"Nan" (Contén)

PERSOEIRO

Enxeñeiro francés. Construíu a primeira máquina frigorífica de compresión e ideou o uso do amoníaco como fluído frigoríxeno. Realizou diversos estudios sobre o transporte de alimentos conxelados e deseñou en 1875 o barco Paraguay, onde se transportou por vez primeira carne conxelada dende Bos Aires a Le Havre.

GALICIA

Pintor. Formouse na Real Sociedad de Amigos del País de Santiago de Compostela, onde foi discípulo de Xosé Fenollera. Formou parte da chamada Xeración Doente. Trasladouse a Madrid cunha bolsa concedida pola Deputación da Coruña e alí coñeceu a Sorolla, do que foi discípulo, ao tempo que traballaba no obradoiro de Manuel Domínguez. Protexido por Montero Ríos, foi nomeado restaurador do Museo del Prado. Durante os seus anos de formación realizou álbums de debuxos e obras nas que representaba personaxes populares retratados con realismo como La Cabeza de anciano. En Madrid amosou a súa preocupación polo realismo social en obras como Víctima del trabajo (1899). Desde 1900 abandonou a temática social para achegarse aos modelos franceses dominantes neses anos e realizou obras nas que predominou unha fonda preocupación polo luminismo propio de Sorolla, que incidiu nunha evolución da paleta desde as gamas azuis (Anciano sentado a la luz de la luna) ata os ocres, terras e laranxas en lenzos que...

GALICIA

Xurista e político. Licenciado en Dereito, foi profesor de Dereito Político e Constitucional na Universidade de Santiago de Compostela. Foi subdelegado do ministerio de Obras Públicas e Urbanismo na Coruña e xerente da gran área de expansión industrial de Galicia. Senador polo PSOE na lexislatura 1977-1982, ocupou o cargo de tenente de alcalde da Coruña e de alcalde interino tralo cesamento de Domingo Merino. Deputado no Parlamento galego entre 1982 e 1996, formou parte da Asemblea de parlamentarios que aprobaron o Estatuto de Autonomía e da comisión mixta de transferencias da Xunta de Galicia ás deputacións. Pertence ao Consello Consultivo de Galicia. Membro da Asociación de Estudios Galegos, do Seminario de Estudios Galegos, da Asociación Española de Ciencia Política e Dereito Constitucional e da Asociación Española de Estudio do Dereito Europeo.

PERSOEIRO

Xurista. Catedrático de Dereito Administrativo na Universidade de Santiago de Compostela. Foi director do departamento de Dereito Público e Teoría do Estado e vicedecano da facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela. É autor de numerosos artigos dedicados ao estudo da autonomía de Galicia. Recibiu o Premio Vittorio Emanuelle II.

GALICIA

Actor cinematográfico. Coñecido como Fernando Rey, traballou no cine, na televisión, no teatro e na radio. Os seus filmes evolucionaron dende as realizacións históricas da posguerra ata o surrealismo. Da súa numerosa produción cinematográfica cómpre citar: Agustina de Aragón (1950), Cómicos (1954), Viridiana (1961), Tristana (1969), French Connection (Conexión francesa, 1971), Le charme discret de la bourgeoisie (O discreto encanto da burguesía, 1972), Ese obscuro objeto del deseo (1977), Bearn (1983), El aire de un crimen (1988), coa que conseguiu o premio de mellor actor no festival cinematográfico de San Sebastián, e Madregilda (1992).

PERSOEIRO

Fotógrafo. Coñecido como Luís Ksado, deu a coñecer a súa obra fotográfica a partir dos anos trinta. Aos seis anos de idade trasladouse a vivir a Ourense, e xa con dez anos entrou como aprendiz no estudo fotográfico de Xosé Pacheco. En 1915 estableceu o seu propio estudo na rúa do Vilar, en Santiago de Compostela, e nos anos vinte abriu outro obradoiro fotográfico en Vigo.   Colaborou en numerosos medios como Faro de Vigo, El Pueblo Gallego, Galicia e Vida Gallega. En 1911 foi correspondente de El Nuevo Mundo. Ao longo da súa vida publicou fotografías en distintas publicacións españolas como ABC, Agora, La Esfera, Mundo Gráfico, LaVanguardia, Céltiga e noutras arxentinas como La Nación, La Prensa e Diario de la Marina. Expuxo en Ponferrada, Betanzos, Vigo, Bos Aires e Madrid. En 1928 editou Estampas Compostelanas, unha colección de fotografías que incluía monumentos, rúas e panorámicas da cidade compostelá. Relacionouse co círculo de intelectuais galeguistas do Seminario de Estudos...

