"Martin" (Contén)

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Monterroso. De estilo románico (s XII), trátase dunha construción dunha nave e ábsida rectangular. Nunha reforma posterior elevouse a nave e a ábsida e engadíuselle unha sancristía. O arco triunfal é de dúas voltas apoiadas sobre columnas de bases tóricas e capiteis decorados con aves, cabezas humanas e follas. Ten cuberta de madeira a dúas augas, igual que a tribuna que está enriba da entrada principal. No interior destacan o retablo maior, de estilo neoclásico (s XIX) con imaxes, entre outras as de san Martiño de Tours e santo Antonio de Padua, e o outro do s XVIII dividido en tres rúas e cun frontón partido, acolle as imaxes de santa María e san Pedro Nolasco. Na fachada destaca a espadana dun só van e o tímpano, que está apoiado sobre machetas xeométricas con lóbulos e que conserva o relevo dunha cruz de brazos iguais.

PERSOEIRO

Mariño. Formado no seminario de Vergara, ingresou na mariña (1780). Dedicado desde 1784 á recuperación de manuscritos e documentos marítimos para o Museo de la Marina de Cádiz, foi o descubridor dos manuscritos das viaxes de C. Colón. É autor dunha Colección de documentos inéditos, Ortografía e Análisis del Quijote: vida de Miguel de Cervantes Saavedra (1834). Membro desde 1792 da Real Academia da Lingua e da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, da que foi secretario (1815), e desde 1800 da Real Academia de la Historia, da que foi presidente (1824).

PERSOEIRO

Xornalista. Xefe do servizo de arquivo e documentación da Televisión de Galicia (TVG), licenciouse en Filosofía e Letras e en Ciencias da Información na Universidad Complutense de Madrid. Foi redactor do xornal Ya (1968-1980), subdirector de El Ideal Gallego (1980-1982), xefe de prensa da Xunta de Galicia (1982-1983), director xeral de medios de comunicación da Xunta de Galicia (1983-1986) e director do servizo de relacións externas da TVG (1986-1989).

PERSOEIRO

Escritora e mestra. Realizou estudios de maxisterio na Coruña e licenciouse en Filosofía e Letras na especialidade de Filoloxía Románica pola Universidade de Santiago de Compostela. Colaboradora da revista Vagalume, redactou xunto con Xoán Babarro, algúns dos primeiros textos empregados para o galego no ensino (O raposo pillabán, 1978; Lúa nova 3, 1981 e O noso galego 1 e 2, 1982 e 1983). Da súa produción destaca Os amigos do cabaceiro (I Premio O Facho de Contos 1977), O Rei Bandullán (1981), O pirata da Illa de Prata (1987), Pola rúa dos versos (1990), O cacarabicolé (1997), A longa viaxe de Carambeliña Polar (1998), Contos da selva de Longorongón (1998). En colaboración con X. Babarro editou Primeiro libro con Malola (Premio O Barco de Vapor 1985), Tres países encantados (1986), Barrigaverde e o dragón Achís (Premio O Barco de Vapor 1990), A chamada das tres...

GALICIA

Economista. Licenciouse en Ciencias Económicas pola Universidad Complutense de Madrid. Foi director de Comunicación Social de Unesa (1974-1998) e membro do comité de Comunicación Social da Unión Internacional de Productores y Distribuidores de Electricidad. Colaborador en diarios e revistas, foi redactor xefe da revista Economía e xefe de sección nos diarios 3E e SP. Publicou, entre outras obras, Explosiones Económicas (1977) e El cambio agrario en Galicia (1985), e estudios anuais sobre economía rural e agraria en Galicia (1996-2001). Recibiu a Medalla Castelao (1995).

