"Est" (Contén)

PERSOEIRO

Rei de Catalunya e Aragón e condestable de Portugal, fillo do infante Pedro de Portugal, duque de Coimbra, e de Isabel, filla de Xaime de Urgell. Reinou efectivamente só en Catalunya xa que os cataláns, en loita con Xoán II, proclamárono rei en Barcelona en 1463. Á morte do seu pai, foi proclamado conde de Barcelona (1463) e rei de Aragón. Considerado o primeiro autor portugués que emprega o castelán e posuidor dunha importante biblioteca, na súa obra reflíctese a súa sensibilidade para retratar as relacións humanas, o valor do libro como instrumento e referencia cultural, o seu interese pola sabedoría e o estoicismo, a preocupación por darlles aos acontecementos unha dimensión exemplar, a estratexia política e ideolóxica como eixe vertebrador de moitos dos seus textos, a sensibilidade estética do home renacentista e a súa referencia continua aos clásicos como Aristóteles, Boecio, Ovidio, Platón, Séneca e Terencio, entre outros. Esta preocupación pola cultura traduciuse na autoría de varias...

PERSOEIRO

Relixioso. Era bispo de Mondoñedo cando foi nomeado arcebispo de Santiago de Compostela por Fernando II (1168-1173). Contribuíu ás obras do Pórtico da Gloria.

GALICIA

Atleta. Especialista en probas de longa distancia, foi campioa de España de Fondo (1985), campioa de España de gran fondo, subcampiona de España de 3.000 m en pista cuberta (1989 e 1990), subcampiona de España de 10.000 m en pista cuberta, subcampiona de España de 3.000 m ao aire libre (1987) e subcampiona de España de 10.000 m ao aire libre (1986 e 1988). Foi internacional co equipo español en 12 ocasións.

PERSOEIRO

Mineiro e enxeñeiro estadounidense. Estudou e fabricou diversos instrumentos para facilitar a busca de ouro. Inventou unha coñecida turbina hidráulica que leva o seu nome, tamén chamada roda Pelton.

GALICIA

Realizador cinematográfico. Despois de estudar cine en París, traballou no Centro Territorial de TVE en Euskadi como montador de vídeo. Foi director e guionista das curtametraxes Aventura en el trópico (1979) e La hora del café (1982), e axudante de cámara e de montaxe en El ojo de la tormenta (1983), Mirindas asesinas (1990) e Hotel y domicilio (1995).

PERSOEIRO

Navegante portugués. En 1419 participou na segunda expedición á illa de Porto Santo, arquipélago de Madeira, onde se estableceu (1428?) e levou a cabo o poboamento por orde de Enrique de Portugal, que o nomeou donatario dela en 1446.

GALICIA

Xurista e escritor. Doutor en Dereito e licenciado en Filosofía e Letras. Poeta do Rexurdimento, estivo vinculado ao labor cultural do segundo provincialismo e do rexionalismo, momento en que publicou a maioría dos seus textos. Membro da Asociación de Folklore Gallego creada por Emilia Pardo Bazán, foi un dos 40 numerarios fundadores (1905-1918) da Real Academia Galega, onde desempeñou o cargo de tesoureiro (1905-1914). Colaborou en Galicia, El Heraldo Gallego e Revista de Galicia, onde incluíu cantares populares e algunhas paráfrases de textos bíblicos. Na súa obra, caracterizada pola riqueza dos termos léxicos e o amor pola natureza, destacan Versos en dialecto gallego y correspondencia castellana de sus principales voces (1878), en que recolle poemas intimistas, sociais e de circunstancias; Cancionero popular gallego y en particular de la provincia de La Coruña (1885-1886), que o recoñeceu internacionalmente como folclorista; e Foguetes...

PERSOEIRO

Poeta. Promotor do Centro de la Generación del 27 en Málaga, a súa obra poética é persoal e vitalista, á marxe de escolas e correntes. Destacan Valle de los galanes (1968), Conspiraciones y conjuras (1986), Bestiario de Livermoore (1988) -nestas dúas últimas como finalista do Premio Nacional de Literatura- e El domador (1994). No apartado narrativo escribiu Cosmología esencial (2000), ademais da obra teatral Edipo aceptado (1971, Premio García Lorca).

