"Fernán" (Contén)

1. Apelido de orixe patronímica moi frecuente en toda a Península. Procede do nome persoal de orixe xermánica Fernando + o sufixo patronímico -ez/es (‘fillo de Fernando’); de aí que fose moi frecuente tamén a forma Fernandes.

2. Liñaxe que se estableceu en diversos lugares de Galicia como Arcos (Chantada), Rubián (Bóveda) ou A Fórnea (Trabada). Uníuse por enlaces matrimoniais a outras familias nobres, feito que deu orixe a novas estirpes, como Fernández de Biedma, Fernández de Boán, Fernández de Carrigueiros, Fernández de Castro, Fernández do Casal, Fernández de Temes, Fernández da Costa, Fernández de Estoa, Fernández de Estrada, Fernández Fole, Fernández Guixo, Fernández Barbeito, Fernández de Lugo, Fernández de Mañente, Fernández de Miranda, Fernández de Muras, Fernández de Mourillón, Fernández de Noguerol, Fernández de Parga, Fernández de Porto de Pedre, Fernández de Sandoval, Fernández das Seixas, Fernández de Senra, Fernández de Soutomaior ou Fernández de Traba. As súas armas traen un escudo partido: primeira partición, en campo de azul, cun castelo, de ouro; segunda partición, en campo de ouro, cun león rampante, de goles. Outra rama leva, en campo de azul, un castelo de prata, aclarado...

GALICIA

Escritor. Realizou estudios de maxisterio e dereito e posteriormente residiu en Venezuela ata 1972. De regreso a Galicia, foi mestre en Ortigueira e colaborou en distintas publicacións, como Dorna ou Encrucillada. Publicou os poemarios Poemas gallegos. Inquietudes, hallazgos y otros poemas (1976) e Escolma de poemas. Espigueo lírico (1990).

PERSOEIRO

Arquitecto. Catedrático na Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid. Membro de El Paso, a súa obra sitúase na tradición de F. Lloyd Wright e A. Aalto. Realizou xunto con J. L. Fernández del Amo a biblioteca do Instituto de Cultura Hispánica (1966-1977), e, no ámbito da rehabilitación, a remodelación do antigo hospital de San Carlos para a creación do Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. Director do Instituto de Conservación y Restauración de Bienes Culturales, publicou diversos ensaios, como La crisis de la arquitectura española (1972). Dende 1989 pertenceu á Real Academia de Bellas Artes de San Fernando.

GALICIA

Médico e político. Licenciado en Medicina e Cirurxía pola Universidade de Santiago de Compostela, foi profesor axudante da cátedra de Cirurxía e, posteriormente, doutorouse na Universidad de Salamanca e ampliou estudios en Madrid, Barcelona, Viena, Londres, París e Lyon. Foi presidente da Sociedade de Cirurxía de Galicia e da Academia Médico-Quirúrxica de Santiago de Compostela. Fundou e dirixiu o Instituto Policlínico A Rosaleda e foi Xefe do Servicio de Cirurxía no ambulatorio Concepción Arenal de Santiago de Compostela. Foi un dos fundadores, nos anos setenta, do Partido Popular de Galicia, e formou parte do colectivo Realidade Galega. Candidato á presidencia da Xunta de Galicia por Alianza Popular nas primeiras eleccións autonómicas de 1981, ocupou o cargo ata 1987. Na lexislatura 1994-1999 foi elixido eurodeputado polo Partido Popular, ocupándose da presidencia da Comisión para a reunificación de Alemaña e da Comisión de Exteriores e da vicepresidencia da delegación de América do Sur....

PERSOEIRO

Escritor. Autor de artigos sobre historia política moderna e as súas relacións co pensamento e a literatura. Entre outras obras, publicou Vida y obra de Ángel Ganivet (1925), En torno al 98 (1948) e Historia política de la España contemporánea (1956). Foi membro da Academia Española e da Academia de la Historia.

GALICIA

Pintor e profesor. Coñecido como Almuíña, especializouse en historia e cursou estudios de debuxo na Escola de Artes e Oficios de Ourense (1956), na que obtivo o primeiro premio na modalidade de debuxo ao natural. Realizou estudios sobre actividade artística aplicada á dirección plástica en Francia (1975). A súa obra destaca polo tratamento lumínico, partiu do fauvismo para chegar a unha visión particular do neoimpresionismo. Cultivou a paisaxe, a mariña, o bodegón e as maternidades. Membro fundador do colectivo Mestres Pintores, recibiu o Primeiro Premio Provincial de Pintura ao Óleo e o Segundo Premio de Acuarela (1954).

