"Arles" (Contén)

PERSOEIRO

Filólogo estadounidense. Profesor na Harvard University (1896-1932), escribiu diversos estudios sobre Dante Alighieri, lingüística románica (Introdution to Vulgar Latin, 1907, traducida ao castelán por F. de B. Moll), fonética, gramática do francés e italiano e un traballo sobre o provenzal antigo.

PERSOEIRO

Pintor belga. Discípulo de Návez, formouse na pintura de inspiración romántica. Formou parte, xunto con Meunier, do grupo realista de Bruxelas. Das súas obras destaca La Bénédicité e Pèlerinage à Anderlecht. O seu fillo Henri-Jules Charles de Groux (Bruxelas 1867-Marsella 1930) cultivou a pintura simbolista. Instalouse en París en 1892 onde presentou o Cristo das ultraxes que o consagrou. Moitas das súas obras tratan temas wagnerianos cunha técnica descoidada e bruta. Destaca tamén polos seus escritos sobre o simbolismo.

PERSOEIRO

Físico suízo. Estudiou nas universidades de Neuchatel e Zúric. En 1915 foi nomeado director da Oficina Internacional de Pesos e Medidas de Sèvres. Fixo estudios sobre as unidades, o termómetro de mercurio, que codificou, e descubriu as aliaxes invar e elinvar. Das súas obras destacan Termometría de precisión (1889) e O níquel e as súas aliaxes (1898). En 1920 recibiu o Premio Nobel de Física, polas súas investigacións sobre as aliaxes de ferro e níquel.

PERSOEIRO

Médico francés. Estudiou nas universidades de Dijon e Lyon, onde se doutorou (1949). Traballou no Instituto de Medicina e Cirurxía Experimental de Montréal (Canadá), na Universidade de Houston (Texas), no Laboratorio de Endocrinoloxía Experimental do Colexio de Francia, do que foi director, e no Instituto Salk de Estudios Biolóxicos en La   Jolla (California). Descubriu a hormona liberadora de tirotropina e a somatostatina, hormonas segregadas polo hipotálamo, que actúan sobre a hipófise. Tamén fixo estudios sobre as endorfinas. En 1977 recibiu, xunto con Andrew Schally e Rosalyn Yalon, o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina.

PERSOEIRO

Químico estadounidense. Estudiou no Oberlin College de Ohio. En 1886, ao mesmo tempo que Paul Héroult, inventou o procedemento electrolítico para obter aluminio a partir de alumina disolta en criolita fundida que se denominou proceso de Hall-Héroult. Dous anos máis tarde foi aplicado pola Pittsburgh Redution Company, da que Hall foi o vicepresidente en 1890, iniciándose así a utilización xeneralizada deste metal en toda clase de aplicacións.

PERSOEIRO

Xornalista, visconde de Northcliffe. En 1896 editou o Daily Mail, e máis tarde o Evening News e o Daily Mirror. Durante a Primeira Guerra Mundial, o grupo editorial Harmsworth converteuse na primeira empresa periodística no Reino Unido.

PERSOEIRO

Matemático francés. Foi profesor na École Polytechnique, na facultade de Ciencias de París e no Colexio de Francia. Investigou no campo das matemáticas puras, fixo traballos sobre as funcións elípticas, que aplicou á resolución da ecuación de quinto grao, e demostrou que o número e non podía ser solución de ningunha ecuación alxébrica, xa que non era un número alxébrico, senón transcendente.Descubriu os polinomios e as funcións que levan o seu nome.

PERSOEIRO

Químico. Estudiou nas universidades de Budapest, Berlín e Friburgo. Traballou nas universidades de Manchester, onde colaborou con Ernest Rutherford, Viena e Copenhaguen, onde colaborou con Niels Bohr, e logo traballou no Instituto Bohr de Física Teórica. En 1923 descubriu, xunto con D. Coster, o hafnio en minerais de circonio, onde as teorías de Bohr predecían a súa existencia. A partir de 1934, Hevesy comenzou a estudar a utilización dos isótopos radioactivos, especialmente o fósforo, como indicadores de fenómenos químicos e biolóxicos, polo que se lle outorgou o Premio Nobel de Química en 1943. Das súas obras destacan Element Hafnium (1925), A manual of radioactivity (1939), Indicadores radioactivos (1948), e Adventures in radioisotope research (1962).