GALICIA

Escritor e lingüista. Coñecido co pseudónimo de Ernesto Guerra da Cal, realizou os seus estudos universitarios en Madrid, que alternou coa súa afección ao teatro no grupo de teatro La Barraca. Alí contactou con Federico García Lorca e foi un dos principais animadores do autor andaluz á hora de escribir os seus seis poemas en galego. Durante a Guerra Civil Española alistouse nas Milicias Galegas, traballou na sección exterior do servizo de información militar do Ministerio de Guerra e colaborou na revista Nova Galiza. Na fin do conflito marchou a EE UU, onde se exiliou, e en Nova York finalizou os seus estudos cun doutoramento en Filoloxía Románica na Columbia University. Pertenceu á Xeración de 1936 e mantivo contacto cos intelectuais máis importantes da súa época. Persoa de convicións nacionalistas, en 1977 renunciou á nacionalidade española como partidario da integración de Galicia no mundo lusófono, instalouse en Portugal e defendeu a liña reintegracionista,...

PERSOEIRO

Arquitecto. Asociado con Jerónimo Junquera desde 1973, buscaron solucións ao problema da vivenda colectiva. Realizaron bloques de vivendas como os da rúa Rafael Finat (Madrid, 1973-1984) e a ordenación da illa de La Cartuja. O seu estilo caracterizouse pola permeabilidade evolutiva das súas construcións e a adecuación destas ao ambiente en que se localizan. Membro do Patronato da Fundación García Lorca, dos seus numerosos proxectos destaca a rehabilitación e a reforma da Biblioteca Nacional (1986-1992).

PERSOEIRO

Arquitecto. Foi un dos mellores representantes do neoclasicismo hispánico. En Euskadi realizou o Teatro de Vitoria, a casa do concello de Donostia e as igrexas de Motrico (1789) e Bermeo (1820). En Madrid destaca a Puerta de Toledo e en Galicia a igrexa de Mugardos.

PERSOEIRO

Pedagogo. Educouse no Collegium Carolinum de Zúric e reformou a pedagoxía tradicional, dirixindo o seu labor cara á educación popular. En 1775 abriu unha escola en Neuhof para nenos pobres, inspirada no Émile de J-J. Rousseau, onde iniciou unha nova corrente pedagóxica, inscrita na escola activa. Aínda que non obtivo os resultados esperados, en parte por razóns económicas, a experiencia valeulle para abrir novos centros como o de Stans (1799), Burdof, Yverdon, etc. Intentou demostrar que o método educativo máis adecuado é o da educación elemental, que permite que o neno comprenda as diferentes formas do saber dunha maneira natural e intuitiva, e a educación en colectividade é a situación ideal para o desenvolvemento persoal da mente e do espírito. No proceso educativo sinala cinco elementos fundamentais: espontaneidade, intuición, método, equilibrio de forzas e colectividade. Foi o gran representante da intuición como método educativo e propulsor da acción na educación. A súa pedagoxía...

1. 1. Cada un dos pelos ríxidos e sedosos que aparecen no bordo libre das pálpebras.

   2. pestana vibrátil

      cilio.

2. Parte estreita e saínte do bordo dalgunha cousa e que adoita servir para encaixar noutra.

3. Extremo do brazo dunha áncora.

GALICIA

Escultor. Coñecido como Paco Pestana, na súa produción interpreta, desde a provocación, o humor e a ironía, un mundo poboado de obxectos usados, mesturados con novas estruturas. Aproximouse ao surrealismo, ao organicismo e ao dadaísmo, e traballou a pedra, o ferro e a madeira en estado natural, combinados con pezas de metal e elementos cotiáns. Na súa temática identificouse co rural e buscou reflectir as culturas ancestrais e a esencia do home. Realizou Trabe de xuntura (1982), Relicario de amor e outros desazos (1983) e Réquiem por unha raposa (1992). Cultivou tamén a poesía e publicou El Parapeto (1995). Ten obra, entre outras, nas coleccións Caixa Galicia e Xunta de Galicia.

PERSOEIRO

Dirixente anarcosindicalista. Chegou a Barcelona en agosto de 1914, aliñouse cos anarquistas puros e participou no Congreso Internacional de la Paz, en Ferrol (1915), de onde xurdiron os primeiros intentos reorganizadores da CNT en España. Desde 1915 colaborou en Solidaridad Obrera, xornal que administrou (1916) e dirixiu (1918-1919). No segundo congreso da CNT celebrado en Moscova (1920) acusou os bolxeviques de exercer unha ditadura e reafirmouse na defensa anarquista da necesidade de facer desaparecer o estado. A súa inclinación cara a principios anarcosindicalistas máis moderados produciuse entre 1922 e 1923. Baixo a Ditadura de Primo de Rivera, e ata 1927, defendeu a legalización dos sindicatos confederados. Despois substituíu a J. Peiró i Belis na secretaría do comité nacional da CNT (xuño-decembro de 1929), ata que foi obrigado a dimitir. Despois da ofensiva triunfal dos anarquistas e en especial da FAI contra o trentismo, foi expulsado da CNT en decembro de 1932. En 1934...