"Nosa Señora" (Contén)

Pequeno santuario situado na Capela, no concello homónimo. Construída durante o s XIII en estilo románico, sufriu varias reformas no s XIX, especialmente na fachada. Presenta planta rectangular de nave única e cuberta a dúas augas, con ábsida e sancristía. Os muros son de cachotaría, reforzados con pezas de cantaría nas esquinas. Destaca a torre campanario anexada ao pórtico, de planta rectangular, aberta ao exterior por catro arcos de medio punto e cuberta cunha cúpula de media laranxa. O día 5 de agosto celébrase unha romaría arredor do santuario.

Construción situada en Monforte de Lemos, fundada en 1591 polo cardeal Rodrigo Fernández de Castro. O proxecto inicial foi obra do xesuíta Andrés Ruiz xunto con Veremundo Resta, pero desde 1593 dirixiu a súa construción Juan de Tolosa que modificou os planos iniciais. Este formouse con Juan de Herrera no Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, o que explica a similitude entre ambas as dúas obras. Desde 1602 ata 1622, data de remate do complexo arquitectónico, dirixiu as obras Simón de Monasterio, autor das torres e do claustro. Trátase dunha construción monumental que se artella arredor da igrexa que ocupa o eixe central, e aos seus lados sitúanse as dúas ás edificadas, cada unha co seu patio. Ten planta de cruz latina cunha soa nave, á que se abren catro capelas intercomunicadas por cada lado, que simulan naves laterais. As pilastras teñen o fuste estriado e sosteñen unha cornixa voada da que sae a bóveda de canón con casetóns que cobre a nave. No cruceiro a cúpula...

Construción situada en Vigo (Cambre). Ten unha planta formada pola unión de dous corpos rectangulares, anexionados polo lado maior e desprazados. No lado máis pequeno sitúase unha torre de baixo e dous pisos, mentres que o resto do edificio só ten unha planta. Os muros están recebados, a excepción dos ocos, que están encintados en cantaría. Na fachada destaca un escudo.

Advocación mariana, coñecida tamén como a Virxe da Esperanza ou da Expectación do Parto. Ten a súa orixe no O exclamativo inicial das antífonas cantadas no día da festa da Virxe da Expectación. A súa festividade celébrase o 18 de decembro.

Capela situada en Ourense que construíu en 1522 Francisco Méndez. En 1584 engadíuselle unha portada de medio punto e presenta algúns vans góticos. Aos lados da porta ten dúas fiestras na parte inferior e outras dúas na superior, e enriba está situada nunha furna a virxe dos Remedios. Ten espadana, rematada cunha cruz, dun só arco con campá. O 8 de setembro celébrase unha romaría na honra da virxe. Foi declarada Ben de Interese Cultural en 1961.

Santuario situado en Pastoriza (Arteixo). O templo ten restos da edificación orixinal datada no s XIII pero predomina o estilo barroco do s XVII. Ten planta cunha soa nave con dúas capelas laterais. As obras da nave iniciáronas os mestres Domingos Pérez de Noicela e Francisco de Lista cara a 1686 e a escultura da fachada executouna Brais do Pereiro. A partir de 1690 dirixiu as obras o mestre Domingos de Maceiras, que se encargou da parte da cabeceira. A fachada estrutúrase en tres corpos independentes que rematan en campanario. No interior do templo destaca o retablo barroco e a imaxe da Virxe do s XIII. A lenda conta que para evitar que a imaxe fose roubada durante as incursións dos piratas do s XVI, foi escondida baixo unha pedra preto do santuario. Con todo, en 1599 F. Drake raptouna e decapitouna e desde entón a cabeza gárdase nun relicario no templo. No outono celébrase unha romaría coa peregrinación á pedra onde se refuxiou a imaxe.

Capela situada en Ribadavia. Está situada no lugar onde houbo unha ermida dedicada a Santa María de Valaparíso, pero desde o s XVII coñécese co nome da Virxe do Portal. A súa construción pasou por diferentes épocas e estilos arquitectónicos que van desde o s XVII ao s XIX. Presenta unha soa nave cuberta con bóveda de canón de casetóns e cúpula sobre bóvedas con faixóns. No interior destaca o retablo barroco de 1737 que acubilla no corpo central a imaxe da Virxe. A fachada é neoclásica, cunha espadana de dous corpos que fai a función de campanario e remata nunha pequena estatua. Nas súas proximidades celébrase a romaría da Nosa Señora do Portal o 8 de setembro.

