"lla" (Contén)

estidura ou lenzo coa que se envolve un cadáver para enterralo. Na tradición oral recóllense ditos como: “Voda e mortalla do ceo baixa. O morto á mortalla e o vivo á fogaza”.

Combates librados nas proximidades de Moscova no inverno de 1941-1942, entre os exércitos alemán e soviético durante a Segunda Guerra Mundial. A toma de V’az’ma polo exército do mariscal Von Bock, o mes de outubro de 1941, levou a Wehrmacht a 200 km de Moscova, pero a resistencia soviética fixo fracasar a ofensiva final. Desde entón as iniciativas das operacións militares pasaron ao exército soviético, que en xaneiro de 1942 fixera retroceder aos alemáns.

Xénero de aves, da familia dos motacílidos, ao que pertencen as lavandeiras.

Cultura propia da Idade do Bronce, que se desenvolveu no SL de La Meseta, entre Albacete e Ciudad Real. A súa importancia artística aparece representada polos enormes túmulos circulares rodeados por murallas, ao redor dos que se establecían os poboados. Os máis representativos foron La Peñuela (Albacete) e Los Romeros, Azuer e Palacios (Ciudad Real).

Queixo elaborado en Lacio e en Campania, orixinariamente con leite de búfala e actualmente de vaca. É de pasta tenra, branca e compacta, cru, caseificado entre 32° e 35° C, de maduración rápida e de sabor doce agradablemente acidulado.

Título honorífico que se aplica aos eruditos no Islam, entre os que se atopan os mestres relixiosos, xuristas e xefes de escola.

Enfrontamento que tivo lugar en Munda, cidade da Bética (Hispania), en marzo de 45 a C, entre os últimos pompeianos, dirixidos por Cneo Pompeio e Caio Xulio César. Este conseguiu poñer en fuga aos seus inimigos, e a cidade, unha vez conquistada, foi saqueada e destruída.

Fortificación situada en China, considerada como unha das máis antigas e monumentais de Asia. Destinada a protexer o territorio chinés das invasións dos pobos nómades do N, especialmente dos hunos, iniciouse baixo o goberno do Emperador Qin Shi Huangdi (s III a C), partindo da unificación de moitas das murallas xa existentes. Baixo a dinastía Ming (ss XIV-XVII) restaurouse e ampliouse ata acadar as definitivas dimensións, 6.000 km. A muralla comezaba preto do mar Bo Hai e continuaba ata o deserto de Gobi, seguindo o curso dos ríos e adaptándose aos contornos dos vales e montañas. Construíuse con terra, madeira e pedra e está formada por dous muros paralelos, interrompidos por torres, pasos e postos militares, que se uniron por medio dun camiño de considerable anchura de xeito que, ademais do seu valor defensivo, tivo un importante uso como vía de comunicación. Foi declarada Patrimonio Mundial pola UNESCO en 1987.

Xénero de plantas, da familia das brasicáceas, que se caracteriza por presentar follas enteiras ou pinnatisectas, flores de cor branca e froito en sílicua. En Galicia aparece a especie M. pinnatífida que mide ata 15 cm e florece entre os meses de abril e agosto nas zonas altas do interior.

Conxunto de museos e galerías do Vaticano iniciados no s XVIII. Benedito XIV creou o Museo Sacro (1756) e Clemente XIII o Museo Profano (1767), ambos foron instalados suntuosamente na galería da Biblioteca Apostólica Vaticana. Clemente XIV (1770-1774) transformou en museo o palacio do Belvedere de Inocencio VII, e instalou as coleccións de escultura antiga iniciadas por Xulio II (1503-1513), formando así o Museo Pio-Clementino. Pío VI ampliouno e Pío VII (1800-1823) engadiulle a galería setentrional, sé do denominado Museo Chiramonti e Braccio Nuovo. Gregorio XVI fundou o Museo Gregoriano Etrusco (1837) e o Museo Gregoriano Egizio (1839). Pío XI fixo unha nova entrada aos museos e o edificio da Pinacoteca Vaticana (1932). Paulo VI (1970-1973) engadiulle a Collezione d’Arte Religiosa Moderna e abriu ao público o Museo Gregoriano Profano (creado en 1843 por Gregorio XVI), o Museo Pio Cristiano (creado en 1854 por Pío IX) e o Museo Missionario Etnologico (fundado por Pío XI en 1926). Dentro...

Museo situado no mosteiro de Santa Clara, en Allariz. A súa colección está composta principalmente por ourivaría e obxectos da liturxia de época barroca. Destacan especialmente dúas pezas: a Virxe abrideira (s XIII) e a Cruz de cristal de rocha, doadas ao convento (s XIII) por Violante de Aragón.

Museo de titularidade estatal situado nas dependencias da Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, en Madrid. Fundado en 1774 por decisión de Carlos III, os seus fondos iniciais procedían da Junta Central de Monumentos, e foron ampliados con diversas coleccións confiscadas aos xesuítas, coas obras premiadas nos concursos públicos convocados pola Academia desde 1753 e coas doazóns de particulares. Acolle unha das máis importantes coleccións de pintura española, da que destacan as obras de Zurbarán, Ribera e Goya, e tamén europea, como obras de Rubens, Mengs ou van Loo. Conta tamén cunha colección de debuxos, gravados, mobles, porcelanas e outros obxectos artísticos. Organiza conferencias, coloquios e outras actividades ademais de publicar monografías e outras obras.