"An" (Contén)

1. Que ou quen presenta un aspecto sucio e descoidado.

2. Que ou quen é torpe ou inútil.

CIDADES

Cidade de Nepal, situada a 8 km ao S de Katmandú, á beira do río Bāgmati (161.617 h [2001]). Vive da agricultura e da gandaría. Fundada no s VII, foi capital do Reino de Patan (1639). Do seu patrimonio destacan cinco stupas de Aśoka (s III a C).

PERSOEIRO

Bispo de Avranches (Normandie). Interveu na fundación de varios mosteiros. Invócase contra a esterilidade feminina. A súa festividade celébrase o 16 de abril e o 23 de setembro.

PERSOEIRO

Escritora. Coñecida como Janet Frame, acontecementos como a enfermidade do seu irmán e a morte de dúas irmás en accidente marcaron especialmente a súa obra, en que explorou os trastornos psicolóxicos de personaxes marxinados, alienados e illados. Da súa produción destacan a colección de narracións The Lagoon (1951), as novelas Scented Gardens for the Blind (1964) e Intensive Care (1970), e a súa autobiografía en tres volumes To the Island (1982), An Angel at My Table (1984) e The Envoy from Mirror City (1985).

CIDADES

Cidade do estado de Himachal Pradesh, India, situada a 30 km da fronteira con Paquistán, xunto o río Beās (142.862 h [1991]).

FAMILIAS

Familia de pioneiros da industria cinematográfica e fundadores da empresa Pathé Frères (1896), que máis tarde deu lugar á produtora Pathé. Émile Pathé (París 1860-1937), encargouse dos fonógrafos e do traballo comercial da empresa. Charles Pathé (Chevry-Cossigny 1863-Montecarlo 26.12.1957), foi o responsable de todo o traballo cinematográfico e artístico. Colaboraron tamén na empresa os outros dous irmáns, Jacques e Theophile . En 1907 crearon o primeiro xornal semanal filmado de actualidade, en 1918 iniciaron a produción de gramófonos, e en 1927 asociáronse con Kodak para a produción de material cinematográfico.

PERSOEIRO

Escultor. Iniciouse na década de 1970 no postsurrealismo influído por Cruzeiro Seixas, membro fundador do grupo surrealista de Lisboa. Na década de 1980, a súa obra caracterizouse polo dominio da xeometría e un detallado estudo da figura humana. A partir de 1988 fixou a súa residencia en Narón. A mediados da década de 1990 evolucionou desde o representativo cara ao obxectual. Realizou as súas obras preferentemente en aceiro, que lle permitiu a construción de volumes xeométricos, deixando o cobre e o latón para os detalles. Destacan as series Silencios do Día e Clérigos de Lugo e os monumentos públicos A vida nun puño (Narón), Animalalma (Madrid) e o monumento a Revolução dos Cravos en Póvoa de Santa Iria.

GALICIA

Pintor. Durante a súa infancia, en Monforte de Lemos, padeceu unha enfermidade ósea que o mantivo convalecente, feito que motivou o seu interese polo debuxo, desde sempre cargado de imaxes fantásticas e dinamismo. De regreso á Coruña coñeceu o escritor Xohán Casal, con quen fundou a Liga Nórdica e a Unión de Artistas Ceibes. Dez anos máis tarde da morte daquel (1960), recompilou e editou os seus contos en O camiño de abaixo. A súa evolución pictórica partiu do expresionismo, pero a súa principal teima consistiu en superar o informalismo. En 1958 trasladouse a Madrid, onde comprobou que a pintura desfeita que el practicaba (Entrelazo, 1958), era o que se estaba levando a termo como vangarda. Desde 1960 combinou o labor pictórico co teórico, ao colaborar nas revistas Grial e Vieiros, en que publicou o seu manifesto artístico “O arte disgregado”, e no xornal compostelán La Noche. Membro do grupo cultural Brais Pinto, tamén formou parte do grupo...

GALICIA

Pintor, fillo de Antón Patiño Regueira. Coñecido como Antón Patiño, formouse na Escuela Superior de Bellas Artes de San Fernando de Madrid (1974-1979). Na década de 1970 participou nas mostras artísticas da praza da Princesa de Vigo e relacionouse cos poetas do grupo Rompente. En 1980 viaxou a Nova York con Menchu Lamas, Ánxel Huete e Guillerme Monroy, e coñeceu o expresionismo abstracto. Ao regreso fundou con eles o colectivo Atlántica. As súas propostas artísticas partiron do expresionismo abstracto de gran forza colorista, xestual e expresiva e derivaron, especialmente desde a década de 1980, na realización de grandes series monográficas secuenciais. Desde esta década, as referencias abstractas da súa pintura deixaron paso á representación de motivos vexetais (Palmeira dobre, 1983) e marítimos (Beira do océano, 1999). Especialmente características foron as súas representacións de máscaras (Dobre rostro, 1983; Orixe-entroido, 1984) e figuras...

GALICIA

Pintor, editor e micólogo. Coñecido como Patiño o Vello, compaxinou a actividade pictórica coa profesión de libreiro e editor en Vigo. Foi socio fundador da agrupación micolóxica A Zarrota, en Vigo, e da Federación Galega de Micoloxía.

PERSOEIRO

Patriota e gobernador de Livonia. Opúxose a Suecia, que o condenou a morte (1694) e tivo que exiliarse. As negociacións entre Polonia e Rusia levárono a buscar un achegamento desta con Suecia. Entregado aos suecos polos polacos, morreu torturado.

PERSOEIRO

Filósofo. Xunto con Masaryk, foi a figura principal da filosofía checa do s XX. Prohibido polos nazis e despois polo goberno comunista checo, en vida só publicou a súa tese de doutoramento Prirozeny svét jako filosoficky problém (O mundo natural como un problema filosófico, 1936). Foi o voceiro do movemento de protesta Carta 77, e morreu nun interrogatorio policial sobre o nomeado manifesto. A súa filosofía foi unha síntese entre Husserl e Heidegger. Propuxo unha fenomenoloxía asubxectiva e prolongou a reflexión sobre o mundo natural nunha reflexión sobre a historia, a contemporaneidade e, finalmente, sobre o significado de Europa. Tamén escribiu Platon a Evropa (Platón y Europa, 1973) e Kacírské eseje o filosofi dejin (Ensaios heréticos sobre filosofía da historia, 1975).

PERSOEIRO

Novelista e político sudafricano. Fundou e presidiu o Liberal Party (1953-1968). Consagrouse coa novela Cry, the Beloved Country (1948), levada á pantalla por Z. Korda (1952), á que seguiron Too Late the Phalarope (1953), Tales from a Troubled Land (1961), un conxunto de pequenas historias; e Ah, but Your Land is Beautiful (1981), en que analiza o tema racial. Loitou sempre pola causa liberal e o problema social do seu país con conferencias e artigos xornalísticos como “The Long View” (1968).