"Gad" (Contén)

GALICIA

Avogado e poeta. Licenciado en Dereito pola Universidad de Valladolid, residiu ata os dez anos na súa vila natal e logo en Ourense, Palencia e Valladolid. En 1928 regresou a Córgomo e exerceu como avogado no Barco de Valdeorras, á vez que comezou a colaborar con artigos e poemas no xornal Heraldo Orensano co pseudónimo Corgomófilo. Na Guerra Civil española trasladouse a Valladolid, logo a Portugal e a Francia, para máis tarde chegar á zona republicana española na que permaneceu ata a fin da guerra. En xullo de 1939 exiliouse a Guadalajara (México), onde traballou a prol da cultura galega promovendo diversas iniciativas, como a fundación da revista Vieiros, con Luís Soto e Carlos Velo, a fundación do Padroado da Cultura Galega, a Irmandade Galeguista ou o Ateneo de Galicia; ademais colaborou nos xornais Galicia, Heraldo de Galicia, Nova Galicia e Opinión Gallega. Tralo seu pasamento, as súas cinsas foron trasladadas a Córgomo o 12 de xullo de 1987. Como poeta deu ao prelo Bebedeira (1934),...

GALICIA

Militar e escritor. Estudiou humanidades no seminario diocesano da súa vila natal e fixo carreira militar na que acadou o grao de capitán do VIIº Rexemento de Navarra na Terceira Guerra Carlista. En 1872 sufriu cadea no castelo de Santo Antón da Coruña e, posteriormente, exiliouse a Francia e Cuba, onde formou parte do consello de redacción da revista Follas Novas, na que inseriu colaboracións en castelán centradas en temas sociais e políticos e en figuras sobranceiras da historia de Galicia. Nesa mesma publicación deu a coñecer a novela A Besta! asinada co pseudónimo Xan de Masma. A obra publicouse por entregas entre o 29 de xaneiro e o 24 de decembro de 1899, a primeira parte, e entre o 7 de xaneiro de 1900 e o 30 de decembro dese mesmo ano, a segunda. Consta de catro partes: dúas pseudoensaísticas, o prólogo e o epílogo, nas que teoriza sobre o naturalismo incorporando postulados de Émile Zola e seus propios sobre o tema; e dúas propiamente narrativas, a primeira composta por catorce...

PERSOEIRO

Ciclista. Coñecido como Perico Delgado, en 1982 debutou na categoría profesional. En 1985 gañou a Vuelta a España e acadou o sexto posto do Tour de Francia. Esta última proba converteuse no seu principal obxectivo: en 1987 clasificouse no segundo posto e en 1988 conseguiu o triunfo na clasificación xeral. En 1989 foi terceiro no Tour e gañou a Vuelta a España. A partir de 1991 converteuse en gregario de Miguel Indurain, a quen axudou na conquista das súas catro primeiras vitorias no Tour de Francia e nas dúas do Giro de Italia. Retirouse da práctica do ciclismo de competición en 1994 e dende entón dedicouse a labores de comentarista en radio e televisión.

GALICIA

Topógrafo. Estudiou no convento dos Salesianos en Santander e foi correspondente de La Región na Rúa. Promoveu e fundou a asociación cutural e deportiva da Rúa Os cigurros. Publicou O neno mentirán e o lobo (1972).

PERSOEIRO

Escultor. Segundo unha inscrición, foi un dos autores do retablo maior da colexiata de Xunqueira de Ambía, no que empregou columna de balaústres, xunto co escultor flamengo Juanín, identificado por algúns historiadores con Cornielles de Holanda, e co pintor Pedro Bello.

PERSOEIRO

Profesor. Licenciado en Ciencias Económicas pola Universidad Complutense de Madrid (1973), foi profesor na facultade de Filosofía e Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela, nos CEFOCOPs da Xunta de Galicia, no Movimiento de Renovación Pedagógica y Acción Educativa de Madrid, no Programa Nacional de Especialización del Profesorado de EGB da UNED (1975-1982) e no ICE da Universidade de Santiago de Compostela (1975-1985). Dentro das ciencias da educación, o seu labor centrouse na expresión plástica, na psicoloxía evolutiva da expresión, na percepción visual, no deseño e na composición, na organización e secuenciación curricular, na didáctica de museos e na imaxe e medios de comunicación. Participou na confección e redacción de programas e unidades didácticas do ministerio de Educación e da Xunta de Galicia. Colaborador en Acción Educativa, Cuadernos de Pedagogía e na Enciclopedia de la Pedagogía, entre as súas obras, destacan El origen de la expresión...

