"Santiago" (Contén)

Autor de principios do s XX que deu ao prelo Carta abierta al Sr. D. Manuel Murguía impugnando la fundación de la Academia del dialecto gallego, y dedicada al Sr. Martín Echegaray (Bos Aires, 1907); Carta abierta del innominado Santiago Abella al esclarecido académico y secretario de la Real Gallega don Eugenio Carré Aldao impugnando su fundación y objetándole su discurso del Ateneo (Bos Aires, 1909); Disertaciones de un estoico (Santiago de Compostela, 1910), Notas de un viaje a Palestina (Santiago de Compostela, 1910) e La villa de Noya. Su historia, su topografía, sus monumentos y sus hombres ilustres (Bos Aires, 1912).

Institución fundada en Santiago de Compostela en 1841 por un grupo de escritores novos, estudiantes ou residentes nesa cidade. A súa primeira sede estaba no antigo mosteiro de San Martiño Pinario, pero no 1843 trasladouse, por problemas coas autoridades, ao ex-convento de Santo Agostiño. O seu presidente foi Domingo Díaz de Robles e o secretario Miguel Rúa Figueroa, quen deu a coñecer os discursos e os traballos en prosa e en verso realizados polos membros da Academia en Trabajos de la Academia Literaria de Santiago pertenecientes al primer terzo del año 1841. Tamén foron membros da Academia Antolín Faraldo, Antonio Neira de Mosquera e Xosé Mª Carracido. A revista El idólatra de Galicia recollía algúns dos traballos qaue se presentaban e lían na Academia.

Organización política de carácter conservador, fundada en Santiago de Compostela o 16 de xuño de 1931. Apareceu como resposta da dereita galega ao rexime nacido o 14 de abril; asumindo así a nova situación, e alentando ás asociacións conservadoras a participar no sistema democrático dun xeito unificado. Dependeu directamente da tamén recén fundada Acción Nacional de Madrid (alentada polos sectores monárquicos da capital) e foi o núcleo da futura Confederación Española de Derechas Autónomas (CEDA) en Galicia. A Acción de Santiago, foi promovida por catro persoas de gran de influencia local: o comerciante Xulián Pérez Esteso; o farmacéutico Ricardo Bermejo Pena; o arquitecto Xesús López de Rego; e o catedrático de Dereito Político, e verdadeiro líder do grupo, Carlos Ruíz del Castillo. Dentro dos propósitos inmediatos da organización non estaba o de presentarse ás primeiras eleccións de deputados ás Cortes (28 xuño de 1913), pretendendo antes conseguir un grande apoio popular e recuperando...

Levantado sobre a ermida da Nosa Señora da Cerca, erixida por Bieito González de Araujo en 1595. En 1617, o Arcebispo Xoán Beltrán de Guevara concedeulle o control da ermida aos agostiños de Arzúa co obxectivo de instalar alí un convento e de colaborar coa Universidade Compostelá. No primeiro terzo do s XVII, Bertomeu Fernández Lechuga realizará as trazas do claustro da igrexa, que executou Francisco González Araujo. A igrexa segue as propostas emanadas da Contrarreforma, mantendo unha planta de cruz latina inscrita nun rectángulo, cunha soa nave cuberta por bóveda de canón. O retablo maior, obra do entallador Pedro Taboada, amosa unha clara influencia estilística do taller de Andrade, referencia do Barroco compostelán. Trala desamortización (s XIX), e logo de albergar diversas actividades civís, pasou á Compañía de Xesús, que en 1918 merca as ruínas do convento e adquire do arcebispado o usufruto perpetuo da igrexa. Na actualidade o edificio alberga unha comunidade de xesuítas que rexenta...

Organización obreira de carácter socialista, fundada en setembro de 1891. Organizaba veladas culturais e as celebracións do Primeiro de Maio e do aniversario da Comuna de París. A Agrupación de Compostela é froito do proceso de expansión do PSOE, sendo a terceira organización deste partido, despois de Ferrol e A Coruña, aparecida en Galicia. Atopou unha boa acollida entre os obreiros da cidade de todos os oficios, polo que constituíu a Federación Local de Trabajadores. Traballou, conxuntamente coas organizacións de Ferrol e A Coruña, cara ao establecemento de núcleos socialistas en Pontevedra, Vigo, Betanzos e Ourense.

Templo da parroquia de Albá, (Palas de Rei). De fábrica románica moi alterada por modificacións posteriores, motivo polo que só conserva a nave. Destacan as portadas meridional e occidental, especialmente a primeira, que ten a súa única arquivolta de medio punto decorada con casetóns, motivo xeométrico só empregado nos arcos dalgúns templos do centro de Galicia. A porta oeste é abucinada, con dúas arquivoltas que se ornamentan con cadrados e con círculos afundidos e separados entre si. Polo seu estilo decorativo, debeu ser construída contra o 1200.

Publicou Ortigueira: crónica gráfica de la Villa Condal (1987).

Institución fundada o 19 de xullo 1784 por Antonio Páramo y Somoza, cóengo da catedral de Santiago, xunto con outros eclesiásticos, universitarios, comerciantes, militares e nobres. A guerra e a inestabilidade política do país no primeiro cuarto de século motivaron a súa inactividade ata 1934. Os seus obxectivos ían encamiñados a arranxar os problemas da sociedade galega e as necesidades dos composteláns en todos os campos: educación, industria, pesca, agricultura ou gandería. Elaboraron informes e publicaron semanarios para denunciar a situación de atraso e explotación que sufrían os galegos -sobre todo no campo, na pesca e na emigración- co fin de buscar solucións xurídicas prácticas. Promoveron o establecemento do ferrocarril en Galicia e a creación da Caja de Ahorros de Santiago (1880). Estableceron, así mesmo, academias de debuxo, música, comercio, artes e oficios ou escolas de adultos, entre outras.

Institución fundada o 24 de febreiro de 1993 baixo a presidencia de Celestino Lores Rosal. O seu marco de actuación xira ao redor do camiño portugués cara á catedral de Santiago de Compostela. Organizan peregrinacións dende Portugal, rutas de sendeirismo e convocan o premio periodístico Camiño Portugués, amais de exposicións e conferencias.

Antón de Santiago Montero.

Obra publicada no 1803 polo ilustrado Pedro Antonio Sánchez Vaamonde, cóengo do cabido compostelán, na que se defende a autenticidade histórica da Batalla de Clavijo como alicerce que fornece a Igrexa compostelá do dereito á percepción do Voto de Santiago, mediante o cal esta se vencellaba á Coroa. Forma parte do grupo de publicacións que entre finais do s XVIII e principios do XIX respostan a aqueloutras que, co mesmo afán por atopar xustificación nos datos históricos, opóñense ao tal voto dende os círculos apoloxéticos que proliferan na época.