man

1. s f
   1. [ANAT]

      Parte terminal do brazo, que comprende o carpo, metacarpo e cinco dedos. O dedo groso, ou polgar, diríxese oblicuamente cara ao exterior, e os outros dedos son paralelos entre eles e o eixe da man. É un órgano importante do tacto, e é prénsil, coa posibilidade de opoñer o polgar aos outros dedos. Na tradición oral recóllense ditos como: “Ó vilán danlle o pé e agarra a man. Mans frías, corazón quente, namoro de repente. Boca de mel e mans de fel. Unha man lava a outra e as dúas lavan a cara. Que non saiba a man dereita o que fai a esquerda. Quen espera a man allea, mal xanta e peor cea. Tirar a pedra e esconder a man é cousa de vilán. Nin un dedo fai a man nin a andoriña fai verán. Mal anda o paxariño na man do meniño. Da man á boca pérdese a sopa.”.

   2. [ZOOL]

      Calquera das extremidades anteriores dos animais cuadrúpedes.

   3. [ZOOL]

      Extremidade posterior dos mamíferos que ten o polgar opoñible aos outros dedos.

2. s f

   Trompa do elefante, especialmente o extremo prénsil.

3. s f

   Conxunto de cinco cadernos de papel que constitúen a vixésima parte dunha resma.

4. s f

   Lado dereito ou esquerdo con respecto de algo ou alguén.

5. s f

   Aptitude ou destreza dunha persoa para facer certas cousas.

   Ex: Miña nai ten moita man para os doces.

   Sinónimos: habilidade, maña.
6. s f

   Control sobre algo ou alguén.

   Ex: Deixo isto na túa man.

7. s f

   Intervención ou participación de alguén nalgunha cousa.

   Ex: Nótase a man dun experto neste traballo.

8. s f

   Posesión de algo.

   Ex: Os seus bens pasaron a mans do estado.

9. s f

   Capa de diversos materiais, especialmente pinturas e vernices, que se aplica de cada vez sobre unha superficie.

   Ex: Falta darlle a última man de pintura á parede.

10. s f

    Mango ou empuñadura de certos apeiros.

    Ex: Se non colles o coitelo pola man pódeste cortar.

11. s f

    Cantidade grande dunha cousa.

    Ex: Teño unha man de cousas que facer.

    Sinónimos: chea, manchea.
12. s f [XOGO]

    1. Xogada parcial de cada partida, xeralmente nos xogos de sobremesa.

       Ex: Perdemos esta man pero a seguinte gañámola.

    2. Xogador ao que lle toca repartir as cartas e ao que lle corresponde xogar primeiro nunha xogada.

13. man de obra [ECON]

    1. Traballo físico incorporado a un proceso de produción.

    2. Totalidade de obreiros asalariados dun sector ou país determinados. A análise do seu volume e da súa cualificación, xunto coa súa distribución entre os diferentes sectores económicos, é un dos indicadores do grao de desenvolvemento do país.

14. man invisible [ECON]

    Conxunto de xente armada que fai cumprir o que ditamina o xuíz.

15. mans libres [DER]

    Concepto introducido por Adam Smith e adoptado pola escola clásica. Designa a regulación espontánea, orde natural, que se acada no funcionamento da economía e da sociedade en xeral se non se produce a intervención estatal e se se permite que os individuos actúen conforme o principio de obtención do máximo beneficio individual.

16. mans mortas [DER]

    Posuidores de bens de todo tipo que, por prescrición legal, é posible enaxenar.

17. regra da man dereita [FÍS]

    Posuidores de bens de todo tipo que, por prescrición legal, non poden enaxenar. A lexislación de orixe medieval prohibía a venda dos bens posuídos ou adquiridos por determinado tipo de propietarios. Tratábase dos posuidores de bens comunais, propios e colectivos, dos grandes propietarios de orixe aristocrático, que transmitían as súas propiedades de pais a fillos, e da Igrexa. Existían tamén as mans mortas de carácter fundacional que incluían diversos tipos de institucións eclesiásticas, como as capelanías ou as obras pías, e laicas, como os hospitais e as confrarías. A abundancia de bens amortizados causaba importantes prexuízos ás finanzas públicas e á economía, o que determinou a aparición de medidas prácticas durante o s XVIII que, mediante o proceso de desamortización, desposuían as mans mortas do dominio dos bens que acumularan, e coa aprobación da desvinculación de patrimonios eliminaban a prohibición de vendelos.

