bala

1. [BÉL]
   1. s f

      Proxectil macizo das armas de fogo portátiles; os outros proxectís das mesmas armas inclúense na categoría das chamadas bombas ou granadas. Nos primeiros tempos das armas de fogo portátiles (ss XV e XVI), a bala era esférica e de chumbo macizo. Despois foise perfeccionando para conseguir que se axustase ao calibre do canón: bala prolongada (1662), bala envolta en tea (1750), etc. A introdución das armas de ánima estriada, que se cargan pola culata, deu lugar ao tipo moderno de bala, con envoltura de latón ou aceiro extrasuave e de forma cilindricooxival encaixada a unha vaíña e que se axusta por si mesma ao pasar da recámara ao canón.

   2. s f

      Bomba ou granada.

   3. bala dum-dum

      Bala explosiva de fusil, de chumbo recuberto de aceiro e con dúas estrías entrecruzadas na punta que, no momento do impacto, proxecta o chumbo no interior do corpo no que penetra producindo feridas con esgazadura. A Segunda Conferencia Internacional da Haia (1899) prohibiu o seu uso.

   4. bala morta

      Aquela que chega ao obxectivo sen forza para ferir.

   5. bala perdida

      Bala que, fóra da zona de combate, chega a un punto nos límites do alcance máximo.

   6. bala perforadora

      A que na punta, baixo a cuberta, leva un núcleo de aceiro duro, e que pode atravesar unha capa, un escudo ou unha blindaxe lixeira de aceiro.

   7. bala pesada

      Na antiga artillería naval, bala de canón esférica que se enchía de chumbo a fin de que, co peso, aumentase o seu poder perforador.

   8. bala vermella

      Bala de canón que se quentaba ao lume e, candente, empregábase para producir incendios nos barcos e nos poboados.

   9. bala trazadora

      Aquela que leva no interior unha substancia luminosa ou fumífera que se incendia no momento do disparo e vai deixando un rastro luminoso ou de fume que indica a traxectoria. Utilízase para a corrección do disparo, intercalada na munición normal das armas automáticas.

   10. balas de palanqueta

       Proxectil de artillería naval formado por dúas balas de canón, esféricas e unidas por unha barra de ferro. Foron utilizadas ata a Batalla de Trafalgar.

   11. balas encadeadas

       Proxectil de artillería naval formado por dúas balas, de arma portátil ou de canón, esféricas e unidas por unha cadea. Foron utilizadas simultaneamente coas balas de palanqueta.

2. s f [ETN]

   Conxunto de monllos de diversos cereais amoreados e dispostos na leira para logo ser levados ás eiras onde pasarán a formar parte da meda.

   Ex: A bala está lista para comezar o traballo da meda.

   Sinónimos: medeiro.
3. s f [GRÁF]

   Almofada de forma semiesférica provista dun mango que empregaban os impresores ata finais do s XVIII para entintar a forma e que foi substituída polo rolo de xelatina.

4. s f [IND]

   Paquete compacto dunha mercadoría apertada ou prensada e encordada ou atada con arames ou aros (ás veces cuberto con esteira ou saco). Normalmente ten forma prismático-rectangular. Só pode estar feita de mercadorías que poidan ser prensadas sen estragarse como palla, coiro, papel, cortiza, materiais téxtiles en rama ou fiados, etc.

   Sinónimos: fardo.
5. s f [MAR]

   1. Chumbo do extremo do escandallo.

   2. Sonda que serve para medir a profundidade da auga.

      Sinónimos: escandallo.

Frases feitas

• . Coma unha bala. Moi rápido ou ás présas

• .

• Bala perdida. Persoa aloucada, sen xuízo