"Bia" (Contén)

1. Relativo ou pertencente ás clorobiáceas.

2. Bacteria da familia das clorobiáceas.

3. Familia de bacterias da orde das pseudomonadais constituída por pequenos bacilos Gram-negativos inmóbiles. Son fotolitótrofas e anaerobias estritas, que utilizan o dióxido de carbono como fonte de carbono e o ácido sulfhídrico como receptor final de electróns. Polo xeral, viven nas capas profundas de moitas lagoas de augas salobres ricas en ácido sulfhídrico. Tamén se coñecen como bacterias fotosintetizadoras verdes do xofre.

GALICIA

Xurisconsulto e político. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, exerceu a carreira xudicial ata ser elixido deputado pola Cañiza en 1886. Reelixido deputado por Xinzo de Limia e senador por Pontevedra, conseguiu a acta de deputado por Tenerife no ano 1910. Foi nomeado ministro da Mariña en 1905 e ministro de Facenda en 1910; durante a segunda etapa ministerial propuxo reformar o sistema tributario español a través dunha serie de proxectos relativos á contribución territorial, aos dereitos reais en sucesións hereditarias, ás cédulas persoais, aos transportes ou ao consumo. En abril do mesmo ano abandonou o cargo e foi designado gobernador do Banco de España. Foi vicepresidente do Consello de Estado, presidente da comisión de orzamentos e avogado da Casa Real. Escribiu Proyecto de Leyes de presupuestos generales del estado para el año económico de 1911 (1910).

ENTRADA LARGA

Estado do NO de América do Sur, entre o Océano Pacífico e o mar das Antillas. Limita ao O con Panamá, Ao L con Venezuela e Brasil e ao S con Perú e Ecuador. Abrangue tamén un territorio insular formado polo arquipélago de San Andrés y Providencia, o illote Malpelo, varios bancos do mar das Antillas e outras illas do Océano Pacífico (1.141.748 km2; 40.803.000 h [estim 1998]). Esténdese entre os 12°de latitude N e os 4° de latitude S e os 79° e 67° de lonxitude O. A súa capital é Bogotá.
Xeografía física

Relevo e xeoloxía
Litoloxicamente, Colombia aséntase sobre unha litoloxía moi heteroxénea, formada desde a era Precámbrica ata a Cuaternaria. Destacan os materiais da época Primaria. De O a L, na serra de Baudó hai rochas volcánicas cubertas por arxilas; nos Andes, rochas graníticas e gneis; na Sierra Occidental materiais cretáceos; na vertente occidental da Sierra Central materiais eruptivos; na Sierra Oriental...

1. Relativo ou pertencente a Colombia ou aos seus habitantes.

2. Natural ou habitante de Colombia.

3. Arte producida no territorio de Colombia. Durante os séculos anteriores á época colonial desenvolvéronse neste territorio diferentes culturas. En Huila a civilización megalítica de San Agustín construíu templos formados por un corredor de pedra con cuberta, como o templo da Diosa Madre. No eido da escultura destacan os monolitos antropomorfos, representación das divindades. A cultura calima desenvolveu unha ourivería caracterizada polo emprego da curva e unha escultura de pequenas figuras enmascaradas, representación dos xefes e sacerdotes. Os chibchas crearon os tunjos ou placas cerimoniais, realizadas con finas láminas de ouro que se traballaban sobre placas fundidas, e os vasos cerámicos antropomorfos. Baixo o nome de cultura quimbaya agrúpanse diversos pobos que empregaron variadas técnicas de ourivería para crear figuras humanas e os poporo ou botellóns. A cultura tairona destacou na construción de casas con cimentos circulares e na elaboración...