PERSOEIRO

Bispo de Arles (426). De liñaxe galorromana, peregrinou a Grecia e coñeceu a vida dos monxes orientais. Ao volver, fíxose eremita na costa occitana do Estérel, e despois na illa de Lérins (futura illa de santo Honorato). Arredor del foise xuntando un grupo, co que creou a primeira comunidade monástica da Galia e un gran centro cultural. Na iconografía leva vestiduras episcopais, con casula ancha ou capa e mitra sobre a cabeza. A súa festividade celébrase o 16 de xaneiro.

PERSOEIRO

Médico canadense. Estudiou a dependencia hormonal do cancro, demostrou a influencia das hormonas sexuais sobre a actividade prostática, a transformación celular, o metabolismo do calcio e ampliou o uso da terapia hormonal contra padecementos oncolóxicos como o cancro de mama. Recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina en 1966, xunto con F.P. Rous.

PERSOEIRO

Arquitecto, urbanista e pintor de orixe suízo. Coñecido como Le Corbusier, formouse con Joseph Hoffman, Auguste Perret e Peter Behrens. Establecido en París (1917), alternou a actividade arquitectónica coa pictórica e fundou co pintor Ozenfat a revista Esprit Nouveau (1919-1925), órgano do movemento purista. Coa Ville Savoie de Poissy (1928) e co pavillón suízo da cidade universitaria de París, situouse á cabeza dos racionalistas. Cos seus escritos Vers une architecture (1925), Une maison un palais (1928) e La ville radieuse (1935), deu a coñecer os cinco puntos da súa teoría arquitectónica: os pilotes, as terrazas xardín, a planta aberta, a ventá lonxitudinal e a fachada libre. Posteriormente deu un xiro antirracionalista e violento á súa obra. Neste estilo construíu a Unité d’Habitation en Marsella (1947-1952), caracterizada polos elementos de formigón deixados á vista e na que empregou un sistema de proporcións baseado no modulor,...

PERSOEIRO

Actor e director de escena inglés, fillo de Edmund Kean. Destacou como director, sobre todo na realización de espectáculos a partir de textos clásicos e na importancia que lle deu á iluminación; de feito, foi un dos primeiros directores en utilizar puntos de luz para destacar determinados planos ou escenas. A súa carreira está moi vinculada ao Princess Theatre onde presentou escenificacións de W. Shakespeare ou Lord Byron, algunhas cunha clara deriva realista, que tanta influencia terían no duque Xurxo II de Saxe-Meiningen, un dos promotores da fonda renovación que viviu o teatro entre finais do s XIX e principios do XX, cando xurdiron diversas teorías da interpretación e se desenvolveu a tecnoloxía escénica.

PERSOEIRO

Xeodesista e naturalista. En 1753 dirixiu unha expedición científica a Perú para determinar a lonxitude dun arco de meridiano. Tamén fixo viaxes de estudo ao longo das costas africanas e asiáticas.

PERSOEIRO

Pintor. Proxectou a decoración de Saint-Louis-des-Invalides e na cúpula pintou San Luís entregando a súa coroa e a súa espada a Cristo (1705). En Versailles decorou o Salón de Diana co Sacrificio de Ifixenia e o Salón de Apolo con A alborada. Realizou obras de pequeno formato coa técnica do claroscuro, como Moisés salvado das augas.

PERSOEIRO

Ensaísta e crítico. Como poeta publicou varias obras coa súa irmá Mary Ann, entre as que destaca unha versión da Odisea. Destacou como crítico do London Magazine, co pseudónimo de Elia. Recompilou un primeiro volume en 1823, e unha segunda serie co título The Last Essays of Elia (1883).

PERSOEIRO

Director de orquestra e violinista francés. En 1881 fundou a asociación Les Nouveaux Concerts, chamada posteriormente Concerts Lamoureux, que se converteu nun dos elementos máis destacados da vida musical de París.