"Alón" (Contén)

PERSOEIRO

Relixioso franciscano. Superior do convento de Santo Antonio da Pobra do Deán, en 1502 acompañou ás Indias o comendador frei Nicolás de Ovando e converteuse no primeiro misioneiro galego nos territorios americanos. En 1511 volveu á Península Ibérica para informar o Consello Real sobre o beneficio das encomendas, feito que provocou o seu enfrontamento con frei Bartolomé de Las Casas. En 1512 volveu a América xunto con corenta relixiosos para continuar o apostolado.

PERSOEIRO

Duque de Aragón, suposto fillo de Fernando o Católico. Carlos I enviouno a Nueva España como oficial real. Ocupou o cargo de tesoureiro antes de exercer como gobernador de México trala morte de Marcos Aguilar (1527). Compartiu o cargo con Gonzalo de Sandoval ata a chegada dunha real orde na que se dispuña que gobernase en solitario. Cesou no seu cargo trala instalación da primeira audiencia en decembro de 1528.

GALICIA

Realizador de televisión. Profesor de Comunicación Audiovisual e Publicidade na Universidade de Vigo, xefe de realización e edición de informativos e deportes da TVG e coordinador do departamento creativo de deseño gráfico da TVG. Licenciouse en Xornalismo na Universidade de Santiago de Compostela (1995) e doutorouse en Comunicación Audiovisual na Universidad Complutense de Madrid (2000). Ademais da realización de diferentes eventos electorais, informativos, musicais e deportivos, encargouse da produción publicitaria da TVG, da Radio Galega, do grupo R, e da firma de moda Roberto Verino. Galardoado cos premios Op-Art ao mellor programa da TVG por A tumba aberta (1987); TP ao mellor programa musical por A toda máquina (1988); e Agapi á mellor produción de televisión por Chambo.

GALICIA

Mestre de cantería. Traballou, entre outras obras, na restauración dos claustros da catedral de Mondoñedo (1620) e na reforma da capela maior da igrexa de Santa Marta de Ortigueira (1621).

GALICIA

Historiador e comerciante. Formado no seminario de Ourense, foi mestre na escola de Sampaio, para despois dedicarse ao comercio. Exerceu como cronista da cidade de Ourense e presidente da Asociación da Prensa e do Orfeón ourensán. Foi un dos fundadores do Museo Arqueolóxico Provincial e conservador do mesmo, vogal da xunta de goberno da Escola Provincial de Artes e Oficios e da xunta de protección da infancia e da instrución pública. Foi deputado provincial por Viana do Bolo (1904) e polo Barco de Valdeorras (1904), e un dos representantes da cidade de Ourense no comité organizador do Congreso Gallego-Americano (1909). Colaborou en varias publicacións e escribiu, entre outras obras, El río Limia y sus contornos (1879), Armas de Orense (1891), Guerra hispanolusitana (1893), El Pontificado gallego: crónica de los obispos de Ourense (1897), Los judíos en Orense (1904) e Orensanos ilustres (1916). Foi membro correspondente da Real Academia...

GALICIA

Artista plástico. Estudiou belas artes na Universidade de Vigo (1997). Dende 1995 realizou exposicións individuais e colectivas de pintura e gravado. Polo seu primeiro traballo como ilustrador Onde perdeu Lúa a risa?, de M. Sánchez Moreiras (2001), recibiu o Premio Nacional Ilustración de Libros Infantiles y Juveniles 2002.

PERSOEIRO

Bispo de Ávila (1445), arcebispo de Sevilla (1453) e arcebispo de Santiago de Compostela (1460-1463). Arcediano do Salnés, participou nas loitas civís castelás. En 1460 permutou a súa praza de arcebispo de Sevilla co seu sobriño, elixido arcebispo de Santiago. Na sé compostelá enfrontouse ao conde de Trastámara e tivo que someter a diocese, pola forza, á súa autoridade. No 1462 organizou a recepción de peregrinos nos mosteiros de San Francisco e San Domingos. Malia a resistencia do seu sobriño, volveu a Sevilla en 1463.

