"Oms" (Contén)

PERSOEIRO

Lingüista, filósofo e analista político norteamericano. Estudiou na Universidade de Pennsylvania baixo a dirección de Zellig S. Harris. Profesor no Massachusetts Institute of Technology, utilizou as técnicas matemáticas recentes (sobre todo a teoría das funcións recursivas) para compoñer un tratado extenso sobre The Logical Bases of Linguistic Theory (As bases lóxicas da teoría lingüística, 1955), no que demostra que unha lingua non só se pode describir en termos dos seus elementos patentes (os fenotipos de Whorf), senón que cómpre recorrer a elementos abstractos ou latentes (criptotipo), de onde se deriva a forma externa das frases mediante determinadas regras específicas de transformación. Esta idea xa se albiscaba na morfofonoloxía de Leonard Bloomfield ou na sintaxe de Otto Jespersen e de Charles Bally. A publicación do seu libro Syntactic Strutures (Estruturas sintácticas, 1957) e a gramática xenerativo-transformacional cambiou o panorama da lingüística...

PERSOEIRO

Escritor. Foi membro da Xeración de 1900 e pertenceu ao Grupo de los Diez, no que recibiu o nome de El hermano errante. Traballou na Biblioteca Nacional e foi director do Museo Nacional de Bellas Artes. Fundou o periódico Luz y Sombra e colaborou en El mercurio de Santiago, Letras e Zig Zag. Participou na fundación da Colonia Tolstoiana (1904), que postulaba a unidade do home coa natureza, a vida comunitaria e a dedicación ás obras do espírito. Baixo o pseudónimo de Augusto D’Halmar, publicou Juana Lucero (1902), Gatita (1917), Nirvana (1918), Pasión y muerte del cura Deusto (1924), La muerte de don Quijote (1934), Lo que no se ha dicho sobre la actual revolución española (1936), Palabras para canciones (1942), Cristián y yo (1946) e Los 21 (1948). Recibiu o primeiro Premio Nacional de Literatura (1942).

CAPITAIS

Capital do mu ḥ āfa ẓ a de Hims, Siria (540.133 h [1994]). Do seu patrimonio cultural destaca a igrexa de Santo Elian e a tumba de Khaled Ibn al-Walid (s VII).

CIDADES

Cidade do kraj de Khabarovsk, Rusia (300.000 h [1997]). A base da súa economía é a industria naval, siderúrxica, mecánica e petroquímica.

PERSOEIRO

Crítico e tratadista de cine francés. Fundador do grupo Les amis du cinéma, que se creou en 1962 en Perpignan, dirixiu as revistas Cinemathèque (1964), Confrontation (1965), Les Cahiers de la Cinemathèque (1971) e o Institut de Recherche et d’Animation sur l’histoire du cinéma (1981). Publicou La guerre d’Espagne au cinéma (1986) e, en colaboración con Pierre Guibbert, Histoire de la France au cinéma (1993), ademais de diversas monografías, das que destacan as de J. A. Bardem, L. Buñuel e C. Cardinale. Recibiu a Medalla de Oro de las Bellas Artes (1989).

CAPITAIS

Capital da oblast’ homónima, Rusia (1.138.000 h [2000]). Situada na confluencia dos ríos Om’ e Irtyš, é a segunda cidade de Siberia, despois de Novosibirsk. Fundada en 1716 como fortaleza, é un núcleo industrial, con fábricas de maquinaria agrícola, refinaría de petróleo e industria lixeira.

PERSOEIRO

Soprano. Coñecida como Graziella Pareto, debutou en Barcelona en 1906 no papel de Micaela de Carmen de Bizet, e como profesional no Teatro Real de Madrid (1908) con La sonnambula de Bellini. Retirouse en 1931, despois de actuar en Madrid, Bos Aires, San Petersburgo, Kiev, Estocolmo, Roma e Milán.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Tarragona, Catalunya (5.257 h [2001]). Destacan o gando porcino, a avicultura, e a industria farmacéutica, de plásticos agrícolas, de artes gráficas, alimentaria e do sector do metal.

PERSOEIRO

Escritor. Formado na lectura dos clásicos e no modernismo e, sen rematar nunca unha novela, converteuse nun excelente narrador. Revelouse con Marines i boscatges (1903), ampliada e refundida co título de Pinya de rosa (1920). Tamén escribiu en prosa La parada (1919) e Entre flames (1928) e, como poeta, El País del Pler (1906), Fulles ventisses (1919) e La cobla (1931). Pertenceu ao Institut d’Estudis Catalans (1918).

PERSOEIRO

Químico. Efectuou numerosas medidas calorimétricas, estudou o comportamento dos ácidos, dos que mediu a forza e prediciu a existencia dun grupo de gases inactivos.

PERSOEIRO

Físico. Realizou investigacións importantes en aerodinámica, que levou a cabo durante a Primeira Guerra Mundial e estudou con Chadwick a enerxía atómica e a fusión nuclear. En 1827 descubriu a difracción dos electróns, o que lle permitiu estudar a súa natureza ondulatoria, independentemente de C. J. Davisson. En 1937 recibiu, xunto con C. J. Davisson, o Premio Nobel de Física.

PERSOEIRO

Fotógrafo escocés. Pioneiro da fotografía social, foi un apaixonado da xeografía. Viaxou a Malaisia, Ceilán, Hong-Kong e China, e comezou a facer fotografías (1862) de tipos humanos. Membro da Royal Geographic Society (1866), acadou sona co libro Street Life in London (1877), onde denunciou a miseria dos traballadores a través das súas imaxes e dos textos de A. Smith. Pioneiro do retrato en vivo, abriu un estudo en Londres (1879), en que retratou as personalidades da época nas súas casas. Publicou The Antiquities of Camboya (1867) e Illustrations of China an Ist People (1873).

PERSOEIRO

Físico británico. Estudou as propiedades da materia en relación coa electricidade, en 1897, ao estudar os raios catódicos, descubriu o electrón como partícula constituínte, efectuou un experimento para medir a relación carga/masa dos electróns, inventou o espectrógrafo de masas, estudou os raios positivos e suxeriu un modelo de átomo, modificado despois por Rutherford. En 1906 recibiu o Premio Nobel de Física.