"Anzo" (Contén)

PARROQUIA

Cidade que é a capital municipal do concello de Betanzos.

GALICIA

Concello da comarca homónima situado na provincia da Coruña no NO da Comunidade Autónoma de Galicia )43° 16’ 7’’ de latitude N e 8° 12’ 7’’ de lonxitude O). Limita ao N cos concellos de Bergondo (comarca da Coruña) e de Paderne, ao L de novo con Paderne e tamén con Coirós e Oza dos Ríos, ao S outra vez con Oza dos Ríos e con Abegondo (comarca da Coruña), concello que marca os seus límites occidentais. Abrangue unha superficie de 24,2 km 2 cunha poboación de 13.328 h (2007), distribuídos entre a capital, Betanzos, e as parroquias de Brabío, Piadela, Pontellas, Requián, San Pedro das Viñas e Tiobre. Atópase a 24 km ao SL da cidade da Coruña e a 57 km de Santiago de Compostela. A capital do concello é a cidade de Betanzos. Cabeza de partido xudicial, está adscrito á arquidiocese de Santiago de Compostela.
Xeografía física
Climatoloxía
O territorio municipal está baixo o dominio climático oceánico temperado, caracterizado por un réxime térmico...

GALICIA

Comarca do NO da Comunidade Autónoma de Galicia, situada no interior do Golfo Ártabro. Esténdese aproximadamente entre os 43°05’ aos 43° 20’ de latitude N e os 7° 30’ aos 8° 25’ lonxitude O. Limita ao N coa ría de Betanzos e coa comarca do Eume, (en concreto cos concellos de Pontedeume e Monfero), ao L coa comarca da Terra Chá (concello de Guitiriz), ao S coas comarcas de Ordes, Arzúa e Terra de Melide, e ao O coa comarca da Coruña (concellos de Abegondo e Bergondo). Abrangue unha superficie de 676,49 km2nos que acolle poboación total de 39.348 h, distribuídos nos concellos de Aranga (120,18 km2; 2.448 h), Betanzos (24,25 km2; 12.296 h), Cesuras (79,61 km2; 2.733 h), Coirós (33,63 km2;1.553 h), Curtis (116,6 km2; 4.523 h), Irixoa (68,23 km2;1.768 h), Miño (32,52 km2; 4.870 h), Oza dos Ríos (71,92 km2; 3.240 h), Paderne (39,93 km2;2.758 h), Vilarmaior (30,37 km2; 1.412...

1. Apelido de orixe toponímica. A etimoloxía deste nome de lugar é escura. con todo , como apelido xa se atesta dende o s XII: “Petrus Tinosus de Betanzos” (doc ano 1199 en P. García de Loscertales Tumbos del Monasterio de Sobrado de los Monjes I, 1976, p 243.

2. Liñaxe que se estableceu en Baión, Vilagarcía de Arousa. Ás veces, os brasóns desta caste téñense confundido cos dos Andrade, probablemente por pertencer Nuño Freire de Andrade á fortaleza de Betanzos. Seica foi Gonzalo Díaz de Betanzos o primeiro en abandonar o apelido de Andrade e empregar o de Betanzos. As súas armas levan: en campo de azul, sete veneras de ouro, en tres paos de dous, tres e dous; bordo de prata, con oito aspas de goles. Algunha variante trae, en campo de prata, tres faixas de azul, ondeadas. Outros levan: en campo de ouro, tres leóns rampantes de goles, ben ordenados. Hai quen reseña outro escudo: en campo de sinople, un uz de ouro. Tamén se recolle un escudo partido: primeira partición, en campo de goles, cun castelo sobre rochas da mesma cor; segunda partición, en campo de sinople, cunha banda de ouro, engulida en cabezas de dragantes de sinople, perfiladas de ouro; bordo de prata coa lenda “Ave María Gratia Plena”.

SEMANARIOS

Semanario de carácter liberal aparecido na vila de Paderne (Betanzos) o 14 de maio de 1914. Deixouse de publicar aproximadamente o 7 de xuño dese mesmo ano. Trátase dunha publicación continuadora do tamén semanario Betanzos Liberal.

PUBLICACIÓNS

Publicación do Centro de Betanzos de Bos Aires. Naceu nesa cidade o 1 de agosto de 1931, e aínda hoxe se publica. De periodicidade trimestral, desde 1974 aparece todos os meses de agosto de cada ano. As actividades do Centro, a vida do colectivo de betanceiros da Arxentina, os temas referidos a Betanzos e, en menor medida, a cultura galega, son os seus contidos. Bilingüe, aínda que domina o castelán, tiña unha extensión de entre 30 e 60 páxinas. A partir da década dos sesenta definiuse por unha clara tendencia antifascista e democrática que aínda mantiña nos anos oitenta do século XX. Ademais de reproducir textos clásicos de Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez, Valentín Lamas Carvajal ou Castelao, nas súas páxinas aparecen poemas e artigos asinados por Manuel Barreiro, Avelino Díaz, Álvaro Cebreiro, Eladio Rodríguez, Ramón de Valenzuela, José Otero Espasandín ou Federico García Lorca.

GALICIA

Franciscano. Dende 1542 participou na evanxelización de América Central. Debido ao coñecemento que tiña das linguas indíxenas (guatemalteco, cachiquil, utlateco e tzutucil), publicou un catecismo bilingüe (español-cachiquil) e un vocabulario en lingua guatemalteca, do que non se conserva ningún exemplar.

IGREXAS

Igrexa parroquial situada en Betanzos. Foi patrocinada por Fernán Pérez de Andrade o Mozo no s XV, seguindo as trazas de gótico tardío. Presenta unha planta basilical de tres naves separadas por piares, con cuberta de madeira cun artesoado do s XIX, e tres ábsidas poligonais cubertas con bóvedas de crucería. No muro S engadíronse catro capelas entre as que destaca a do arcediago, a de san Pedro e a de san Pablo, fundada por Pedro de Ben, que conta cun retablo atribuído a Cornielles de Holanda. No interior hai diversas esculturas funerarias. A portada principal está organizada con arquivoltas vexetais e animais, cun dosel coa figura de Cristo e co tímpano adicado ao Apóstolo Santiago. A torre foi derrubada en 1900. A porta S ou Porta Santa conserva un tímpano encastrado. Por esta porta entraban os peregrinos que se dirixían ao santuario dos Remedios ou do Camiño en Tiobre e os que desembarcaban nalgún dos portos da provincia.

GALICIA

Aventureiro que participou na conquista de Perú acompañando a Pizarro. Realizou a tradución da Suma y narración de los incas que los indios llamaron Capaceuna (1551), onde se reflicten numerosos costumes bolivianos e peruanos.

PARROQUIA

Parroquia do concello de Vila de Cruces baixo a advocación de san Salvador.