GALICIA

Historiador e comerciante. Formado no seminario de Ourense, foi mestre na escola de Sampaio, para despois dedicarse ao comercio. Exerceu como cronista da cidade de Ourense e presidente da Asociación da Prensa e do Orfeón ourensán. Foi un dos fundadores do Museo Arqueolóxico Provincial e conservador do mesmo, vogal da xunta de goberno da Escola Provincial de Artes e Oficios e da xunta de protección da infancia e da instrución pública. Foi deputado provincial por Viana do Bolo (1904) e polo Barco de Valdeorras (1904), e un dos representantes da cidade de Ourense no comité organizador do Congreso Gallego-Americano (1909). Colaborou en varias publicacións e escribiu, entre outras obras, El río Limia y sus contornos (1879), Armas de Orense (1891), Guerra hispanolusitana (1893), El Pontificado gallego: crónica de los obispos de Ourense (1897), Los judíos en Orense (1904) e Orensanos ilustres (1916). Foi membro correspondente da Real Academia...

GALICIA

Artista plástico. Estudiou belas artes na Universidade de Vigo (1997). Dende 1995 realizou exposicións individuais e colectivas de pintura e gravado. Polo seu primeiro traballo como ilustrador Onde perdeu Lúa a risa?, de M. Sánchez Moreiras (2001), recibiu o Premio Nacional Ilustración de Libros Infantiles y Juveniles 2002.

GALICIA

Político, marqués de Loureda. Adquiriu o pazo de Loureda e propiedades vinculadas a el e mantivo negocios na cidade da Coruña. Foi elixido deputado en 1871 polo distrito de Carballo, polo de Carral (1872) e polo distrito da Coruña (1881-1903).

PERSOEIRO

Pintor. Adoptou o nome de Dionisio Fierros, apelido de seu pai. En 1841 comezou de aprendiz de xastre no obradoiro do seu tío e despois traballou como mordomo ao servizo do marqúes de San Adrián, don José de Mangallón, onde comezou a súa andaina pictórica ao dedicarse a copiar a colección do marqués. Este introduciuno en 1842 no obradoiro de José de Madrazo. En 1844 ingresou no taller de Federico de Madrazo e completou a súa formación coa asistencia á Real Academia de Bellas Artes de San Fernando e ao Museo del Prado. En 1855 trasladouse a Santiago de Compostela, onde comezou a pintar cadros costumistas. Foi o primeiro pintor que recreou nun lenzo as escenas populares. Durante os tres anos que pasou en Santiago realizou obras de xénero, como Una romería en los alrededores de Santiago e De ruada, que presentou na Exposición Agrícola e Industrial de Santiago (1858), na que obtivo unha medalla, e na Exposición Nacional de 1860, na que obtivo a medalla de primeira...

PERSOEIRO

Diseñadora e empresaria. Coñecida como Kina Fernández, tras residir en París, onde traballou no mundo da moda, instalouse na Coruña, cidade na que abriu un pequeno taller e unha tenda; pouco despois creou a marca Kina Fernández. Posúe fábrica na Coruña e tendas en Europa, América, Asia e Oriente Próximo. Recibiu a Medalla Castelao (1999).

GALICIA

Escritor. Coñecido como Manuel Forcadela, doutorouse na facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela (1992). Profesor de lingua e literatura galegas, colabora en distintas publicacións (Dorna, A Nosa Terra, Nordés, Clave Orión, A trabe de ouro, Coordenadas). No eido da creación dramática é autor dun texto, A pedra do tempo (ou Santiago, Santiago), publicado na Revista Galega de Teatro en 1997, e que deu lugar a un espectáculo homónimo creado pola compañía de monicreques Tanxarina en 1993. Publicou no ámbito do ensaio, tradución, poesía, narrativa e crítica literaria. Da súa produción destaca Ferida acústica de río (Premio Celso Emilio Ferreiro 1981), O regreso das ninfas (1985), O varredor de outono (Premio Leliadoura 1987), A harpa e a terra. Unha visión da poesía lírica de Eduardo Pondal (1988), Sangue sobre a neve (1990), Paisaxe con muller e barco (Premio Manuel...

GALICIA

Músico, compositor e director. Iniciou os estudios musicais en Ribadeo e posteriormente ingresou na sección de música do Rexemento de Infantería Isabel a Católica da Coruña. Afamado gaiteiro, foi membro e director do coro Cantigas da Terra, dirixiu a banda La Lira de Ribadeo, a Banda Municipal de Betanzos, a coral Polifónica El Eco, a coral Follas Novas e a Masa Coral Cacereña. Autor de zarzuelas, pezas para voz e piano, coro e bandas, da súa produción destacan Estampas brigantinas, Betanzos, Vendimia betancera, A festa da malla, Suite bergantiñana, Salaios, Sabela e A Virxe do Cristal. Membro correspondente da Real Academia de Bellas Artes Nuestra Señora del Rosario.