18. Regra que indica a dirección dun campo magnético producido por unha corrente eléctrica, segundo a que se o dedo polgar da man dereita se sitúa na dirección da corrente eléctrica, a dirección do campo magnético vén dada pola posición dos outros dedos ao rodear o fío condutor. OBS: Tamén se denomina regra do tirarrollas.

Frases feitas

• 2 Tomado directamente do orixinal.

• A dúas mans. Empregando simultaneamente as dúas mans.

• Á man 1 Manualmente, sen axuda de máquinas.

• Botar man de. Acudir a algo ou alguén en caso de necesidade.

• Caer nas mans de alguén. Quedar baixo o dominio de alguén.

• Chegar ás mans. Pegarse despois dunha forte discusión.

• Coller coas mans na masa. Sorprender a alguén nunha situación comprometida.

• Coñecer como a palma da man. Coñecer perfectamente.

• Da man de. Por medio de.

• Da man para o pé. De súpeto.

• Escapar/Irse algo da man. Perder o control de algo.

• Estar en boas mans. Estar baixo protección.

• Estar en mans de. Estar baixo o poder de alguén.

• Írselle a man a alguén. Excederse.

• Man de ferro/dura. Rigor excesivo.

• Na volta da man/No virar da man. Rapidamente

• Non ter mans a medir. Non dar feito.

• Pano de man. Pano que se leva no peto.

• Pasar a man polo lombo. Loubar.

• Pedir a man. Pedir en matrimonio.

• Poñer as mans en asas. Colocar as mans na cintura.

• Ser man de santo. Ser un remedio eficaz.

• Ter a man moi agarrada. Ser tacaño.

• Ter de man. Ter a alguén da parte dun.

• Traer nas mans a un. Tratar a alguén con moito afecto e atención.

• Untar as mans. Subonar.

• Vai na man se o levan. Expresa a rapidez coa que se remata un traballo se hai gana de facelo.

• . Non lle parar a man no bolso. Ser un malgastador.

• 2 Debuxo que se fai sen ningún tipo de instrumento.

• 2 Intervir nun asunto.

• 2 Preto.

• A man alzada 1 Votación que se fai levantando a man.

• A man armada. Con armas.

• Botar a man na silveira coa man allea. Sementar discordia.

• Botar as mans á cabeza. Asombrarse.

• Botar unha man. Axudar.

• Chocar/Dar a man. Saudar ou felicitar a alguén apertándolle a man.

• Coas mans atadas. Sen libedade de actuación.

• Cunha man diante e outra detrás. Sen recursos.

• De man. Portátil.

• De primeira man 1 De estrea.

• De segunda man. Xa usado.

• Deixar de man. Abandonar.

• Entregar na man. Dar algo personalmente a alguén.

• Lavar as mans. Desentenderse de algo.

• Levantar a man. Ameazar a alguén con pegarlle.

• Levar entre mans. Tratar algún asunto.

• Man a man. Entre dous.

• Man aberta. Xeneroso.

• Meter man 1 Sobar a alguén.

• Poñer mans á obra. Empezar a traballar.

• Ter a man lixeira/aberta/levantada. Estar sempre disposto para pegar.

• Ter boa man. Ter certa habilidade para facer algo.

• Ter man de algo. Termar dalgunha cousa.

• Ter man de mestre. Dar o toque final e definitivo a algo con calidade.

• Ter man esquerda. Ter habilidade e diplomacia.

• Ter mans de araña/de cristal/de manteiga. Ter mans que deixan caer con facilidade as cousas que agarran.

• Ter mans limpas. Ser honrado.

• Ter nas mans a alguén. Ter a alguén dominado.

• Vir á man. Acadar algo sen pedilo.

Refráns

• A man de todo ten mano
• A man para todos ten mano