"Berà" (Contén)

PERSOEIRO

Relixioso agostiño. Tomou o hábito no convento de Santiago de Compostela (1709) e foi misioneiro en Filipinas (1713), prior do convento de Manila e definidor da súa provincia, comisario do Santo Oficio e gobernador eclesiástico de Nueva Segovia. Escribiu Sumario de las indulgencias de la Correa (1719) e Catecismo de la Doctrina Cristiana, del P. López, refundido (1765).

SEMANARIOS

Semanario publicado en Ribadeo a partir do 3 de xaneiro de 1881 que cesou o 30 de xaneiro de 1971. Subtitulouse “Periódico semanal de intereses generales, noticias y anuncios” e “Periódico de información galaico-asturiana. Decano de la prensa provincial”, a partir de 1894. Sucesor de El Eo, o seu fundador, propietario e director durante a primeira época foi Xosé Mª Páez Cancio. Tras o seu falecemento, en 1916, dirixiuno Antonio Pérez, quen foi substituído por Xosé Mª Puebla a partir de 1921. Incluíu noticias locais, traballos históricos sobre o contorno e colaboracións de destacados personaxes da vila, ademais de artigos dos seus correspondentes en Bos Aires e La Habana. En 1894 comezou unha segunda época e, a partir da Guerra Civil, tivo que adaptarse ás novas circunstancias políticas, polo que eliminou as colaboracións en galego.

SEMANARIOS

Semanario publicado en Bergondo a partir do 5 de xaneiro de 1889 que cesou en maio dese mesmo ano (nº18). Sucesor de El Escobón, do que continuou a súa numeración, foi fundado e dirixido por Fernando García Acuña. Nos seus artigos criticaba o concello da Coruña e para evitar a súa censura trasladou a súa redacción fóra da cidade. Imprimiuse nos obradoiros tipográficos dos sucesores de Castiñeira e incluíu folletíns, moi de moda na época.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Tarragona, Catalunya (3.639 h [2001]). Posúe diversas granxas porcinas e avícolas, e a súa industria baséase no sector da construción e no ramo das ferramentas para a bricolaxe, aínda que o factor dinamizador da súa economía é o turismo.

GALICIA

Navegante, cosmógrafo e matemático. Acompañou a Tavernier como embaixador do rei de Francia ante o gran mogol e foi gobernador da provincia de Tacuba, en Nueva España. Intentou desenvolver un comercio en varios portos europeos e nas costas de Guinea e Angola, e fixo mapas de toda a Terra, cos portos principais de América e Asia. Escribiu Teatro naval hidrográfico. (...) (1688) e Descripción geográfica y derrotero de la región austral magallánica (1690).

1. Calidade de soberano, de quen ten a autoridade suprema.

2. Calidade do poder político dun estado ou dun organismo que non está sometido a ningún poder. Segundo a antiga concepción teocrática a soberanía residía en Deus, que a recibían os gobernantes por delegación. Jean Bodin expresou a formulación clásica en que se fundamentou o concepto de monarquía absoluta, segundo o que o monarca tiña o poder supremo sobre todos os súbditos e tiña como única limitación as leis de Deus e da natureza. J. J. Rousseau formulou a idea da soberanía popular, que reside no pobo, que é posta en práctica polos gobernantes e que implica a existencia do sufraxio universal. E. J. Sieyès afirmou que a soberanía residía na nación, considerándoa como unha entidade real, diferenciada dos individuos que a integran, e representada por un parlamento elixido por sufraxio censatario.

3. Poder político que reside no pobo e que exercen por medio dos seus órganos constitucionais máis representativos.

1. Que ou quen ten a autoridade suprema ou soberanía dentro dun estado.

2. Aplícase ao estado ou ao organismo cun goberno que non está sometido ao control doutro goberno ou doutro organismo.

3. Que está por riba dos demais.

4. Moi grande.

5. Moeda de ouro inglesa emitida en 1489 por Enrique VII, dun peso de 15,55 gramos e dun valor de vinte xilíns. Con variacións de peso e valor, foi utilizada ata 1663, data en que foi substituída pola guinea. Entre 1816 e 1971 pasou a ser novamente a unidade monetaria do novo sistema de patrón ouro, coñecida como libra esterlina.

ENTRADA LARGA

Período da historia de España (marzo de 1820-setembro de 1823) en que estivo vixente un goberno constitucional, establecido tras a aprobación da Constitución de 1812 por Rafael del Riego en Cabezas de San Juan, o 1 de xaneiro de 1820. O 9 de marzo, o Rei Fernando VII tivo que xurar a Constitución e axiña se formou o goberno Pérez de Castro-Argüelles e se reuniron as Cortes, formándose ademais dous partidos: o dos moderados, e o dos exaltados, partidarios da radicalización da revolta de 1820. As primeiras medidas tomadas foron orientadas cara á desamortización e a reforma das ordes monásticas, a supresión de morgados e vinculacións ou a formación de concellos constitucionais. O 1 de marzo de 1821 reuniuse a segunda lexislatura, da que xurdiu o ministerio Bardagí-Feliu, que se reorganizou ao final daquel ano como consecuencia da axitación provocada polo asasinato do capelán absolutista Matías Vinuesa y López de Alfaro. Logo dun intento de golpe de estado da garda real, en 1822 Evaristo San...

CIDADES

Cidade do estado de Minas Gerais, Brasil, situada á ribeira do río Uberaba (274.988 h [estim 2004]). É un centro comercial dunha importante rexión agrícola.

1. Azoutar a alguén.

2. Bater o vento ou a auga nalgunha parte.

PERSOEIRO

Eclesiástico e alto funcionario real. Tonsurado en 1534, en 1544 pasou a Salamanca, onde cursou canons, artes e teoloxía ata 1561. Subdiácono e probablemente xa sacerdote en 1557, foi elixido bispo de Badajoz en 1562. En 1568 o Papa Pío V outorgoulle o título de patriarca de Antioquía e ascendeu a arcebispo de València (1568). Desde 1602 converteuse nun dos máis firmes avogados da expulsión dos mouriscos. A súa festividade celébrase o 6 de xaneiro

1. Relativo ou pertencente ás zinxiberáceas. SIN: cinxiberáceo.

2. Planta da familia das zinxiberáceas. SIN: cinxiberáceo.

3. Familia de plantas rizomatosas ou tuberosas, da orde das zinxiberais, con follas de limbo lanceolado, flores cigomorfas, comunmente hermafroditas, trímeras, de perianto dobre, monandras, provistas dun labelo formado por estaminodios e dispostas en inflorescencias, e de froitos en cápsula loculicida ou en baga. Os seus rizomas conteñen aceites esenciais. Consta dunhas 1.500 especies troncais, propias sobre todo do S e do SL de Asia. SIN: cinxiberáceo.

1. Relativo ou pertencente ás zinxiberais. SIN: cinxiberal.

2. Planta da orde das zinxiberais. SIN: cinxiberal.

3. Orde de plantas, da clase das monocotiledóneas, coas follas alternas, flores hermafroditas e asimétricas e froito en cápsula dehiscente. SIN: cinxiberal.