PERSOEIRO

Arcebispo de Santiago de Compostela (1464-1506), sobriño de Alonso I Fonseca. Retido en Noia por Bernal Yáñez (1465), durante o seu cativerio a cidade e a sé de Santiago foron conquistadas. Trala súa liberación estableceuse en Redondela e volveu a Santiago a mediados de 1469, onde liberou boa parte das posesións do arcebispado que permanecían en mans dos Irmandiños, coa axuda de Xoán Pimentel e Pedro Álvarez de Soutomaior. Enfrontouse coa nobreza galega polas posesións das vilas de Pontevedra, Noia e Padrón e diversas fortalezas, pero foi derrotado e cercado en Santiago mentres P. Álvarez de Soutomaior despoxou o arcebispado dos señoríos de Padrón, Fisterra, Muxía e Malpica, e das vilas de Pontevedra, Vigo e Redondela. Partidario de Isabel de Castela, co apoio dos Reis Católicos recuperou boa parte das vilas que foran usurpadas polos nobres. Dende o comezo da conquista de Granada foi gobernador de Castela (1491). Acompañou á infanta Catalina a Inglaterra (1501) para a súa voda con Arturo,...

GALICIA

Arcebispo de Santiago (1508-1524) e de Toledo (1524-1534), fillo de Alonso II Fonseca e de María de Ulloa, condesa de Monterrei. Estudiou en Salamanca e foi cóengo de Santiago e de Cornado. Fundou en 1519 o Colexio de Santiago en Salamanca para acoller, entre outros, a clérigos galegos que ían estudar á Universidade de Salamanca. En 1522 fundou un pequeno colexio de teoloxía en Santiago de Compostela, onde xa existía un Colexio de Gramática desde 1501; en 1525 solicitou do Papa Clemente VII a bula de fundación para un novo colexio en Santiago de Compostela, que puidera ter o alcance dos Colexios-Universidade, como o de Alcalá de Henares, sostido con todas as rendas reunidas dos dous colexios existentes en Santiago e outras novas que Fonseca propoñía. A autorización papal mediante bula de 15 de marzo de 1526 posibilitou a creación da Universidade de Santiago de Compostela. No seu testamento de 1531 estableceu todos os detalles da creación e construción do colexio Santiago Alfeo, tamén coñecido...

MACIZO

Macizo montañoso de Guinea, formado por un friso paleozoico recuberto, no O, por altiplanos fragmentados por fallas e por vales, que descenden cara ao SO. Culmina no Loura (1.537 m).

PERSOEIRO

Bispo de Ourense (1769-1775). Doutor en Teoloxía pola Universidad de Salamanca, onde foi catedrático de Filosofía. Foi autor da Oración fúnebre en las solemnes exequias que la Universidad de Oviedo consagró el día 27 de noviembre de 1764 a la inmortal memoria de Fray Benito Jerónimo Feijoo y Montenegro (1765).

GALICIA

Pintora. Formouse no Círculo de Bellas Artes e na Escuela de Bellas Artes de San Fernando (1949-1950) e permaneceu durante dous meses na Academia Española de Roma en 1957. Entre 1959 e 1961 volveu á Escola de San Fernando como alumna libre de pintura mural. Neste eido realizou un mural para a aula magna e un panel cerámico na facultade de Ciencias de Santiago e un mural para o Instituto San Tomé de Vigo. As súas primeiras composicións recibiron a influencia do cubismo pero posteriormente encadrouse na corrente neofigurativa da pintura española e, co paso do tempo volveuse expresionista. Mantivo unha preocupación pola textura da materia e pola luz que a levou ao emprego de veladuras. Realizou bodegóns, paisaxes, que en poucas ocasións foron reais, e retratos imaxinarios nos que mostrou o dominio do debuxo. Entre outras obras cómpre destacar Retrato de miña nai (1969), A vella dama (1969), Retrato de Bertrand Russell (1970) e Retrato de J. L. Aranguren...

1. Cinta de pasamanería feita de diferentes tecidos, como seda ou fíos de ouro e prata, que serve para adornar vestidos.

2. Insignia ou distintivo de tea que levaban no brazo os militares ou calquera forza organizada militarmente e que serve para diferenciar a súa graduación, ou distinguir entre as diferentes clases de exército.

1. Unidade inglesa de capacidade que equivale a 4,54596 litros.

2. Unidade estadounidense de capacidade que equivale a 3,78542 litros.

PERSOEIRO

Político cubano. Simpatizante dos rebeldes de Yara durante a Guerra dos Dez Anos (1868-1878), foi confinado na illa de Pinos ata a sinatura da Paz de Zanjón (1878). En 1881 fundou o Partido Liberal Autonomista e, desde xaneiro de 1898, ocupou a presidencia do goberno autonómico, que deixou tras facerse cargo os EE UU do goberno da illa (1899).