GALICIA

Xurista e escritor. Licenciouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi alcalde da súa cidade natal (1916-1917 e 1925-1927), promoveu a celebración do I Congreso de Estudios Gallegos (1919) e organizou, por vez primeira en Galicia, cursos de extensión universitaria impartidos por catedráticos da Universidade de Santiago de Compostela. No seu último período na alcaldía realizou un notable labor construtor, reflectido nos edificios da Audiencia Territorial de Galicia, a Delegación de Facenda, o Banco de España, o edificio de Correos e o Cárcere. Desde o concello xestionou a creación de bibliotecas anexas aos monumentos dedicados a Pondal, Concepción Arenal e Rosalía de Castro. Autor de numerosas obras e folletos sobre temas diversos, destacou no eido do dereito e da lexislación e publicou, entre outras obras, Causa del crimen de las Grañas del Sor (1902) e El Código del menor. Índice de normas jurídicas para la protección de menores. Informe presentado...

GALICIA

Arquitecto. Discípulo de Gabriel de Las Casas, rematou o claustro da catedral de Lugo (1709-1714) que comezara en 1705 o seu mestre. Nesas datas deseñou os púlpitos desta catedral, fundidos en Santiago de Compostela polo broncista francés Miguel Jardines en 1712. En 1711 foi nomeado mestre de obras da catedral compostelá e recibiu o encargo de terminar as obras que Domingo Antonio de Andrade deixara inacabadas: a Casa da Conga e a sancristía da catedral que, baixo a advocación da Virxe do Pilar, se converteu na capela funeraria do arcebispo Monroy (1713-1724). Así mesmo, co obxecto de embelecer o empalme entre a fachada do Tesouro e o lenzo meridional do claustro da catedral, erixiu entre 1717 e 1720 unha fachada coñecida como o Esconce de Praterías. Por iniciativa de Monroy ampliou o Colexio das Orfas de Santiago (1711), reemprendeu a obra da igrexa das Capuchinas da Coruña e probablemente trazou o campanario do convento de San Domingos de Betanzos (1714-1715). En 1727 proxectou a reconstrución...

PERSOEIRO

Militar e político. Loitou en México, Cuba e Santo Domingo (1862-1871). Dominou a insurrección cantonalista de Cartagena (1873) e destacou na Terceira Guerra Carlista. Foi ministro da Guerra (1887) con Sagasta, deputado por Cartagena e senador por Canarias. Propuxo unha polémica reforma militar que non foi aprobada e dimitiu en 1889.

PERSOEIRO

Avogado do Tribunal Supremo. Foi subsecretario do Ministerio de Cultura, secretario xeral do Instituto de Cooperación Iberoamericana, director xeral de RTVE e presidente do Banco Hipotecario. Exerceu como profesor de Dereito Civil e Mercantil na Escuela de Inspección Financiera y Tributaria e no colexio universitario Cardenal Cisneros. No eido político foi deputado e senador por Madrid. Entre as súas obras figuran: La Constitución como fuente de derechos, El recurso de amparo constitucional, La potestad reglamentaria del Consejo General del Poder Judicial, El papel de la cultura en la España de los 80, Estado y RTVE e El mercado Hipotecario.

GALICIA

Poeta. Licenciado en Dereito e Filosofía e Letras, pertenceu ao corpo de intendencia da Armada. Ocupou a cátedra de Filoloxía Galego-Portuguesa na Universidad de Murcia. Publicou, entre outras obras, Nebulosas (1934), La avena de Dafnis y otros poemas (1935-1942) (1943), La canción de los pinos (1945), Poemas del mar y del alma (1948), Argos. Poema del mar y del alma (1948, 2ª edición 1953), Lirios de Compostela (1949), Cuatro poetas belgas de hoy (1950), O espello das brétemas e outros poemas (1987) e Vuelo hacia dentro (1987).

PERSOEIRO

Libreiro e editor. En 1509 constituíu unha sociedade co impresor Cristóforo Cofman e con Llorenç Ganoto para publicar unha recompilación de obras de autores en lingua castelá dos ss XIV e XV coñecida como Cancionero general (1511).

