encher

1. v t Antónimos: baleirar, librar, baleirar.

   1. Facer que algunha cousa ocupe totalmente un espacio baleiro. Na tradición oral recóllense ditos como: “Chegar e encher, non sempre pode ser. Para chegar e encher, algunha mañá hai que ter”.

      Ex: Encheu os caixóns coas cousas que tiña nas caixas.

      Antónimos: baleirar, librar, baleirar.

   2. Fartar de comida ou bebida a alguén.

      Ex: Encheu o neno de lambetadas e agora non quere comer.

2. v t

   1. Ocupar un lugar un gran número de persoas, animais ou cousas.

      Ex: Miles de persoas enchían as rúas.

   2. Ocupar certo sitio cunha cantidade grande ou cun número elevado de algo.

      Ex: Encheu a cara de po. Encheu a casa de adornos de Nadal.

3. v t

   Ocupar os espacios en branco de algo.

   Ex: Encheu os ocos cun bolígrafo rubio.

   Sinónimos: cubrir.
4. v t

   Ser a causa de que alguén presente un estado de ánimo ou certo sentimento nun grao elevado.

   Ex: O nacemento do fillo encheuno de felicidade.

5. v t

   Impregnar algo inmaterial, como un olor ou un son, algún sitio.

   Ex: A música barroca que sonaba enchía todo aquel recinto. Un forte olor a alcol metílico enchía toda a estancia.

6. v t

   Colmar abundantemente de algo positivo ou negativo. Na tradición oral recóllense ditos como: “Quen te enche de festas que non adoita facer, ou te quere enganar ou de ti ha mester”. OBS: Constrúese coa preposición de.

   Ex: Encheu de inxurias a súa persoa. Enche de bicos o gato.

   Sinónimos: cubrir.
7. v t

   Parecerlle ben unha cousa a alguén ou satisfacelo.

   Ex: Os motivos que lle dera enchíano por completo.

8. v t

   Facer que alguén perda os nervios ou a paciencia.

   Ex: Encheuno tanto cos seus contos que acabou por marchar.

   Sinónimos: fartar.
9. v pron

   1. Pórse unha cousa total ou parcialmente chea de algo.

      Ex: Os ollos enchéronselle de auga.

   2. Comer e beber en abundancia.

      Ex: Encheuse de croques e agora dóelle o estómago.

10. v pron

    Haber unha gran cantidade de persoas, animais ou cousas nun sitio. OBS: Adoita empregarse seguido da preposición de.

    Ex: O can encheuse de pulgas.

11. v pron

    Sentir un estado de ánimo ou certo sentimento nun grao elevado.

    Ex: Encheuse de alegría cando soubo a noticia.

12. v pron

    Perder a paciencia ou os nervios unha persoa.

    Ex: Encheuse de tanto esperar e marchou.

13. v pron

    Facer algo unha persoa de forma continuada ata cansarse.

    Ex: Enchinme de lle dicir que me deixara tranquilo.

14. v i

    Aumentar o nivel das augas de algo, como un río ou o mar.

    Ex: Coa chuvia dos últimos meses o río encheu.

15. v i

    Aumentar a parte iluminada da cara visible da lúa.

    Ex: A lúa enche a fins de mes.

Frases feitas

• Encher a andorga. Comer alimento sólido.

• Encher de lama a alguén. Falar mal dunha persoa.

• Encher o saco. Facerse rico de forma ilegal.

• Encher a medida do seu desexo. Obter plena satisfación.

• Encher de paos a alguén. Castigar unha persoa con golpes.

• Encher o bandullo/ fol/papo. Fartarse de comer.

• Encher o ceo. Cubrirse de nubes.

• Encher o mar e bazar nela. Realizar algo con moita parsimonia.

• Encher o ollo. Caer en gracia.

• Encherlle a cabeza de vento/paxaros a un. Facer que alguén se ilusione por algo ou por alguén sen que existan esperanzas de conseguilo.

• Enchérselle a cabeza de vento a un. Facerse vaidosa unha persoa.