"ECA" (Contén)

1. Comité da policía secreta da Rusia soviética ou Chrezvichainaia Komissia (Črezvyčajnaja Komissija ‘comisión extraordinaria’), organizado por Lenin en 1917, como substituta da antiga okhrama zarista. Controlaba os movementos contrarrevolucionarios ou desviacionistas e tiña poder e control absoluto sobre os cidadáns. Relevouna en 1922 a GPU, unha organización de policía máis estable.

2. Grupos de seguridade creados polos partidos e sindicatos de esquerda trala sublevación militar do 18 de xullo de 1936 que deu lugar á Guerra Civil española. O seu labor confundiuse a miúdo co dos servicios policiais do goberno da República, sobre todo cando esta estivo controlada polos comunistas. Na organización destes grupos tivo un papel destacado Aleksander Olov, xefe do Comisariado Popular de Asuntos Internos (NKVD) en España, quen logrou convertelos en grupos de persecución de disidentes antiestalinistas.

3. Prisión ou local empregado pola policía política, especialmente comunista, para recluír os cidadáns e realizar interrogatorios co emprego da tortura.

PERSOEIRO

Historiador de arte. Licenciouse en Dereito e doutorouse en Historia. Profesor de Historia da Arte Contemporánea na Universidad Complutense de Madrid, foi director do Museo del Prado. A súa especialidade investigadora céntrase na arte renacentista en España. É colaborador de publicacións como Goya, Fragmentos ou Archivo Español de Arte. Publicou, entre outras obras, El coleccionismo en España (1985), o catálogo da exposición Juan de Herrera y el Clasicismo (1986), Carlos V y la imagen del héroe en el Renacimiento (1993), Felipe II: mecenas de las Artes (1993), Tiziano y la monarquía hispánica: usos y funciones de la pintura veneciana en España, siglos XVI y XVII (1994) e Carlos V: la imagen del poder en el Renacimiento (1999). É autor da Guía para el estudo de la historia del arte (1980), xunto a García Felguera e Morán Turina, El Renacimiento: formación y crisis del modelo clásico (1987), con Víctor Nieto Alcaide, e Arquitectura del Renacimiento en España 1488-1599 (1989),...

ENTRADA LARGA

Estado de Europa central que limita ao N con Polonia, ao NO e ao O con Alemaña, ao S con Austria e ao L con Eslovaquia (78.866 km2; 10.282.000 h [estim 1998]). Esténdense entre os 51° e os 49° de latitude N e os 12° e 19° de lonxitude L. A capital é Praga.
Xeografía física

Relevo e xeoloxía
Morfoloxicamente, distínguese a zona herciniana do macizo de Bohemia e a canle formada polas concas de Moravia e Silesia no sector oriental. O macizo de Bohemia, formado polos antigos bloques hercinianos, preséntase como un altiplano bordeado por serras dispostas en forma de cuadrilátero: ao N, en dirección SO-NL, as montañas Krušné Hory; ao NL, en dirección NO-SL, as montañas Krknoše (onde está a altitude máxima da rexión [1.602 m]) e os Sudety; ao S, en dirección NL-SO, os cerros Checo-moravos; finalmente, ao O, a Selva de Bohemia. A conca de Moravia é o límite entre Bohemia e o estado...

1. Relativo ou pertencente aos chichimecas.

2. Individuo do pobo dos chichimecas.

3. Grupo de pobos nómades, feroces e salvaxes, denominados chichimecas ‘bárbaros’ en oposición aos toltecas ‘civilizados’, que invadiron o México precolombino baixo as ordes do lendario Xolotl, durante o período de decadencia do Imperio tolteca (1224). Pertencen, probablemente, ao grupo otomí. Estableceron a súa primeira capital en Tenayuca e despois en Texococo. Civilizáronse rapidamente, sobre todo, a raíz da chegada a Texococo (1327) dun grupo de mixtecos, que introduciron a escritura, o calendario e a cerámica. Divididos en diversos principados soberanos durante o reinado de Teixotlala (1357-1409), asañáronse uns contra outros e a maioría sucumbiu facilmente ante o embate dos aztecas, baixo as ordes de Moctezuma (1516). A cultura e a arte chichimeca foron moi pouco innovadoras. A obra arquitectónica máis importante desta época é a pirámide de Tenayuca, coroada por dous templos dedicados a Tlaloc e a Tezcatlipoca, modelo do gran templo azteca de Tenochitlán.

DEPARTAMENTOS

Departamento de Honduras (4.211 km2; 309.000 h [1991]). A agricultura e a minería (ouro, prata, cobre) son a base da súa economía. A capital é Choluteca.

