"Az" (Contén)

PERSOEIRO

Arquiveiro e editor. Logo de estudar a carreira de Diplomática nas escolas superiores de Oviedo e Madrid, ingresou en 1865 no Arquivo do Ministerio de Gobernación. En 1872 trasladouse ao Arquivo do Reino de Galicia, na Coruña, onde comezou a súa estreita amizade con Manuel Murguía. Desde esta ocupación profundizou na campo da historiografía, baseándose na recollida de documentación tratada de forma sistemática e detallada. Nese proceso de investigación tirou do prelo numerosos estudios con documentación inédita, como Crónica Troyana. Códice gallego del siglo XIV (1900), Fragmentos de un nuevo códice gallego de “Las Partidas” (1910), Documentos gallegos de los siglos XIII al XV (1911) e Documentos gallegos del Archivo Municipal de La Coruña (1915). No eido da investigación lingüística e histórica, cómpre salientar Antiguallas de Galicia. Los nombres de La Coruña (1889), “La fauna en la toponimia gallega” (1912-1913) e De la Guerra de la Independencia en Galicia (1953). Colaborador de diversas...

GALICIA

Escultor. Coñecido como Armando, en 1968 trasladouse a Coimbra, onde comezou a traballar en madeira. A súa obra, dun simbolismo de arraigamento primitivista, resulta unha síntese de clasicismo e romanticismo, aínda que tamén se observan as influencias de escultores españois e europeos do período de entreguerras (1920-1930). Realizou diversas exposicións en Galicia e no estranxeiro, e a súa obra figura en museos e institucións de Italia e Reino Unido (Edimburgo). Destaca da súa obra Movimiento (1997).

GALICIA

Escultor. Coñecido como Florencio de Arboiro, a proposta estética da súa obra vinculouse ao seu arraigamento no medio rural (Pastoreando, 1980), incorporando símbolos relacionados moitas veces con lendas populares (Meiga, 1988-1990). Preferiu empregar materiais de suxerentes formas tomados da natureza e reutilizalos sen apenas transformar. A súa obra, da que destacan Afiador (1980-1982) e Maternidad (1980), está presente en mostras individuais e colectivas en Galicia e España.

PERSOEIRO

Médico. Foi xefe de servizo de Medicina Interna do Hospital Universitario de Val d’Hebrón, membro de diversas comisións ministeriais da especialidade de Medicina Interna e vicepresidente da Sociedad Española de Medicina Interna. Recibiu o Premio José Trueta a la Investigación (1988), o Premio Farreras Valenti da Sociedad Catalana de Medicina Interna e o Premio Janssen-Cilag de investigación biomédica en SIDA.

GALICIA

Pedagoga. Xefa do Departamento de Educación e Acción Cultural do Museo Provincial da Deputación de Lugo, publicou Niños (1991) e Sargadelos, un viejo cuento y una gran realidad (1992).

1. 1. matraz de destilación

      Matraz que no medio do colo ten unha tubuladura inclinada cara a abaixo, por onde se une o refrixerante ao efectuar unha destilación.

   2. matraz de Kitasato/de filtración

      Matraz con forma cónica, de fondo plano e paredes grosas, cunha tubuladura lateral preto do colo, onde se conecta unha liña de baleiro. Emprégase para recoller o filtrado nunha filtración con sución.

   3. matraz de Kjeldahl

      Matraz con forma de pera, de fondo redondo e colo amplo e longo. Emprégase para efectuar dixestións e mineralizacións de substancias.

   4. Recipiente de forma esférica ou troncocónica, de fondo redondo ou plano, cunha ou máis bocas de colo longo ou curto, estreito ou amplo, e xeralmente de vidro, que ten distintos usos no laboratorio.

   5. matraz aforado

      Matraz de forma esférica ou de pera, de fondo plano cunha marca gravada no colo, que corresponde ao volume exacto do matraz. Emprégase sobre todo para preparar solucións de concentración coñecida.

   6. matraz de Claison

      Matraz de destilación de dúas bocas en que a tubuladura está no colo lateral (onde se coloca o termómetro), que xorde paralelamente do colo principal.

2. Arma que consiste nunha barra longa, acabada cunha cabeza cilíndrica ou cuadrangular, que se lanzaba con besta na Idade Media.

PERSOEIRO

Político e escritor, fillo de Antoni Maura i Montaner. Foi membro da Asamblea Nacional Consultiva de M. Primo de Rivera e ministro de Traballo e Prevención no goberno de Aznar (1931). Publicou os estudios históricos Historia crítica del reinado de Alfonso XIII durante su minoridad (1919), Bosquejo histórico de la ditadura (1930) e Vida y reino de Carlos II (1954). Foi membro da Real Academia de la Historia e da Real Academia Española.