GALICIA

Naturalista e biólogo. Presidente do grupo Erva (1991-1996), centrou a súa actividade na conservación de zonas húmidas como a das Gándaras de Budiño, para as que estableceu as medidas de rexeneración que recibiron o Premio de Medio Ambiente de Galicia. Destacan as súas publicacións dedicadas á fauna acuática -como os sapoconchos, cangrexos e insectos, especialmente libélulas, para as que estableceu, no 2001, o primeiro catálogo faunístico de Galicia-. Achegou algúns dos primeiros datos para Galicia de aves acuáticas como o mazarico mouro, a garza grande e a cegoña negra. Ademais investigou (1996-1998) a diversidade de macromicetos das carballeiras, co que incrementou o catálogo galego en máis de 40 especies. Como técnico, para a Xunta de Galicia, traballou na conservación do cangrexo autóctono e en plans de manexo de invertebrados acuáticos nos Parques Naturais do Aloia, Corrubedo e a Serra da Enciña da Lastra. Membro do equipo de redacción da Enciclopedia Galega Universal, publicou o libro...

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Palas de Rei. Da primitiva construción románica só conserva os lados da nave. A ábsida e a portada principal construíronse no s XVIII. No exterior destaca a porta S de arco de medio punto con tres arquivoltas e co tímpano decorado con tres lóbulos, un entrelazo cruciforme e unha inscrición.

PERSOEIRO

Artista plástica. Graduouse na Escuela Oficial de Artes Aplicadas de València (1972) e realizou estudios de artes en París e de historia da arte en Florencia. Nos anos setenta e oitenta cultivou a pintura, a escultura, o debuxo e o deseño e, despois de residir en diferentes cidades, instalouse na Coruña. Dende comezos da década de 1990 realizou traballos fotográficos. Das súas obras destacan as series Heterofobias e Soños (1997), nas que empregou a pintura fotográfica, e Luz. Realizou exposicións en diversas cidades e participou, entre outras, na feria ARCO (1998).

IGREXAS

Igrexa parroquial situada no Corgo. De orixe románica, consta de nave rectangular e capela maior. Conserva a ábsida románica cun tramo recto cuberto con bóveda de canón e cabeceira semicircular cuberta con bóveda de forno.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Forcarei. Construída no 1697, reedificouse en 1787 baixo a dirección dos canteiros Pedro Varela e Pedro Gutiérrez, e ampliouse no s XX ao engadirse unha nave transversal ao muro S. Ten planta de cruz latina con ábsida e sancristía cadradas, cóbrese con bóveda de aresta. Na fachada, a porta é arquitrabada e sitúase baixo un pórtico con arco semicircular; sobre ela ábrese unha fornela coa imaxe da Virxe. A torre, situada nun dos lados da fachada, está composta por dous corpos, un rectangular e outro octogonal coroado por unha pequena lanterna.

IGREXAS

Igrexa situada en Frómista. De orixe románica, sufriu unha polémica restauración entre 1896 e 1904. Prototipo da arquitectura románica do s XI, caracterízase polas súas proporcións e polo equilibrio entre as liñas horizontais das naves e a verticalidade das ábsidas e das torres e entre os elementos arquitectónicos e escultóricos. Ten tres naves, a central máis ancha e alta ca as laterais, con cúpula no cruceiro e tres ábsidas semicirculares, a central de maior desenvolvemento. As naves cóbrense con bóvedas de canón. No interior destaca a variada decoración dos capiteis con representacións vexetais, zoomórficas e humanas. As portadas sobresaen do muro e cóbrense con beiril soportado por canzorros de animais, motivos vexetais e personaxes humanos. Declarárona Ben de Interese Cultural en 1894.

PERSOEIRO

Arquitecto. De orixe vasca, trasladouse a Sevilla onde introduciu o plateresco. Traballou nas obras da casa do concello da cidade (1527) e, en 1535, acadou o cargo de mestre maior da catedral, onde rematou a sancristía dos Cálices (1537) e construíu a sancristía maior con trazas de Riaño. En 1541 proxectou a Capela Real da catedral e en 1545 o Hospital de la Sangre.