GALICIA

Pintor. Pintou, entre outras obras, o retablo colateral de Santa María a Nai na igrexa de Santiago de Allariz (1633).

PERSOEIRO

Entallador. Activo en Santiago de Compostela entre 1600 e 1631. En 1600 fabricou unha custodia para o altar maior da igrexa do convento de Santa Clara e en 1606 encomendóuselle a confección do retablo da igrexa de Santa María de Beán (Ordes), no que empregou columnas cos fustes de forma helicoidal. As imaxes foron realizadas por Gregorio Español. En 1611 entallou, en colaboración con Francisco de Bran, o retablo da parroquia de Santa María de Arcos da Condesa (Caldas de Reis), e en 1615 o retablo da igrexa maior de Muros (1615). En 1618 fixo o retablo de Santa María a Nova de Noia para acoller a imaxe da súa patrona; e a freguesía de Santa María do Camiño de Santiago de Compostela encomendoulle outro retablo de dous corpos, adornado con esculturas de Pedro Suárez. En 1624 contratou co convento de San Francisco da Coruña a elaboración dun cadeirado de coro adornado con esmaltes e táboas con relevos. Para San Pedro de Campañó (Pontevedra) fixo en 1631 un retablo, no que debían colocarse varias...

PERSOEIRO

Militar e político portugués. Director xeral do secretariado de Aviação Civil (1944-1958), en 1945 fundou os Transportes Aéreos Portugueses (TAP) e creou as primeiras liñas aéreas que comunicaban con Angola e Moçambique, coñecidas como Linha Imperial. No ano 1952 foi destinado a Washington como agregado militar e representante na OTAN. Regresou a Portugal e en 1958 presentouse como candidato independente ás eleccións presidenciais, que gañou o candidato oficial salazarista. Tralas eleccións exiliouse ao Brasil onde entrou en contacto con núcleos de oposición portugueses en América Latina. En 1964 instalouse en Alxer e asumiu a xefatura da Junta Revolucionária Portuguesa, órgano directivo da Frente Patriótica de Libertação Nacional, que agrupaba as distintas correntes de oposición a Salazar. Tras acudir a unha cita con membros do exército en Badajoz, o 13 de febreiro de 1965, déuselle por desaparecido; o seu corpo localizouse dous meses máis tarde preto da fronteira hispano-portuguesa....

PERSOEIRO

Xeólogo e historiador portugués. Formouse na Escola Politécnica (1835) e na Escola do Exército (1855). Foi vicepresidente do Congreso Internacional de Antropoloxía e Arqueoloxía Prehistóricas (1880), no que presentou o relatorio “La grotte de Furninha à Peniche” (A gruta de Furninha en Peniche) co que defendeu a tese do canibalismo dos homes que habitaron o lugar no Neolítico. Colaborou con C. Ribeiro e P. Choffat na Carta Xeolóxica de Portugal. Foi vicepresidente do Comité Internacional de Nomenclatura Xeolóxica. Os seus principais traballos científicos e publicacións foron recollidos por P. Choffat na obra Notice nécrologique sur J. F. Nery Delgado, 1835-1908 (Noticia necrolóxica sobre J. F. Nery Delgado, 1835-1908).

PERSOEIRO

Político e eclesiástico salvadoreño. Dirixiu a primeira rebelión contra España en 1811 e interveu na proclamación da independencia de América Central en 1821. No ano 1823 presidiu a Asemblea Xeral Constituínte das Provincias Unidas de América Central.

1. de desabrigar ou desabrigarse.

2. Aplícase a un lugar exposto ás inclemencias do tempo.

1. de desafogar ou desafogarse.

2. Que dispón de suficiente espazo libre ou capacidade.

3. Que carece de problemas económicos.

1. de desapegar ou desapegarse.

2. desapegadizo.