PERSOEIRO

Político e escritor, fillo de Antoni Maura i Montaner. Foi deputado por Renovavión Española pola provincia de Pontevedra en 1933 e un habitual comentarista político do diario ABC, desde onde combateu a república, a pesar de que o seu irmán Miguel era ministro da Segunda República Española. Escribiu Raquel (1928), La noche loca (1930) e Eva, indecisa (1932).

PERSOEIRO

Político, fillo de Antoni Maura i Montaner. Deputado por Alacant (1916), defendeu a política maurista. A Ditadura de Primo de Rivera modificou as súas convicións monárquicas e formou parte do primeiro comité revolucionario republicano (1930). Detido despois da sublevación de Jaca, foi ministro da Gobernación do goberno provisional da Segunda República Española, entre abril e outubro de 1931. Tivo que exiliarse durante a Guerra Civil Española (1936-1939). Regresou en 1953 e escribiu Así cayó Alfonso XIII (1962).

GALICIA

Escritora. É autora de numerosas publicacións sobre prosa e poesía españolas dos ss XIX e XX. Especializada na obra de Emilia Pardo Bazán e Rosalía de Castro, publicou La Poesía de Rosalía de Castro (1974), con material recollido na súa tese de doutoramento, Rosalía de Castro y sus sombras (1976) e Rosalía de Castro (1986). Combina as súas colaboracións xornalísticas en La Voz de Galicia coa dirección de diversas coleccións de narrativa nas editoriais Castalia e SM. Na súa obra, de carácter realista, combínanse temas propios do ser humano co misterio, o amor e a morte. O avance da acción sempre acontece na mente dos personaxes, de aí a importancia da perspectiva e da psicoloxía que a autora utiliza como recurso fundamental. Publicou Cándida, otra vez (Premio Ámbito Literario 1979), Al otro lado (Premio Novelas y Cuentos 1980), Plantar un árbol (Premio Gabriel Sijé 1981), Ensayo de comedia (Premio Hucha de Oro 1982),...

1. Arma antiga e contundente que consistía nun bastón, xeralmente de ferro, que contaba cun extremo groso e pesado, e ás veces con prominencias aguzadas, co que se golpea, e outro extremo máis estreito polo que se agarra.

2. 1. Instrumento constituído xeralmente por un pau e unha peza redonda e dura nun dos extremos, con forma semellante á dun martelo, e que se emprega en diferentes oficios para machucar, dobrar ou aplanar algunha cousa.

   2. Utensilio que consiste nun pau cunha parte grosa nun dos seus extremos, que se usa para mazar ou espadelar o liño e outros cereais.

   3. Instrumento que consiste nun pau rematado nunha peza máis gorda e arredondada nun dos seus extremos, e que se emprega para mazar o leite e separarlle a manteiga.

   4. Martelo grande composto dunha peza de ferro de sección octogonal e lixeiramente afiada e dun mango delgado e longo que se emprega para picar a pedra.

   5. Martelo grande de madeira ou de ferro.

   6. Peza dos martelos mecánicos que consiste nun bloque pesado de madeira ou de ferro que, guiada por dous raís, se deixa caer sobre unha estaca para clavala.

3. Elemento composto por unha peza de forma esférica, cun mango, xeralmente forrada de pel ou dalgún tipo de tea, que se emprega para tocar o bombo.

4. Insignia que consiste nun bastón coa parte superior de ouro ou de prata, que portan os maceiros en determinados actos de grande solemnidade diante de altos cargos políticos.

5. ...

1. 1. Froito comestible da maceira de tipo pomo. Ten forma esferoidal ou máis ou menos redondeada, cun diámetro comprendido entre os 3 e os 10 cm, de carne branca e pel fina de cor amarela, verde ou vermella. É comestible, de sabor máis ou menos acedo e a partir dela obtense a sidra e outras bebidas. Recibe diversos nomes segundo a súa cor, dimensións ou sabor. Consérvase moi ben e ten propiedades laxantes.

   2. mazá ceboleira AGR

      ariedade de mazá agridoce de maduración serodia e de cor amarela ou rubia.

2. Mazá de ouro que Éride (a Discordia) propuxo como premio para a máis fermosa das deusas. A decisión correspondeulle a Paris, que debía elexir entre Atenea, Hera e Afrodita. Esta última ofreceulle o amor de Helena e Paris escolleuna como a máis fermosa. A partír deste xuízo orixinouse a Guerra de Troia.

3. barriga da perna.

4. noz.

1. mazadoiro.

2. mazadoira.

1. de mazar.

2. Que é ou se mostra excesivamente canso.