIRO

Duque (997-1000) e primeiro rei de Hungría (1000-1038). Converteuse ao cristianismo no 985 xunto co seu pai Géza, ao que sucedeu á fronte das tribos maxiares. De nome Vaik, ao casar coa princesa bávara Xisela bautizouse co nome do protomártir cristián. Cristianizou Hungría coa axuda dos beneditinos e, para recompensar a súa obra, o Papa Silvestre II proclamouno rei. Constituíu un Estado unificado e centralizado politicamente. Perseguidor implacable das tradicións maxiares, o Papa Silvestre II recompensoulle os seus servicios á Igrexa outorgándolle o título de “soldado de Cristo” e enviándolle unha coroa (“a coroa de santo Estevo”) que se utilizou desde entón na consagración dos monarcas húngaros. Na iconografía viste coiraza e roupas guerreiras, e leva como atributos persoais un estandarte coa imaxe da Virxe (símbolo do seu reino ao servizo de María) ou aparece brandindo unha espada (o seu reino ao servizo de Deus). Foi canonizado en 1083 e a súa festividade celébrase o 16 de agosto.

PERSOEIRO

Papa (257-260). Enfrontouse con san Cibrán de Cartago e outros bispos do norte de África pola cuestión do bautismo dos herexes e dos cristiáns renegados (lapsi). Na iconografía leva túnica e palio, e como atributos persoais, unha espada cravada no peito ou un ídolo rompido aos seus pés. A súa festividade celébrase o 2 de agosto.

PERSOEIRO

Príncipe de Moldavia (1457-1504). Fillo de Bodgan II, sucedeu ao seu tío Pedro III. Derrotou os turcos en Rahova (1475), pero ante a súa constante ameaza, aliouse con Polonia e Hungría. Non obstante , asinou un tratado (1503) co sultán Baiazet II, polo que Moldavia mantiña a independencia a cambio dun tributo anual. Impulsor do desenvolvemento cultural do seu país, modernizou Suceava, capital do reino, e inspirou Crónica, pola graza de Deus, do país de Moldavia desde que foi establecido (1504), primeira obra literaria secular en eslavo. Pola súa resistencia aos turcos e a reconstrución de numerosas igrexas e mosteiros, o patriarca da Igrexa serbia concedeulle o título de atleta de Cristo e canonizouno en 1992.