GALICIA

Diplomático, fillo de Francisco Fernández de Costa e X conde de Lemos, marqués de Sarria e conde de Vilalba e de Andrade. Casou coa súa curmá dona Ana Francisca de Borja. Carlos II nomeouno vicerrei e capitán xeneral dos reinos do Perú no ano 1667. Patrocinou a construción da capela dos Desamparados de Lima, onde pediu que o soterrasen, aínda que despois o seu cadáver se trasladou á igrexa de San Pedro por mor do desmantelamento da citada capela.

GALICIA

Xurista ilustrado e sacerdote. Membro dunha familia fidalga, estudiou leis e foi membro do Colegio de Abogados da Coruña. No ano 1767, o Rei Carlos III nomeouno cóengo da catedral lucense e, en 1776, acadou o arcediagado de Dozón (Lalín). Exerceu como provisor e vigairo xeral do bispado de Lugo. Foi director, desde a súa fundación en 1784, da Sociedade Económica de Amigos del País da súa cidade natal. Escribiu varias obras xurídicas, entre as que destacan Discursos críticos sobre las leyes y sus intérpretes (1765) e Dios y la naturaleza: compendio histórico, natural y político del universo (1779), obra de dez volumes que deixou inconclusa. Publicou tamén un Elogio del dialecto gallego.

PERSOEIRO

Historiador e crítico de arte. Licenciouse en Historia da Arte e en Arqueoloxía pola Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse en Historia da Arte pola Universidad Complutense de Madrid. Cursou estudios de literatura francesa na Sorbonne de París e de arte contemporánea no Metropolitan Museum e no MOMA de Nova York. Foi profesor do Liceo Internacional de París (1985-1991), responsable das edicións de 1982, 1983 e 1986 da Bienal de Arte de Pontevedra, director da sección de Artes Plásticas da Dirección Xeral de Cultura da Xunta de Galicia (1984), conservador do Centro Galego de Arte Contemporánea (1994-1995) e profesor de historia da arte contemporánea na facultade de Belas Artes e de movementos artísticos contemporáneos na facultade de Ciencias Sociais da Universidade de Vigo. Realizou o comisariado de distintas exposicións de arte na maioría das cidades de Galicia, como a Illa das Esculturas (Pontevedra, 1999), e en Madrid, Barcelona, València, Lisboa e París. Participou en numerosas...

PERSOEIRO

Militar e mariño. Herdeiro do señorío de Torés, marchou a Filipinas como alférez no ano 1589 e, en 1590, ascendeu a almirante de naos. En 1593 realizou unha viaxe a China en misión diplomática e, en 1595, viaxou a México, cidade na que residiu ata 1598, cando foi chamado a defender as illas Filipinas dunha invasión xaponesa. Realizou numerosas viaxes polo Pacífico polo que recibiu o título de cabaleiro da orde de Santiago (1601).

GALICIA

Xogador e adestrador de fútbol. Como preparador da Sociedade Deportiva Compostela (1989-1995) conseguiu ascender o club de xeito consecutivo dende a terceira división á segunda B (tempada 1989-1990) e á segunda A (tempada 1990-1991). Logo de tres tempadas en segunda A (1991-1992, 1992-1993 e 1993-1994), acadou o ascenso á primeira división por vez primeira na historia do club santiagués e, ao remate da tempada seguinte (1994-1995), abandonou a S D Compostela, despois de rematar o Campionato de Liga nun posto de permanencia na máxima categoría. Na tempada 1995-1996 e 1996-1997 dirixiu o equipo de primeira división do Real Club Celta de Vigo. A seguir marchou a Portugal para adestrar, na tempada 1997-1998, o Sporting Braga, equipo de primeira división. Despois foi adestrador do Sevilla Club de Fútbol (1997-1998) e do Club Deportivo Tenerife (1999-2000).

PERSOEIRO

Pedagogo. Despois de ser ordenado sacerdote, en 1844 estableceuse en Madrid. En 1852 acadou a cátedra de Literatura na Universidad de Madrid, onde foi discípulo de Julián Sanz del Río. Representante do catolicismo liberal, defendeu a separación do estado e da Igrexa e criticou as inxerencias desta en cuestións seculares. No 1867 abandonou a Igrexa. Coa Revolución de 1868 ocupou o cargo de reitor da Universidad de Madrid (1868-1870) e intentou levar a cabo reformas baseadas no pensamento krausista. Centrado na educación feminina, a partir do 21 de febreiro de 1869 inaugurou na Universidad de Madrid unhas conferencias dominicais que foron a base da creación do Ateneo de Señoras e da Escuela de Institutrices. É autor de Caracteres históricos de la Iglesia española (1866) e Memoria testamentaria (1874).