PERSOEIRO

Pintora e gravadora. Formouse con Alberto Castro Couso e Ana Pasarín, cos que aprendeu as técnicas do debuxo, a pintura ao óleo, a xilografía, a linografía, a augada e a sanguina, entre outras. As súas pinturas, bodegóns e paisaxes, evolucionaron dende os valores impresionistas da primacía da luz e da cor ata os expresionistas, onde a pincelada se fai máis longa e na que a pasta de cor é máis grosa. Realizou a súa primeira exposición individual en Vigo (1986).

PERSOEIRO

Ilustrado. Aos catro meses do seu nacemento, a súa familia trasladouse a Pontevedra e alí residiu ata os quince anos. Dos seus primeiros estudios e formación non se sabe nada con certeza; pode ser que entre 1705 e 1709 seguise o ciclo de humanidades no colexio pontevedrés dos xesuítas, como formación previa para acceder aos estudios universitarios que estes ofrecían. En 1710 ingresou no mosteiro bieito de San Martín de Madrid, onde profesou o 24 de maio de 1711 e, en outubro dese mesmo ano, trasladouse ao mosteiro-universidade de Irache (Navarra) para realizar os estudios universitarios de Artes ou Filosofía. En 1714 regresou ao mosteiro de San Martín e entregouse por completo ao estudio, á escritura e á copia de moitos pregos da súa biblioteca. En outubro marchou ao mosteiro de San Vicente en Salamanca para iniciar os estudios de teoloxía na Universidad de Salamanca, no rexistro da cal xa consta como Martín Sarmiento. Á fin deste ano foi enviado ao mosteiro de Eslonza (León) como profesor...

GALICIA

Arqueólogo e prehistoriador. Director do Museo do Pobo Galego. Licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela (1968). En 1967 ingresou na sección de Arqueoloxía e Prehistoria e en 1970 na de Etnografía e Folklore do Seminario de Estudios Gallegos, do que tamén foi bibliotecario (1974-1979). Foi bolseiro do CSIC, membro fundador do Museo do Pobo Galego, membro da comisión xestora do novo Seminario de Estudios Gallegos, patrón fundador da Fundación Castelao, do Padroado da Fundación Pedrón de Ouro e presidente do Consello Galego de Museos. Realizou traballos de campo e escavacións arqueolóxicas e participou en numerosos congresos. Colaborou, entre outras publicacións, en Cuadernos de Estudios Gallegos, Grial, Compostellanum e Boletín do COAG. Colaborou en Galicia Eterna (1980-1981) e Fermín Bouza-Brey: unha fotobiografía (1999) e escribiu De alicerces e devocións: unha ollada arredor das orixes (1999). É académico...

PERSOEIRO

Actor. Coñecido como Miguel de Lira, estivo vinculado á compañía Chévere e á Sala Nasa, onde realiza labores de dirección e produción; entre eles, destacan Río Bravo, Máquina Total ou A rutina é o deber de todas as criaturas. Co Centro Dramático Galego participou en espectáculos como O mozo que chegou de lonxe (1988) e Salomé (1989). Tamén actuou na serie Mareas vivas da TVG.

PERSOEIRO

Trobador portugués. Desenvolveu a súa arte cara ao 1255 na corte de Afonso X onde coñeceu a Pero da Ponte co que compuxo o partimen “Don Garcia Martinz, saber” recollido no Cancioneiro da Biblioteca Nacional de Lisboa e no Cancioneiro da Biblioteca Vaticana. Consérvanse apenas dúas estrofas e nelas formula un problema de casuística amorosa consistente en saber se debe ou non un amante declararlle á dama o seu amor.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Moraña. Da primitiva construción románica só conserva o muro S e a ábsida, pois a nave sufriu moitas transformacións. A ábsida únese á nave cun cóbado a xeito de contraforte. Consta dun tramo recto e doutro semicircular dividido en cinco panos por catro columnas entregadas erixidas sobre un podio. No pano central consérvase un rosetón con chambrana de cinco fileiras de tacos, arquivolta lobulada, lóbulos en arco de ferradura e celosía perforada. Nos panos contiguos hai ventás semicirculares con celosías perforadas. O arco triunfal é de medio punto apoiado en columnas entregadas con capiteis vexetais.