GALICIA

Poeta. Exerceu a medicina e foi un dos precursores da poesía en galego. Colaborador en distintas publicacións da época, publicou no xornal El País o poema “Para min non hai consolo” (1858) e foi premiado nos Xogos Florais de Pontevedra en 1861 por “A noite de San Xoán”.

PERSOEIRO

Violinista e director de orquestra. Profesor do Royal College de Londres e director titular da Orquesta Sinfónica de Madrid, actuou por Europa e América. Da súa produción destaca Memorias (1863-1903) (1963).

GALICIA

Xornalista. Doutor en Dereito e catedrático emérito de Xornalismo da Universidade de Vigo. Foi decano da facultade de Xornalismo da Universidad de La Laguna (Tenerife) e de Ciencias Sociais da Universidade de Vigo. Foi director dos diarios Segre, de Lleida, e Diario Regional, de Valladolid; dos semanarios La Actualidad Española, de Madrid, e Mundo Internacional, de Barcelona; e da axencia Europa Press de Madrid. Foi profesor na Escola de Periodismo do CIC de Barcelona, da facultade de Periodismo da Universidad de Navarra e do Instituto de Estudios Superiores de la Empresa (IESE) de Barcelona. Publicou, entre outros libros, La libertad de prensa en España (1971), Información y mentira (1997) e Cuestiones de teoría general de la comunicación (2001). Foi galardoado co premio da Asociación de Periodistas de Galicia (2000), da Asociación da Prensa de Vigo (2000) e co Premio Nacional Rafael Calvo Serer (2001).

PERSOEIRO

Pintor e escultor. Comezou a pintar en León, onde realizou a súa primeira exposición individual na Deputación. En 1940 trasladouse a Madrid, onde estudiou naútica, ao tempo que asistía, por libre, á Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, ao Círculo de Bellas Artes e, entre outros, ao taller de D. Vázquez Díaz. En 1944 trasladouse a Barcelona, onde coñeceu o informalismo. Compaxinou o seu labor artístico coa profesión de mariño mercante. En 1950 trasladouse á Coruña, onde foi profesor de debuxo (1963). Foi catedrático de Dereito Marítimo (1966) na Escola Superior da Mariña Civil, da que tamén foi director (1968). Traballou o gran formato, a pintura de cabalete e o linóleo, e cultivou o retrato, o bodegón e a paisaxe, mais os seus temas predominantes foron o mar e a muller. As súas obras de temática relixosa amosan un carácter místico que, co emprego dos canons alongados, evocan a El Greco; as paisaxes e bodegóns mostran o coñecemento das vangardas e neles destaca a ambientación esceanográfica...

PERSOEIRO

Pintor e debuxante. A súa obra abrangue debuxos, pinturas e obras tridimensionais. Nas súas creacións amósase como un artista de poética antiburguesa, porque escapa do teutolóxico e gusta de representar a morte, e clásica porque busca a simetría e a orde. Representa as súas figuras cunha mestura de acidez e tenrura. Colaborou en publicacións como El Europeo e Luzes de Galicia, e ilustrou obras como Canciones para interpretar con maracas (1990), Los Porqués del País de las Tentaciones (1996) e Que venimos del mono (1997). Realizou diversas exposicións individuais e colectivas, entre elas Cómete el Cometa (Madrid, 1986), El amor es un cuento (Madrid, 1999) e Maravillas (Madrid, 2000); e participou na feria ARCO e na Mostra Unión Fenosa. A súa obra está presente, entre outros, no Museo de Arte Contemporáneo Unión Fenosa.

GALICIA

Escritor e xornalista. Coñecido como Augusto Assía, pseudónimo extraído dun personaxe viaxeiro dunha obra de Tolstoi. Comezou estudiando filosofía e letras na Universidade de Santiago de Compostela, onde dirixiu a “Página Universitaria” de El Pueblo Gallego. Posteriormente, trasladouse a París e logo a Berlín, onde foi nomeado lector de literatura española da Universidade Humboldt, e foi correspondente do xornal La Vanguardia. Expulsado de Alemaña en 1933, tralo ascenso de Hitler ao poder e logo de escribir unha crónica sobre uns sacerdotes asasinados, La Vanguardia enviouno como correspondente a Londres, onde permaneceu ata o comezo da Guerra Civil española, momento no que se incorporou voluntariamente ás tropas sublevadas de Franco. Ao remate da guerra volveu a La Vanguardia como correspondente en Londres, onde realizou unha das súas entrevistas máis destacadas a Winston Churchill, tamén alí puido relatar directamente a Batalla de...

GALICIA

Avogado e político. Catedrático de Dereito Romano na Universidade da Coruña, foi secretario do Instituto de Estudios xurídicos do CSIC en Roma (1970), director do centro da UNED en Pontevedra e decano da facultade de Dereito da Universidade da Coruña. En 1986 foi nomeado conselleiro de Cultura e Benestar Social.