"qu" (Contén)

1. Calidade de equivalente.

2. Forma que se corresponde exacta ou aproximadamente con outra doutra lingua diferente. Non deben confundirse os termos voces sinónimas e voces equivalentes: os sinónimos pertencen a unha mesma lingua e son, na maioría dos casos, intercambiables entre si, mentres que no caso das equivalencias se refiren aos mesmos termos en dúas ou máis linguas e non son intercambiables nun contexto determinado. Así, por exemplo, a voz galega chapeo ten como equivalencias a portuguesa chapeu, a catalá capell, a castelá sombrero, a francesa chapeau, a italiana cappello, a inglesa hat e a alemana hut.

3. Confusión entre dúas ou máis realizacións fonemáticas que teñen, polo menos, un trazo distintivo común, de punto ou de modo de articulación, e que explican algunhas evolucións diacrónicas anómalas. Así, por exemplo, nas líquidas fórmanse equivalencias entre /r/ e /l/, xeralmente por disimilación, en casos como lat CALAMĔLLU > caramelo, LĪLĬU > lirio, LŎCĀLE > logal > logar > lugar ou PARABŎLA > paravra > palavra > palabra; ou tamén hai equivalencia, neste caso sincrónica, entre /b/ e /g/, en casos como VŎMĬTĀRE > vomitar > popular gomitar.

4. Relación de igualdade funcional que, segundo Bally, se dá entre dous ou máis membros oracionais que poden intercambiarse a causa da súa función común, sen que os seus valores semánticos e estilísticos sexan necesariamente idénticos, e que é sempre viable dentro dun contexto determinado. Deste xeito, hai equivalencia entre [A poboación] viguesa, de Vigo, que hai en Vigo. OBS: Tamén se denomina concorrencia.

5. Relación binaria entre os elementos dun conxunto que permite establecer unha clasificación destes elementos de tal maneira que quede cada un nunha clase, chamada de equivalencia, e estas clases non teñan ningún elemento común. Para que unha relación sexa de equivalencia ten que ser reflexiva, simétrica e transitiva. Son equivalentes dous elementos que pertencen á mesma clase. O conxunto das clases de equivalencia chámase conxunto cociente do conxunto de partida C para esta relación R, e escríbese C/R.

1. Que ou o que equivale ou posúe o mesmo valor ou características.

2. Aplícase á figura ou ao corpo que ten a mesma área ou o mesmo volume pero unha forma diferente á doutro.

3. Tributo establecido por Filipe V en València (1717) e Aragón (1718) como imposto directo e único sobre a riqueza. Considerado equivalente ao conxunto de tributos e rendas provinciais aos que estaba sometida Castela, conservouse ata a reforma tributaria de 1845.

4. Auga que queda adherida ás partículas do solo despois dunha centrifugación de mil veces a aceleración da gravidade.

5. Peso en gramos do elemento ou composto liberado electroliticamente polo paso dun coulomb cunha eficiencia de corrente do 100%. É igual ao equivalente gramo dividido por 96.487.

6. Peso en gramos dunha substancia que libera ou se combina cun mol de protóns, en caso de reaccións ácido base, ou cun mol de electróns, no caso de reaccións redox.

7. Factor que relaciona as unidades caloríficas e as unidades mecánicas da enerxía. A súa determinación cuantitativa fíxoa Joule empregando un calorímetro que contén unha masa de auga, dentro do que pode xirar un sistema de paletas ao redor dun eixe. Este sistema acciónase por un corpo que cae dunha certa altura. O traballo efectuado polo corpo na caída emprégase en axitar a auga e convértese en enerxía calorífica. Así resulta que 1 caloría=4,186 joules, ou ben, 1 kcal=427,1 kpm.

1. Acción de equivocar ou equivocarse.

2. Cousa feita de forma desacertada.

1. Facer que alguén considere verdadeira ou apropiada unha cousa en lugar doutra e viceversa.

2. Tomar por bo ou xulgar como correcto algo que non o é e viceversa.

1. Calidade de equívoco.

2. Carácter en virtude do que un concepto se aplica en dous sentidos distintos. Oposta á univocidade, a medio camino entre ambas está a analoxía.

1. Que é susceptible de ser interpretado de dúas ou máis maneiras diferentes.

2. Que provoca sospeitas polo seu comportamento ou intencións.

3. Interpretación incorrecta dun feito que provoca confusión.

4. 1. Palabra ou expresión que pode ser entendida ou interpretada de dúas ou máis maneiras diferentes.

   2. Figura retórica que vén determinada polo xogo homofónico da identidade formal dun termo repetido, empregado con diferentes significados. Tamén se denomina aequivocatio.

1. Cadro dun taboleiro do xogo de xadrez ou de damas.

2. Figura ou división cadrada semellante á dun taboleiro de xadrez ou damas.

3. Cada unha das divisións cadradas do escudo, en esmaltes alternos.

1. Que está dividido en cadros coma os do taboleiro de xadrez.

2. 1. Aplícase ao escudo co campo dividido por dous trazos verticais e tres horizontais, formando doce cadrados con esmaltes alternos, coma nun taboleiro de xadrez, e que se denominan puntos.

   2. Aplícase ás pezas ou figuras do escudo que están divididas en escaques. A diferencia das componadas -en que alternan un metal e unha cor nunha soa tira-, as pezas escaqueadas teñen que ter polo menos dúas disposicións.

PUBLICACIÓNS

Publicación aparecida en Santiago de Compostela a partir de decembro de 1990. Subtitulouse “Revista bimestral de xadrez”.

PERSOEIRO

Eclesiástico e político. Foi cóengo de Zaragoza (1767-1789) e preceptor do futuro Fernando VII. Interveu nas negociacións que levaron á abdicación de Fernando VII (1808) e nas que o liberaron (1814). Membro do consello de Estado, perdeu pronto o favor do rei e foi desterrado.

PERSOEIRO

Artista plástico. Licenciado en Belas Artes pola facultade de San Jordi de Barcelona, ampliou estudios coas bolsas da Generalitat de Catalunya e da Fundació Amigó-Cuyás. As súas obras, baseadas na investigación e na experimentación, abranguen a reprodución gráfica, o debuxo, os elementos pretecnolóxicos como as cámaras escuras, a fotografía e a pintura -na que ademais dos produtos tradicionais empregou novos procedementos baseados en produtos naturais ou compoñentes químicos-.