Advocación mariana orixinaria do s XIV ou polo menos popularizada nesta época con motivo das calamidades públicas, sobre todo as pestes, que asolaron Europa. Parece que a súa orixe foi francesa. A súa festividade celébrase o segundo domingo de outubro.

Capela situada en Santo Ourente de Entíns (Outes). Datada en 1668, segundo consta nunha inscrición da porta da sancristía, pertenceu ao antigo convento de Santa María a Real ou de Santa Tasia, do que só se conservan unhas ruínas. Ten nave de planta rectangular con muros de cachotaría. Sitúase dentro dun recinto amurallado e nas súas proximidades consérvanse os restos dunha torre do s XVI.

Santuario mariano situado en Rianxo. Fundado en 1671 por Alonso Fernández Gastón sobre o antigo santuario de Nosa Señora da Cruz (1561), ten unha soa nave con tribuna superior de madeira e capela maior cuberta con bóveda de nervios e arco triunfal de medio punto. A fachada é barroca e nela destacan os adornos do lintel e o friso da porta, rematada con frontón triangular que acolle unha fornela coa imaxe da Virxe de Guadalupe. No muro consérvanse dous escudos coas armas dos Bastón e Ponte. A súa orixe atópase nunha imaxe da Virxe traída de Extremadura, obra do escultor rianxeiro frei Xosé de Santiago (1773), que se levou á ermida de San Xosé da Floresta. Tras a Guerra da Independencia, a ermida quedou en ruínas pero a imaxe da Virxe conservouse e trasladouse á capela na que se venera. No lugar celébrase a romaría da Virxe de Guadalupe en setembro.

Santuario situado en Rairiz de Veiga. A capela realizouse en 1721 e reformouse con posterioridade. No interior destaca o retablo maior, obra de Xerónimo Domínguez (s XVIII), coa imaxe de san Sebastián. O 24 de setembro ten lugar unha romaría en honor da Virxe e na que se celebra o encontro entre mouros e cristiáns.

Ermida situada no monte da Guía en Vigo. A construción do s XVI tiña planta rectangular con cuberta de madeira a dúas augas. Antonio Palacios proxectou a súa remodelación e ideou un templo da Paz de planta circular con deambulatorio con nove capelas e cuberto cunha cúpula, pero non se levou a cabo. En 1951 Manuel Gómez Román comezou a construción da nova ermida con planta basilical e cunha ábsida poligonal. No exterior destacan os lenzos de parede caleados e a torre lateral de planta cadrada. Desde a base do monte ata o cumio hai unha viacrucis de pedra. O 5 de agosto, festividade de Nosa Señora das Neves, celébrase unha romaría.

Romaría celebrada en Vilamaior do Val (Verín), en honor á Virxe dos Remedios. Celébrase o segundo domingo de setembro.

Romaría que se celebra en Espiñeiros (Allariz). Segundo a lenda a Virxe pediulle a un pastor que edificase unha capela, ao redor da que xurdiu a aldea de Vilar de Flores. Celébrase no mes de agosto.

Romaría que se celebra no monte homónimo en Lobeira. De orixe románica tardía, a capela é de planta e ábsida rectangular con arco triunfal de medio punto. No lado norte engadíuselle unha capela do s XVIII. Na fachada principal destaca a fornela coa imaxe da Virxe coroada por dous anxos O domingo de Pentecoste celébrase o Viso grande e o 8 de setembro o Viso pequeno.

Santuario situado en Prado (Covelo). Emprazouse nunha antiga ermida de pedra erixida na honra de Nosa Señora da Xestosa ou do Faro, limitando xa con Ourense. Á beira da capela hai un manancial coñecido como a fonte da Santa, e un sarcófago antropoide labrado en rocha viva que, segundo a lenda, pertenceu a unha ermitá chamada santa Fara, noutro tempo abadesa do mosteiro feminino de Melón.