PERSOEIRO

Arquitecto e historiador de arquitectura e de urbanismo. Estudiou arquitectura na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando de Madrid (1936) e socioloxía e urbanismo na University of Columbia (EE UU). Foi catedrático da Escola Superior de Arquitectura e director do Museo de Arte Contemporáneo en Madrid (1958). Foi senador (1977-1979) e conselleiro do reino (1978-1979). Entre as súas obras destacan La catedral de Valladolid: una página del siglo de oro de la arquitectura (1947), La catedral nueva de Salamanca: Historia documental de su construción (1951), Museo del Prado: Guiones de arquitectura (1952), Historia de la arquitectura española (1965), Breve historia del urbanismo (1968), La crisis del lenguaje arquitectónico (1972), Historia de la arquitectura occidental (1974), Liberalismo, ideas y recuerdos (1989), El Palacio Real de Madrid (1993) e Arquitectura de Madrid, siglo XX (1999). Participou tamén nas obras colectivas...

PERSOEIRO

Compositor. Realizou estudios musicais no Conservatorio de Madrid. Colaborou en varias pezas con Joaquín Valverde. Destacado compositor de zarzuelas, na súa produción sobresaen La canción de la Lola (1880), La Gran Vía (1886), Cádiz (1886), Agua, azucarillos y aguardiente (1887) e La alegría de la huerta (1900).

1. Lugar no que se gardan filmes para conservalos, exhibilos ou estudialos.

2. Conxunto ou colección de filmes.

1. Inverso do seno dun ángulo: cosecα=1/senα.

2. Función cosec: O-{kπ, kÎM}→O definida pola asignación x-1/senx, onde sen é a función seno. É periódica de período 2π e non está acoutada.

PERSOEIRO

Botánico. En 1931 obtivo a cátedra de Botánica Descritiva da facultade de Farmacia de Madrid. Foi xefe da sección de flora tropical e, en 1936, director do Jardín Botánico de Madrid. En 1939 exiliouse e foi profesor do Instituto Botánico de Bogotá. En Cali exerceu como xefe da Comisión Botánica do Valle de Cauca e como director da Escuela Superior de Agricultura Tropical. Desde 1947 residiu nos EE UU, onde foi conservador do Field Museum of Natural History de Chicago e investigador da Smithsonian Institution de Washington. Entre as súas obras destacan Nota a la flora de Colombia (1934) e Estudios sobre plantas andinas. Tamén traballou na edición da enciclopedia Flora Neotrópica.

1. Relativo ou pertencente ao movemento revolucionario dos decabristas.

2. 1. Partidario do movemento revolucionario que estoupou o 26 de decembro de 1825 en San Petersburgo, logo da morte do Tsar Alexandre I sen herdeiros directos e despois da elección do Tsar Nicolao I. Entre os conxurados atopábanse os membros da aristocracia e tamén algúns dos membros dos rexementos da capital e os oficiais do exército imperial. O movemento tiña entre os obxectivos a abolición do réxime autocrático, a destitución do novo tsar, que sería substituído polo seu irmán Constantino, e a instauración dun réxime constitucional. Despois dun breve combate foron derrotados polas tropas leais ao goberno. O novo Tsar Nicolao I dirixiu en persoa a investigación que rematou co axustizamento dos principais dirixentes e ideólogos do movemento (Pavel Pestel, Konstantin Rylejev, Sergej Muravjov-Apožtol, P’otr Kakhovskj e Mikhail Bestužev-Riumin) e a fuxida de centenares de homes, mentres moitos foron á cadea en Siberia.

   2. Poeta do grupo literario relacionado co movemento revolucionario dos decabristas. Os principais representantes deste movemento foron K. F. Rylejev, V. F. Rajevskij, V. K. K’ukhel’beker, A. A. Bestužev-Marlinskij e outros poetas próximos ideoloxicamente (A. S. Puŝkin, A. S. Gribojedov e N. M. Jazykov). Inspiráronse en G. R. Deržavin e N. M. Batiuŝkov, e adoptaron deles o amor pola terra e o ideal de liberdade individual, que transformaron no da liberdade social do pobo, tiranizado polo tsarismo.

1. 1. Espacio de tempo que abrangue dez anos.

   2. Espacio de tempo que dura dez días.

   3. Cada unha das divisións de dez días dos meses do calendario republicano instaurado en Francia en 1793.

2. 1. Conxunto de dez cousas.

   2. Cada unha das partes dunha obra histórica que consta de dez libros ou dez capítulos.

   3. Obra histórica que está distribuída en décadas.

3. Intervalo comprendido entre dúas frecuencias que están na relación de 10 a 1.