"Das" (Contén)

Xénero de serpes, da familia dos colúbridos, ao que pertence a serpe devoradora de ovos.

Xénero de abellas solitarias, de 17 mm de lonxitude, co abdome negro, o tórax de pelos rubios, e tibias e tarsos moi peludos que lles serven para recolectar o pole. Constrúe un tobo de galerías ramificadas. Denomínanse popularmente abellas calzadas.

Xénero de roedores, da familia dos dasipróctidos, ao que pertencen algúns agutis.

Xénero de mamíferos, da familia dos dasipódidos, ao que pertencen as especies D. novemcintus, común no S dos EE UU; D. hybridus, que está presente en Arxentina; e D. septemcinctus, distribuída por Centroamérica. O home caza estes animais pola súa carne. Denomínanse popularmente armadillos e en América mulitas.

Lachnum.

Nome co que se coñece a Historia general de los hechos de los castellanos en las islas y Tierra Firme del mar Océano (1601-1615) de Antonio de Herrera. Está dividida en oito décadas e foi a primeira obra sistemática sobre a América do período 1492-1554.

Poemario publicado por María Xosé Queizán en 1993 comprometido coa causa feminista, no que desenvolve unha reflexión sobre o poder da palabra e tenta construír un eu lírico feminino a partir da rebelión e da ruptura coas formas e valores establecidos polo home. A primeira parte, titulada “Despertar das amantes”, está formada por poemas amorosos dirixidos a outra muller. Son os máis intimistas, anecdóticos e reveladores da vivencia persoal. A medida que avanzan os poemas, o encontro erótico entre dous corpos femininos vai perdendo a súa condición de experiencia individual para converterse nun discurso máis abstracto e xeneralizador. Así, as dúas amantes que espertan xuntas pola mañá son dúas mulleres concretas que comezan xuntas un novo día. O despertar é tamén un acto simbólico: a muller libérase dos valores impostos tradicionalmente polo home e revélase como creadora dunha nova realidade solidaria. A segunda parte, “Escrita”, constitúe unha poética ao redor do xogo erótico que implica...

Termo do verbo dos daordes ou xerga dos telleiros que corresponde á voz ‘lume’.

Boletín cultural en galego editado polos alumnos do Colexio Universitario de Vigo en 1978. Contou coa colaboración de Víctor Freixanes, Camiño Noia, Enrique X. Macías, Alonso Montero e Felipe M. Marzoa, ademais do colectivo de poesía Rompente e o Cine-Clube de Vigo. Incluíu seccións dedicadas ao cine, ás letras, á música e á historia de Galicia.

Revista anual editada entre os anos 1980 e 1982 pola Federación de Asociacións Culturais Galegas. De tendencia nacionalista, incluía textos literarios, ensaios e artigos onde se analizaba a problemática lingüística galega. Entre os colaboradores destacan Avilés de Taramancos, Darío X. Cabana, Manuel Forcadela, Bernardiño Graña, Margarita Ledo, Manuel María, Xosé M. Martínez Oca, María Mariño, Marcos Valcárcel e Pilar Vázquez Cuesta. No eido gráfico cómpre salientar as contribucións de Laxeiro, Virxilio, Xaquín Marín, Xosé Lois, Pepe Barro, Elena Gago e Carlos Silvar.

Suplemento que apareceu o 17 de maio de 1982 en Santiago de Compostela. Editado polo propio Concello e coordinado pola Asociación de Creadores Plásticos Composteláns, incluíuse na tiraxe ordinaria de El Correo Gallego. Nel inseríronse novas relacionadas coas actividades do Día das Letras, no que se homenaxeaba a figura de Luís Amado Carballo. Contou coa colaboración literaria de, entre outros, Ramiro Fonte, Xosé M. Beiras, Carlos Almuíña, María X. Queizán e Luís Álvarez Pousa. Nos debuxos e nas ilustracións participaron Pepe Barro, Xulio Maside, Alberte Permui, Xaime Cabanas e outros.

Data consagrada á exaltación das letras e a lingua galegas instituída pola Real Academia Galega. A referencia cronolóxica para este evento foi a celebración do centenario da publicación do libro Cantares Gallegos (1863) de Rosalía de Castro, por ser a obra que impulsou o renacemento da literatura galega contemporánea. A iniciativa partiu de Manuel Gómez Román, Francisco Fernández del Riego e Xesús Ferro Couselo, que presentaron un escrito á corporación académica o 20 de marzo de 1963. Pedíase a perdurabilidade da conmemoración e o seu carácter anual, e un día oficial para homenaxear os autores e os libros en galego. Nunha xunta xeral a Academia resolveu o 28 de abril, por unanimidade, aprobar esta proposta e declarar Día das Letras Galegas o 17 de maio de cada ano, data que coincide co día da dedicatoria por parte de Rosalía de Cantares Gallegos á tamén escritora Fernán Caballero. Dende entón, dedícase anualmente a unha figura relevante dentro das letras e cultura galegas....

Inscrición realizada, na Grecia clásica, con motivo dos concursos teatrais na que se referían as datas de celebración e os espectáculos e autores premiados, e tamén as instrucións que os autores dos textos, que tamén eran os directores dos espectáculos, lles daban aos actores que participaban na escenificación. Posteriormente, o termo comezou a utilizarse para facer referencia ás indicacións coas que os autores dramáticos presentaban os personaxes, ou dramatis personae, e aos restantes indicadores de tempo, lugar e acción que se intercalaban entre os diálogos. Amais deses indicadores, considerados externos, tamén se poden considerar os indicadores internos, contidos no propio diálogo e que en moitas ocasións ofrecen información sobre tempos, espacios, accións, movementos ou sobre o carácter e a conduta dos personaxes. Adóitase distinguir o texto primario, conformado polos diálogos, e o texto secundario, conformado polas didascalias, nas que podemos distinguir entre os citados indicadores...

Constitución eclesiástica, de orde práctica ou disciplinaria, escrita durante a primeira metade do s III para uso da comunidade cristiá xurdida do xudaísmo. O autor, quizais un bispo da Siria setentrional, utilizou a Didakhé e outros escritos cristiáns. O orixinal grego perdeuse, pero consérvanse traducións siríacas e unha versión latina incompleta de finais do s IV. O núcleo teórico do libro constitúeo a discusión sobre o valor da lei xudaica.

Escola catequética fundada en Alexandría polo bispo Xán no s II que estableceu o canon da Biblia e que se opuxo ás desviacións xurdidas no seo da Igrexa. Contaba con obradoiros de copistas das Escrituras e formou a unha elite intelectual grecofalante na que se integrou o elemento exipcio. Entre os seus principais representantes encontrábanse Clemente de Alexandría, Oríxenes, santo Atanasio de Alexandría, Dídimo o Cego e san Cirilo.

Enzima que hidroliza o enlace peptídico dos dipéptidos.

Conxunto de disposicións redactadas por dúas comisións (451-450 a C) e aprobadas polos comicios centuriados. Recollían o dereito consuetudinario nos aspectos procesuais, relixiosos, civís e penais. Foron gravadas en doce táboas de bronce e depositadas no Foro para a súa lectura pública. Estableceron o principio básico de que a lei debe ser escrita e non pode depender dun xeito exclusivo da apreciación dos xuíces. Definiron tamén o procedemento para o axuizamento dos culpables dun delito, e o mecanismo polo que a parte ofendida pode reclamar unha indemnización por prexuízos á parte culpable. Constitúen o documento lexislativo máis antigo de dereito romano e a base do dereito público e privado modernos.

Antigo mosteiro dúplice que estivo situado en San Pedro de Donas (Boqueixón).