4. Arte cinematográfica desenvolvida en Colombia. Despois duns inicios documentalistas, o cine colombiano viviu un dos seus mellores períodos durante a década dos anos vinte, con títulos como La María (1921), de Alfredo del Diestro; Aura o las violetas (1922), dos irmáns Di Domenico e, sobre todo, Alma provinciana (1926), de Félix J. Rodríguez. Condicionada pola chegada do cine sonoro, a produción limitouse a documentais de actualidade durante a década dos anos trinta, período que remata co gusto polas comedias musicais. Os anos cincuenta deron paso a unha xeración nova pero pouco interesada pola realidade social do país. Os seus membros máis destacados eran Guillermo Angulo, Julio Luzardo, Jorge Pinto, Álvaro Gonzalez e Francisco Norden. En contraposición, Carlos Álvarez impulsou unha produción abertamente comprometida á que se sumaron Marta Rodríguez e Jorge Silva. A creación da empresa estatal FOCINE, nos últimos anos, reactivou a produción cinematográfica grazas a cineastas como Ciro Durán,...

5. As primeiras manifestacións da literatura producida en Colombia remóntanse á tradición indíxena, abolida polo efecto da conquista. Posteriormente, durante a época colonial, xurdiron figuras que nutriron as letras colombianas como Hernando Domínguez Camargo (1606-1659), Frei Andrés de San Nicolás (1617-1666), Sor Francisca del Castillo y Guevara (1671-1742) e Francisco Álvarez de Velasco y Zorrilla (1674-1704). Ao remate das guerras da independencia, a produción literaria rexorde da man das tendencias románticas. Destacan, entre outros, José Eusebio Caro (1817-1853), Rafael Pombo (1833-1912) e Jorge Isaacs (1837-1895), autor da novela María (1867). Europa continuaba a ser o polo de atracción e a finais do século, a influencia de Poe, Baudelaire e Verlaine era notoria. Xa se anunciaba o modernismo, primeira corrente literaria na que a produción hispanoamericana se manifestaba orixinal. José Asunción Silva (1865-1896) foi o gran poeta do momento. Posteriormente, Guillermo Valencia...

RIOS

Río de América do Norte, coñecido anteriormente como Oregón. Nace no lago Columbia, ao O das Montañas Rochosas, Canadá. Oriéntase cara ao SO, cruzando a fronteira cos EE UU en Castlegar, e desemboca no Océano Pacífico, en Astoria, ao NO de Portland, logo dun percorrido de 1.953 km. O seu réxime é pluvial. Para o aproveitamento do seu gran potencial hidroeléctrico construíronse numerosos encoros, entre os que destaca a presa de Grand Coulee, no estado de Washington.

PICOS

Pico das Montañas Rochosas, na Columbia Británica, Canadá. O seu cumio acada os 3.747 m de altitude.

CAPITAIS

Capital do estado de Carolina do Sur, EE UU, situada nos contrafortes da cordilleira dos Apalaches, na confluencia dos ríos Broad e Saluda (112.773 h [1996]). É un importante núcleo de comunicacións. A base da súa economía é a agricultura, aínda que tamén destaca a industria téxtil. Posúe un importante centro de ensino superior: a University of South Carolina, fundada en 1801, e o Columbia College, creado en 1854.

DISTRITOS

Distrito federal dos EE UU, situado entre os estados de Maryland e Virginia, na beira esquerda do río Potomac (178 km2; 523.000 h [estim 1998]). No seu territorio localízase Washington, a capital federal. Os departamentos e axencias gobernamentais son a principal fonte de emprego, xunto co turismo, os centros de investigación e a fabricación de aparatos técnicos.

CIDADES

Cidade celtibérica habitada polos lusóns e situada no val de Jiloca (Zaragoza). Tralas guerras celtibéricas incluíuse no convento xurídico cesaraugustano. Escavada dende 1970, nela acháronse os bronces de Botorrita.

GALICIA

Mestre de arquitectura e escultor. Realizou dous retablos colaterais para a igrexa de San Pantaión das Viñas (Betanzos), un dedicado á Virxe María e outro a santo Antón.