"OIT" (Contén)

MONTES

Monte situado na parroquia de Videferre (Oímbra). O seu cumio acada os 866 m de altitude.

PERSOEIRO

Actor e realizador estadounidense. Foi o primeiro actor de orixe afroamericana en conseguir certa consideración en Hollywood. Debutou en Broadway coa obra Lysistrata e na gran pantalla co filme No Way Out (1950), de Darryl F. Zanuck. Nominado ao Oscar por The Defiant Oves (1958), en 1963 conseguiu o premio polo seu papel en Lilies of the Field. Das súas interpretacións tamén destacan In the Heat of the Night (1967), Guess Who’s Coming to Dinner (1968) e The Jackal (1997). Desde 1972 adoita actuar nas películas que dirixe, como The Wilby Conspiracy (1975). En 2002 recibiu un Oscar honorífico polo conxunto da súa carreira.

CAPITAIS

Capital do departamento de Vienne, en Poitou-Charentes, Francia, situada sobre un promontorio (83.448 h [1999]). Ten importantes industrias metalúrxicas, eléctricas, de imprenta e de industrialización do coiro. Foi ocupada primeiro polos celtas pitavos e despois polos romanos. Durante a Guerra dos Cen Anos e a causa da Batalla de Poitiers (1356), Francia entregoulla a Inglaterra polo Tratado de Brétigny (1360). Os franceses reconquistárona en 1372, e baixo o Rei Carlos VII (1422-1461) incorporárona a Francia. Do seu patrimonio cultural destacan, da época paleocristiá, o baptisterio de Saint-Jean (s IV) e o hipoxeo merovinxio do Plateau des Dunes (ss VII-VIII). Foi un importante centro da arte románica, con igrexas como Saint-Hilaire-le-Grand (ss XI-XII) e Notre-Dame-la-Grande (ss XI-XII). Da arte gótica destaca a catedral de Saint-Pierre (ss XII-XIII).

REXIÓNS

Rexión administrativa de Francia (25.810 km2; 1.640.068 h [1999]). Abrangue os departamentos de Charente, Charente-Maritime, Deux-Sè-vres e Vienne. A súa capital é Poitiers.

GALICIA

Xornalista e escritor. Licenciado en Filosofía e Letras e doutor en Ciencias da Información, impartiu clases de xornalismo na Universidad Complutense de Madrid. Traballou na Axencia EFE en Galicia (1979-1985), onde creou as Efeméridades galegas. Desde 1985, na central de EFE en Madrid, foi xefe de sección de Norteamérica e Caribe na redacción internacional. Publicou O gaiteiro de Soutelo (1977), Diego Antonio de Zernadas y Castro, un precursor del galleguismo (1978), Conversas de Xosé Luís Barreiro Rivas con Xosé M. Rivas Troitiño (1983) e Desinformación y terrorismo: análisis de las conversaciones entre el Gobierno y ETA en Argel (1992).

GALICIA

Político e militar. Pertenceu á Unión Liberal, foi deputado polo distrito de Pontedeume (1858-1865) e pola sección da Coruña (1865-1966), e director xeral de Obras Públicas (1864). Alcanzou o grao de coronel de infantaría e dedicouse aos estudos sobre fabricación de armas e aparatos xeodésicos. Escribiu Descripción de algunos instrumentos de Geodesia y Topografía (1853), Progresos de la Geodesia (1862) e Estudio de fortificación: atrincheramiento de campaña (1864). Foi membro da Real Academia de Ciencias (1862) e foi elixido académico da Real Academia Española (1867), aínda que non chegou a ingresar.

PERSOEIRO

Poeta francés. Escribiu a obra Roman de Troie (1165?), coa que se iniciou a narrativa medieval sobre o tema de Troia.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Santiago de Compostela. Obra de Lucas Ferro Caaveiro (1754-1756), en orixe foi a capela das Angustias, erixida coas esmolas dos devotos. Ten planta central, dominada por unha cúpula de media laranxa, decorada con efectos de claroscuro. A fachada foi deseñada para ser vista desde o alto dado o desnivel que existe con respecto á praza do Obradoiro, polo que a decoración se concentra na parte superior. Sobre a porta ábrese unha fornela coa figura da Piedade e na parte superior o escudo de España. O campanario central atópase encadrado por catro esculturas que aluden ás virtudes: a prudencia, a xustiza, a fortaleza e a temperanza.

1. Acción e efecto de trasnoitar.

2. Noite que se pasa sen durmir.

1. 1. Peixe que pertence ao xénero Salmo, da familia dos salmónidos.

   2. troita común [Salmo trutta fario, Fam dos salmónidos]

      Peixe de río de ata 50 cm de lonxitude cun corpo con forma fusiforme e cabeza forte coa boca rasgada e grande. Entre a aleta dorsal e a aleta caudal dispón dunha aleta adiposa cunha característica mancha vermella no bordo. As aletas peitorais e caudal son moi robustas, as pélvicas e anal pequenas e a aleta caudal escotada nos máis novos, que co tempo termina por ter un bordo posterior truncado ou incluso algo convexo. A cor é variable, normalmente o dorso e os flancos acastañados con manchas negras ou vermellas aureoladas ou non de claro. Adáptase moi ben a multitude de ambientes acuáticos, co requisito de que se trate de augas frías, limpas e ben osixenadas. Aliméntase de invertebrados bentónicos e pequenos insectos. A súa distribución é pola maior parte de Europa, Asia Menor e N de África. Na Península Ibérica habita a totalidade dos ríos do N de Portugal, Galicia, cornixa cantábrica e Pireneos, e só está ausente nos ríos con augas máis contaminadas.

   3. troita mariña/maresa

      1 reo.

2. Peixe de río que foi introducido nalgúns ríos no canto da troita común. Presenta un maior crecemento e resiste mellor as variantes de temperatura; poden atoparse en augas que superen os 18°C, a diferenza da troita común. Habita os tramos baixos dos ríos repoboados e comunmente se cría en piscifactorías. É a principal troita de consumo e a súa carne é moi parecida á do salmón.